(Thanh tra) - Thanh tra tỉnh Sơn La đã tiến hành thanh tra và chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế, sai phạm trong công tác quản lý đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) Mộc Châu và Ban QLDA ĐTXD Vân Hồ. Từ sai sót trong lập dự toán, lựa chọn nhà thầu đến quản lý chất lượng, nghiệm thu, thanh toán… nhiều nội dung vi phạm đã được yêu cầu kiểm điểm, xử lý và khắc phục.
Thanh tra tỉnh Sơn La đã tiến hành thanh tra 13 dự án, công trình do Ban QLDA ĐTXD Mộc Châu làm chủ đầu tư hoặc đại diện chủ đầu tư và 36 dự án, công trình do Ban QLDA ĐTXD Vân Hồ làm chủ đầu tư hoặc đại diện chủ đầu tư. Bên cạnh các kết quả tích cực đã đạt được, cơ quan thanh tra đã phát hiện hàng loạt tồn tại, sai phạm trải dài qua nhiều khâu.
Kết quả thanh tra cho thấy, ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư, mặc dù cơ bản đảm bảo trình tự, thủ tục, song vẫn tồn tại tình trạng một số báo cáo khảo sát chưa được chủ đầu tư phê duyệt theo đúng quy định. Còn tình trạng hồ sơ báo cáo kinh tế - kỹ thuật còn áp dụng tiêu chuẩn, quy trình thiết kế không phù hợp với loại công trình thực tế, dẫn đến nguy cơ sai lệch ngay từ bước lập dự án.
Đáng chú ý, công tác thiết kế và lập dự toán bộc lộ nhiều hạn chế. Một số hồ sơ thiết kế chưa được cơ quan thẩm định đóng dấu xác nhận, chưa đảm bảo tính pháp lý. Nhiều hạng mục thiết kế chưa phù hợp thực tế, phải điều chỉnh trong quá trình thi công. Đặc biệt, việc lập dự toán sai định mức, sai khối lượng đã làm tăng giá trị dự án hơn 287 triệu đồng.
Trong đó, riêng các dự án do Ban QLDA ĐTXD Mộc Châu quản lý có sai tăng hơn 178 triệu đồng, còn Ban QLDA ĐTXD Vân Hồ sai tăng gần 110 triệu đồng. Ngoài ra, còn một số công trình khác có dự toán sai tăng đã được chủ đầu tư chủ động cắt giảm trong quá trình thi công, nghiệm thu, thanh toán.
Ở khâu lựa chọn nhà thầu, sai sót tiếp tục được chỉ ra khi một số hồ sơ mời thầu có khối lượng chưa chính xác do sai lệch từ dự toán ban đầu. Tuy nhiên, các nhà thầu không đề xuất điều chỉnh đối với những khối lượng sai khác tại hồ sơ dự thầu, dẫn đến việc thương thảo hợp đồng thiếu cơ sở rà soát. Một số gói thầu tư vấn dưới 500 triệu đồng cũng không thực hiện đầy đủ quy trình gửi dự thảo hợp đồng trước khi thương thảo theo quy định.
Thanh tra tỉnh Sơn La cũng chỉ rõ nhiều vi phạm trong việc ký kết và thực hiện hợp đồng xây dựng. Một số hợp đồng thiếu các nội dung bắt buộc như thời gian hoàn thành cụ thể, tiến độ chi tiết… Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc quản lý tiến độ và trách nhiệm các bên.
Đáng lưu ý, nhiều dự án không có văn bản thỏa thuận về nhật ký thi công, không có văn bản xác định rõ trách nhiệm người đại diện hợp đồng. Nhà thầu cũng không lập tiến độ chi tiết trình chủ đầu tư phê duyệt, mà chỉ dựa vào hồ sơ dự thầu để triển khai thực hiện.
Hệ quả là có ít nhất 6 dự án bị chậm tiến độ (mỗi chủ đầu tư có 3 dự án) so với hợp đồng đã ký kết, phản ánh sự thiếu chặt chẽ trong quản lý và điều hành dự án.
Ở khâu thi công và quản lý chất lượng, sai phạm tiếp tục được phát hiện. Nhật ký thi công nhiều công trình ghi chép chưa đầy đủ; tại một số dự án, nhà thầu chưa lập, trình chủ đầu tư kế hoạch kiểm tra, kiểm định vật liệu, không báo cáo định kỳ về tiến độ, chất lượng, an toàn lao động. Công tác giám sát cũng chưa đảm bảo khi báo cáo của tư vấn giám sát thiếu nội dung theo quy định.
Đặc biệt, hồ sơ hoàn công của một số công trình không đầy đủ, không phản ánh chính xác hiện trạng thi công. Đây là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến công tác nghiệm thu, quyết toán và quản lý chất lượng công trình sau đầu tư.
Sai phạm nghiêm trọng nhất được xác định ở công tác nghiệm thu, thanh toán. Thanh tra phát hiện 9 dự án nghiệm thu, thanh toán sai tăng khối lượng với tổng giá trị hơn 267 triệu đồng. Trong đó, Ban QLDA ĐTXD Mộc Châu sai tại 3 dự án, công trình gần 158 triệu đồng; Ban QLDA ĐTXD Vân Hồ sai tại 6 dự án, công trình trên 109 triệu đồng.
Không chỉ sai về tài chính, một số công trình do Ban QLDA ĐTXD Vân Hồ làm chủ đầu tư sau khi đưa vào sử dụng còn bộc lộ hạn chế về chất lượng như bong tróc sơn, kè bê tông bị nghiêng, rãnh thoát nước bị bồi lấp. Một số dự án, công trình do Ban QLDA ĐTXD Mộc Châu làm chủ đầu tư chậm tiến độ.
Trên cơ sở các sai phạm được phát hiện, Thanh tra tỉnh Sơn La đã xác định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Theo đó, Chủ tịch UBND huyện Mộc Châu và Chủ tịch UBND huyện Vân Hồ (giai đoạn trước ngày 1/7/2025) chịu trách nhiệm đối với các tồn tại thuộc phạm vi quản lý. Các phòng chuyên môn, đặc biệt là Phòng Kinh tế và Hạ tầng, chịu trách nhiệm trong công tác thẩm định. Giám đốc và các Phó Giám đốc Ban QLDA ĐTXD Mộc Châu, Ban QLDA ĐTXD Vân Hồ chịu trách nhiệm trực tiếp đối với các sai phạm trong quá trình quản lý dự án.
Về xử lý kinh tế, Thanh tra tỉnh kiến nghị thu hồi nộp NSNN số tiền hơn 267 triệu đồng do nghiệm thu, thanh toán sai… và yêu cầu thi công bổ sung một số hạng mục chưa hoàn thiện.
Bên cạnh đó, các Ban QLDA được yêu cầu tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan; kể cả những trường hợp đã chuyển công tác. Đồng thời, phải xây dựng kế hoạch khắc phục, chấn chỉnh toàn diện công tác quản lý ĐTXD.
