(Thanh tra) - Chiều 2/11, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Lê Trọng Yên làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND TPHCM về tình hình kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2026, kết quả quản lý Nhà nước về nông nghiệp và môi trường; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và triển khai nhiệm vụ trọng tâm quý IV.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, TPHCM tiếp tục phát huy vai trò trung tâm kinh tế, tài chính và giao thương chiến lược của vùng Đông Nam Bộ. TP tập trung phát triển dịch vụ, công nghiệp công nghệ cao gắn với nông nghiệp đô thị sinh thái; chú trọng công tác quy hoạch, quản lý đô thị, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn.
Trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, TP ghi nhận những chuyển biến trên nhiều mặt. Nông nghiệp đô thị chuyển dịch mạnh sang mô hình tích hợp đa giá trị, tăng trưởng sản lượng đạt 2,4% nhờ ứng dụng công nghệ. Đáng chú ý, xuất khẩu cá cảnh tăng 20,1%, cho thấy tiềm năng phát triển các ngành hàng phù hợp với điều kiện đô thị, có giá trị kinh tế cao.
TP hoàn thành mục tiêu 100% cấp xã đạt chuẩn nông thôn mới, có 798 sản phẩm đạt tiêu chuẩn cấp quốc gia; tỷ lệ nghèo đa chiều giảm còn 0,44%. Những kết quả này góp phần nâng cao đời sống người dân, gắn phát triển sản xuất với xây dựng nông thôn mới và bảo đảm an sinh xã hội.
Trên lĩnh vực quản lý tài nguyên, TPHCM tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn cho 143 dự án trọng điểm, giải quyết 610.082 hồ sơ nhà đất nhằm khơi thông nguồn vốn tín dụng 2.205.249 tỷ đồng. Tỷ lệ giải ngân bồi thường mặt bằng đạt 88,31%, góp phần thúc đẩy tiến độ triển khai các công trình, dự án.
Công tác bảo vệ môi trường tiếp tục được quan tâm. TP bảo đảm 100% lượng rác sinh hoạt được thu gom; tỷ lệ xử lý bằng công nghệ đốt phát điện đạt 38%. Việc thực hiện các quy định chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) được tăng cường, với tỷ lệ áp dụng hệ thống truy xuất điện tử đạt 100%.
Bên cạnh kết quả đạt được, TP vẫn đối mặt với áp lực về hạ tầng bảo vệ môi trường, các điểm nóng ô nhiễm không khí và nguồn nước. Tình trạng ngập nước đô thị, yêu cầu bảo đảm an ninh nguồn nước đặt ra bài toán phối hợp liên vùng. Khối lượng làm sạch dữ liệu đất đai lớn, áp lực tiến độ cao, trong khi việc tiếp cận đất nông nghiệp quy mô lớn còn những rào cản về thể chế.
Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Lê Trọng Yên ghi nhận những kết quả quan trọng của TPHCM trong phát triển kinh tế - xã hội, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp.
Về nhiệm vụ thời gian tới, ông Lê Trọng Yên đề nghị UBND TPHCM quyết liệt phát triển nông nghiệp đô thị, trọng tâm là kinh tế sinh vật cảnh, nông nghiệp giá trị cao, công nghệ sinh học và sản xuất giống chất lượng cao. TP cần tập trung tháo gỡ vướng mắc về thể chế, khai thông nguồn lực đất đai nông nghiệp, phát triển chuỗi liên kết nông sản đô thị và xúc tiến thương mại các sản phẩm OCOP.
Cùng với đó, tăng cường bảo vệ “lá chắn xanh”, thực hiện nghiêm các nhiệm vụ chống khai thác IUU; chủ động bố trí nguồn lực ngân sách địa phương, lồng ghép các nguồn vốn hợp pháp để triển khai hiệu quả chương trình nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu giai đoạn 2026-2030.
Đối với quản lý đất đai, Thứ trưởng Lê Trọng Yên đề nghị địa phương quyết liệt đôn đốc hoàn thành chuẩn hóa toàn bộ cơ sở dữ liệu đất đai hiện hữu, bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống” trong năm 2026. Đồng thời, đẩy nhanh đo đạc, lập bản đồ địa chính phần diện tích còn lại, đồng bộ về Trung tâm Dữ liệu quốc gia chậm nhất trong năm 2027.
Để hỗ trợ địa phương, Cục Quản lý đất đai được giao phối hợp tháo gỡ vướng mắc về thể chế, hoàn thiện quy trình phê duyệt phương án sử dụng đất, thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao. Đơn vị này đồng thời phối hợp với Cục Chuyển đổi số và TP thực hiện các nhiệm vụ chuẩn hóa, đồng bộ dữ liệu đất đai theo tiến độ đề ra.
Trong lĩnh vực môi trường, Thứ trưởng Lê Trọng Yên đề nghị TP tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí, phát triển các giải pháp xử lý chất thải rắn hiện đại. Đặc biệt, cần đưa chỉ tiêu giảm thiểu ô nhiễm không khí thành một trong những chỉ tiêu chính để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội hằng năm của các địa phương.
Cục Môi trường có trách nhiệm phối hợp với TP xây dựng lộ trình kiểm soát phương tiện giao thông gây ô nhiễm, gắn với giải pháp bảo đảm nguồn cung nhiên liệu sạch. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thiết bị giám sát di động trong quan trắc không khí; tăng cường xử lý vi phạm môi trường dựa trên dữ liệu phản ánh từ cộng đồng.
Đối với tình trạng ngập nước và yêu cầu bảo đảm an ninh nguồn nước, ông Lê Trọng Yên yêu cầu chuyển sang quản lý rủi ro ngập lụt liên vùng, khẩn trương đưa dự án chống ngập vào vận hành, xử lý các điểm sạt lở xung yếu. TP cần chủ động triển khai kịch bản ứng phó hiện tượng El Nino từ cuối năm 2026 nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước cho năm 2027.
Các đơn vị chuyên môn về khí tượng, thủy văn, quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai được giao phối hợp với địa phương triển khai nhiệm vụ này, đẩy nhanh tiến độ các dự án chống ngập trọng điểm và chủ động ứng phó các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng giao Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp xây dựng chiến lược chuyển dịch sang kinh tế nông nghiệp đô thị có giá trị gia tăng cao; xây dựng cơ chế đặc thù thu hút doanh nghiệp lớn đầu tư nghiên cứu, sản xuất giống cây trồng.
Cục Thủy sản và Kiểm ngư phối hợp triển khai quyết liệt các giải pháp gỡ cảnh báo thẻ vàng, bảo đảm 100% tàu cá vùng khơi áp dụng hệ thống truy xuất điện tử, đồng thời thực hiện đồng bộ chính sách hỗ trợ ngư dân. Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phối hợp bảo vệ nghiêm ngặt các khu dự trữ sinh quyển, hành lang sinh thái, phát triển hệ thống vùng hấp thụ carbon chiến lược.
Đối với các đề xuất, kiến nghị của TPHCM, Thứ trưởng Lê Trọng Yên giao Vụ Kế hoạch - Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị trực thuộc Bộ tổng hợp, nghiên cứu, tham mưu xử lý và trả lời, bảo đảm tiến độ, chất lượng, hoàn thành trước ngày 6/11/2026.
Đồng thời, Thứ trưởng Lê Trọng Yên đề nghị TPHCM chủ động tổng hợp, báo cáo những khó khăn, vướng mắc phát sinh để bộ kịp thời phối hợp tháo gỡ. Các đơn vị trực thuộc bộ phải thường xuyên hỗ trợ địa phương, bảo đảm tiến độ và chất lượng thực hiện nhiệm vụ; kịp thời báo cáo những vấn đề vượt thẩm quyền, đề xuất biện pháp xử lý.
