Một góc tỉnh Sơn La nhìn từ trên cao. Ảnh: Quang Dân

Thông tin trên được Kiểm toán Nhà nước nêu tại Báo cáo số 1212/BC-KTNN về kết quả kiểm toán việc thực hiện chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Báo cáo được lập trên cơ sở kết quả kiểm toán chọn mẫu tại một số bộ, cơ quan Trung ương và địa phương.

Quỳnh Nhai, Mường Sại chưa thu hồi hết kinh phí chi sai

Theo Kiểm toán Nhà nước, trong công tác thực hiện chi trả chế độ cho các đối tượng hưởng chính sách, một số cơ quan, đơn vị còn để xảy ra nhiều vi phạm, sai sót.

Trong đó, tại tỉnh Sơn La, 2 xã Quỳnh Nhai và Mường Sại đã phát hiện việc chi trả không đúng đối tượng nhưng chưa thu hồi hết số kinh phí đã chi trả.

Báo cáo kiểm toán không nêu cụ thể số trường hợp được chi trả không đúng đối tượng, tổng số tiền đã chi cũng như số kinh phí còn phải thu hồi tại hai địa phương trên.

Ngoài Sơn La, Kiểm toán Nhà nước còn chỉ ra nhiều sai sót trong quá trình xác định và chi trả chế độ tại một số bộ, ngành, địa phương khác.

Cụ thể, một số đơn vị xác định tiền lương tháng hiện hưởng để làm căn cứ tính kinh phí chi trả, trong đó bao gồm cả một số khoản phụ cấp chưa đúng quy định.

Một số trường hợp bị tính thừa phần kinh phí trợ cấp 3 tháng tiền lương hiện hưởng để tìm việc làm, dù thuộc nhóm viên chức, người lao động có đóng bảo hiểm thất nghiệp. Ngoài ra, còn có trường hợp tính sai số học, thanh toán không đúng so với quyết định nghỉ hưu hoặc xác định tiền trợ cấp hưu trí một lần chưa đúng với thời gian được hưởng và thời gian đóng bảo hiểm xã hội.

Kiểm toán Nhà nước cũng phát hiện tình trạng sử dụng ngân sách Nhà nước để chi trả chế độ trong khi chưa sử dụng nguồn kinh phí của đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi thường xuyên.

Tại TP Cần Thơ, 5 đối tượng được chi trả từ ngân sách Nhà nước với tổng số tiền 3,4 tỷ đồng dù chưa sử dụng nguồn kinh phí của đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi thường xuyên.

Cũng tại địa phương này, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xác định tiền trợ cấp cho một trường hợp được hưởng 60 tháng, chưa đúng với thời gian được hưởng theo quy định, với số tiền 457 triệu đồng. Phường Vĩnh Châu xác định chưa đúng thời gian hưởng trợ cấp theo số năm đóng bảo hiểm xã hội của một trường hợp nghỉ thôi việc.

Tại Bộ Giáo dục và Đào tạo, Văn phòng Bộ thanh toán chênh lệch một tháng, số tiền 15,5 triệu đồng, cho một trường hợp so với quyết định nghỉ hưu do Bộ ban hành.

Báo cáo còn nêu việc chuyển nguồn kinh phí thực hiện chính sách còn dư tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chưa phù hợp quy định. Tại Hà Nội, 16 trường hợp được phê duyệt nghỉ chế độ, hưởng lương hưu từ ngày 1/7/2025 nhưng vẫn được chi trả lương và các chính sách an sinh xã hội trong tháng 7/2025.

Nhiều trường hợp được phê duyệt nghỉ chưa phù hợp

Qua kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước còn phát hiện nhiều hạn chế trong công tác thẩm định, phê duyệt đối tượng tinh giản biên chế.

Một số trường hợp được phê duyệt nghỉ thôi việc, nghỉ hưu trước tuổi với lý do không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hoặc trình độ đào tạo theo tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí việc làm sau sắp xếp. Tuy nhiên, hồ sơ cá nhân và kết quả đánh giá trong 3 năm liền kề cho thấy những người này đều hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên.

Một số trường hợp được hội đồng đánh giá ở mức đạt yêu cầu nhưng còn hạn chế trở lên, hoặc còn 10 năm công tác và trong 3 năm liền kề đều được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ, vẫn được phê duyệt nghỉ chế độ. Theo cơ quan kiểm toán, việc này làm phát sinh rủi ro giải quyết chính sách không đúng đối tượng.

Bên cạnh đó, có trường hợp cán bộ, công chức, viên chức tại đơn vị không trực tiếp thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy vẫn được cho nghỉ và hưởng chế độ; hồ sơ nghỉ việc vì lý do sức khỏe chưa đầy đủ tài liệu y tế, hồ sơ khám, chữa bệnh và căn cứ chuyên môn liên quan.

Kiểm toán Nhà nước cũng ghi nhận một số trường hợp còn trên 5 năm công tác được phê duyệt nghỉ trong khi biên chế của đơn vị chưa đủ hoặc không vượt khung quy định; người làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được cho nghỉ hưu trước tuổi nhưng chưa rà soát đầy đủ số năm công tác tại địa bàn.

Một số cơ quan, đơn vị không đánh giá, xếp loại toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức theo các tiêu chí đã ban hành mà chỉ đánh giá những người có đơn xin nghỉ hưởng chính sách hoặc sử dụng kết quả đánh giá công chức hằng năm làm căn cứ xem xét.

Kiến nghị rà soát toàn diện, xử lý trách nhiệm

Kiểm toán Nhà nước đánh giá, việc thực hiện chính sách theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP đã kịp thời cụ thể hóa chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, gắn với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động.

Các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương cơ bản đã chủ động xây dựng kế hoạch, rà soát biên chế, xác định đối tượng, bố trí nguồn lực và giải quyết chế độ cho các trường hợp đủ điều kiện.

Tuy nhiên, kết quả kiểm toán cho thấy, hầu hết cơ quan, tổ chức, đơn vị được kiểm toán đều còn vi phạm, sai sót, tiềm ẩn nguy cơ gây thất thoát, lãng phí lớn cho ngân sách Nhà nước.

Kiểm toán Nhà nước đề nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương khẩn trương thanh tra, kiểm tra, rà soát toàn diện những trường hợp đã được giải quyết chính sách nhưng chưa được kiểm toán chi tiết.

Qua đó, các cơ quan có thẩm quyền kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm, sai sót hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, bảo đảm không gây thất thoát, lãng phí ngân sách Nhà nước.

Kiểm toán Nhà nước đồng thời đề nghị xác định rõ nguyên nhân, xem xét trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan và xử lý theo đúng quy định của pháp luật.