Quang cảnh buổi công bố kết luận thanh tra của Thanh tra TPHCM (Ảnh: Đan Quế)

Nhận diện 13 dự án "đắp chiếu"

Theo kết luận thanh tra (KLTT), 13 dự án nằm trong diện rà soát, bao gồm 1 dự án đầu tư từ ngân sách Nhà nước là Dự án Xây dựng mới Trung tâm y tế Quận 4 và 12 dự án vốn ngoài ngân sách.

Danh sách các dự án ngoài ngân sách gồm nhiều tên tuổi đáng chú ý như: Khu phức hợp tại số 678 đường Âu Cơ (Tân Bình); Trung tâm Thương mại - Dịch vụ căn hộ Bình Đăng (Quận 8); Chung cư An Hội 4 (Gò Vấp); Căn hộ chung cư và TTTM Exim Plaza (Tân Phú); Dự án tại số 117 Lê Thánh Tôn (Quận 1); Khu Công nghiệp (KCN) Lê Minh Xuân 2 (Bình Chánh).

Ngoài ra, còn có 6 dự án thực hiện tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu nhưng có liên quan đến các đơn vị, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý của TP.HCM như: Khu nhà ở Tuấn Hùng; Khu nhà ở Nam Bình 2; KCN Dầu khí Long Sơn; Khu du lịch nghỉ dưỡng Atlantis Hotel và 02 dự án của Công ty Khang Linh.

Đặc điểm chung của các dự án này là thời gian thực hiện kéo dài qua nhiều thời kỳ, dù đã có chủ trương đầu tư hoặc giao đất nhưng đến nay vẫn chậm tiến độ, hiệu quả thấp, gây lãng phí tài nguyên đất đai,.

Kiên quyết kiểm điểm trách nhiệm vì sự chậm trễ

Điểm nhấn quan trọng trong Kết luận số 11 là phần xác định trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước. Thanh tra TPHCM khẳng định, bên cạnh nguyên nhân khách quan, sự chậm trễ chủ yếu đến từ sự thiếu quyết liệt và phối hợp chưa chặt chẽ giữa các sở, ngành.

Phối cảnh Khu phức hợp tại số 678 đường Âu Cơ

Tại Dự án Trung tâm y tế Quận 4, Thanh tra TPHCM xác định trách nhiệm thuộc về lãnh đạo UBND Quận 4 (cũ), Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Quận 4 và Sở Xây dựng do thiếu kiểm tra, không có giải pháp kiên quyết xử lý việc chiếm dụng đất của các hộ dân.

Tại Dự án 678 Âu Cơ, trách nhiệm để xảy ra các vi phạm thuộc về Công ty CP Xuất Nhập khẩu Thủy sản Sài Gòn và sự thiếu kiểm tra, rà soát thời hạn thuê đất của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cũ), Sở Xây dựng.

Tại Dự án Exim Plaza, Sở Xây dựng bị chỉ tên do tham mưu công nhận chủ đầu tư khi chưa đảm bảo các quy định về quyền sử dụng đất ở; Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (trước đây) chậm tham mưu việc chuyển mục đích sử dụng đất.

Tại Dự án 117 Lê Thánh Tôn, các đơn vị như Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính, Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ) bị xác định chậm thực hiện các thủ tục thu hồi đất, xác lập quyền sở hữu nhà nước và xử lý tài sản trên đất.

Tại KCN Lê Minh Xuân 2, trách nhiệm chính trước các vi phạm thuộc về Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn - TNHH MTV (SAGRI) và Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp Thành phố (HEPZA) do không quyết liệt trong việc chấm dứt hợp đồng hợp tác khi đối tác thiếu năng lực.

Đối với các dự án tại Bà Rịa - Vũng Tàu, Thanh tra TPHCM cũng chỉ rõ trách nhiệm của các sở, ngành và UBND địa phương trong việc chậm phối hợp, chưa kịp thời xử lý các tranh chấp, chồng lấn ranh giới và xác định nghĩa vụ tài chính, điển hình như tại dự án Saigon Atlantis Hotel.

Giải pháp "vàng" để khơi thông nguồn lực

Để gỡ khó cho các dự án, Chánh Thanh tra TPHCM kiến nghị Chủ tịch UBND TPHCM giao nhiệm vụ cụ thể cho từng Giám đốc Sở và lãnh đạo địa phương.

Cụ thể, yêu cầu các đơn vị tổ chức kiểm điểm nghiêm túc trách nhiệm của các tập thể, cá nhân có thiếu sót, vi phạm theo thẩm quyền.

Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Môi trường phải khẩn trương rà soát, xác định nghĩa vụ tài chính cuối cùng, giải quyết dứt điểm các kiến nghị về tiền thuê đất để doanh nghiệp yên tâm triển khai hoặc thực hiện thủ tục giải thể.

Sở Xây dựng và Sở Quy hoạch - Kiến trúc có trách nhiệm chủ trì phối hợp rà soát pháp lý, hướng dẫn chủ đầu tư hoàn thiện các thủ tục về giấy phép xây dựng, điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 đảm bảo phù hợp với thực tế và quy định pháp luật.

Thanh tra TPHCM yêu cầu các chủ đầu tư như Công ty Tuấn Hùng, Công ty Địa ốc Sài Gòn 5, SAGRI, Winvest Investment... phải chủ động phối hợp, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và cam kết về tiến độ thực hiện dự án. Trường hợp các chủ đầu tư không thực hiện đúng hướng dẫn hoặc cố tình kéo dài, các cơ quan chức năng sẽ kiên quyết xử lý theo quy định, kể cả thu hồi dự án.

Việc thanh tra và đưa ra các giải pháp tháo gỡ cho 13 dự án này không chỉ nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn thể hiện quyết tâm của TPHCM trong việc chống lãng phí, khơi thông nguồn lực đất đai vốn đang bị "ngủ quên" nhiều năm qua.