Ảnh minh hoạ: Internet

Kết luận đã chỉ rõ những kết quả đạt được, đồng thời nêu rõ tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và trách nhiệm, qua đó kiến nghị nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, phòng ngừa lãng phí.

Quản lý nhà, đất công còn bất cập, tiềm ẩn nguy cơ lãng phí nguồn lực

Theo kết luận thanh tra, các phường Kinh Bắc, Võ Cường, Vũ Ninh, Hạp Lĩnh, Nam Sơn (thuộc thành phố Bắc Ninh cũ) có tổng diện tích 82,7 km², dân số hơn 263 nghìn người. Đây là trung tâm hành chính của tỉnh Bắc Ninh (cũ), nơi tập trung nhiều cơ quan nhà nước, do đó số lượng cơ sở nhà, đất công tương đối lớn, với 452 cơ sở, gồm 36 cơ sở do cơ quan Trung ương quản lý, 107 cơ sở thuộc cơ quan cấp tỉnh và 309 cơ sở thuộc địa phương quản lý.

Tại các phường Từ Sơn, Tam Sơn, Đồng Nguyên, Phù Khê (thuộc thành phố Từ Sơn cũ), tổng diện tích khoảng 61 km², dân số hơn 190 nghìn người, có 284 cơ sở nhà, đất công, trong đó 14 cơ sở thuộc cơ quan Trung ương, 33 cơ sở thuộc cơ quan cấp tỉnh và 237 cơ sở do địa phương quản lý.

Qua thanh tra cho thấy, cơ bản các cơ sở nhà, đất được giao đã được sử dụng đúng mục đích, phục vụ hoạt động của cơ quan, đơn vị và góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, việc quản lý, sử dụng nhà, đất công tại một số địa phương vẫn còn tồn tại, hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ gây lãng phí.

Tính đến thời điểm trước ngày 1/7/2025, trên địa bàn các phường được thanh tra có 57/736 cơ sở nhà, đất không sử dụng, sử dụng kém hiệu quả hoặc sử dụng sai mục đích, chiếm khoảng 7,7%. Trong số này, có 2 cơ sở có nguy cơ sử dụng không hiệu quả; 11 cơ sở sử dụng không đúng mục đích, cho thuê, cho mượn không đúng quy định; 44 cơ sở bỏ hoang, không sử dụng.

Đáng chú ý, có 4 cơ sở nhà, đất đã có kết luận thanh tra của Bộ Tài chính yêu cầu tổ chức đấu giá tài sản trên đất để thu hồi ngân sách Nhà nước, song đến nay vẫn chưa thực hiện. Ngoài ra, 39 cơ sở nhà, đất không sử dụng từ 12 tháng trở lên, cá biệt có trường hợp bỏ hoang kéo dài nhiều năm nhưng chưa được lập báo cáo kê khai, đề xuất phương án sắp xếp, xử lý theo quy định, trách nhiệm thuộc về UBND các phường cũ, nơi có đất.

Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ tình trạng cho thuê, cho mượn nhà, đất công không đúng quy định, đất công bị lấn chiếm nhưng chưa được xử lý kịp thời; cùng với đó là một số công trình đầu tư lớn đưa vào sử dụng chưa hiệu quả, có dấu hiệu xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ gây lãng phí tài sản công.

Theo đánh giá của Thanh tra tỉnh, việc rà soát, thống kê, theo dõi và cập nhật dữ liệu nhà, đất công tại một số địa phương chưa kịp thời, chưa đầy đủ; chưa cập nhật đầy đủ trên phần mềm quản lý tài sản công, dẫn đến số liệu thiếu chính xác.

Đặc biệt, dù các đơn vị báo cáo đã ban hành quy chế quản lý, sử dụng tài sản công theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017, không đơn vị nào cung cấp được quy chế đã ban hành cho đoàn thanh tra, cho thấy việc thực hiện quy định này chưa nghiêm túc.

Bên cạnh đó, tỷ lệ cơ sở nhà, đất công chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn cao; nhiều cơ sở đã chuyển đổi công năng nhưng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý, gây khó khăn cho công tác quản lý, sắp xếp, xử lý tài sản công.

Làm rõ trách nhiệm, siết chặt kỷ cương quản lý tài sản công sau thanh tra

Thanh tra tỉnh Bắc Ninh xác định, bên cạnh nguyên nhân khách quan do hệ thống pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công trước năm 2025 còn chưa hoàn thiện, còn chồng chéo, bất cập, thì nguyên nhân chủ quan chủ yếu xuất phát từ sự chưa quan tâm đúng mức của một số cơ quan, địa phương trong quản lý nhà, đất công.

Trách nhiệm được xác định thuộc về UBND các phường cũ, nơi có cơ sở nhà, đất vi phạm; Sở Tài chính trong việc theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc xử lý tài sản công chưa kịp thời; cùng một số sở, ngành chưa chủ động phối hợp với địa phương trong xử lý nhà, đất công không còn nhu cầu sử dụng.

Trên cơ sở kết luận thanh tra, Thanh tra tỉnh Bắc Ninh kiến nghị thu hồi hơn 495,6 triệu đồng vào tài khoản tạm giữ để xử lý theo quy định; yêu cầu các địa phương chấm dứt ngay việc cho thuê, cho mượn nhà, đất công sai quy định, tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân có liên quan.

Đồng thời, yêu cầu UBND các phường tiếp tục rà soát toàn bộ nhà, đất công dôi dư, lập phương án sắp xếp, xử lý gửi Sở Tài chính; đề nghị Sở Tài chính tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh vi phạm; các sở, ngành liên quan chủ động phối hợp trong xử lý nhà, đất công không còn nhu cầu sử dụng.

Thanh tra tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh, việc thực hiện nghiêm túc các kết luận, kiến nghị sau thanh tra là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công, phòng ngừa thất thoát, lãng phí, góp phần thực hiện tốt chủ trương thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trên địa bàn tỉnh.