Hệ thống nội quy, quy trình liên quan đến an toàn bức xạ được Công ty Núi Pháo ban hành và triển khai đầy đủ. Ảnh: Internet

Tuân thủ đầy đủ quy định về cấp phép và quản lý nguồn phóng xạ

Theo kết luận thanh tra, Công ty Núi Pháo hiện đang sử dụng 48 thiết bị gắn nguồn phóng xạ và 1 máy phát tia X phục vụ hoạt động đo lường, phân tích trong khai thác, chế biến khoáng sản. Toàn bộ các thiết bị này đều đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo đúng quy định.

Hệ thống giấy phép được cấp còn hiệu lực, bao gồm nhiều giấy phép sử dụng nguồn phóng xạ Cs-137 và thiết bị phát tia X, thể hiện việc doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ khai báo, đề nghị cấp phép và duy trì điều kiện hoạt động theo quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử.

Đây là yếu tố nền tảng quan trọng, góp phần kiểm soát chặt chẽ hoạt động sử dụng nguồn phóng xạ trong lĩnh vực khai khoáng - một lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được quản lý nghiêm ngặt.

Một trong những điểm đáng ghi nhận là Công ty đã chú trọng xây dựng đội ngũ nhân sự làm công tác bức xạ bài bản. Hiện doanh nghiệp có 31 nhân viên bức xạ, tất cả đều được đào tạo, cấp chứng chỉ theo quy định. Người phụ trách an toàn bức xạ cũng đã được bổ nhiệm và đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý.

Công ty thực hiện nghiêm túc việc trang bị liều kế cá nhân, theo dõi liều chiếu xạ nghề nghiệp và tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động. Kết quả đo liều trong thời gian thanh tra cho thấy không có trường hợp nào vượt quá giới hạn cho phép.

Bên cạnh đó, hệ thống nội quy, quy trình liên quan đến an toàn bức xạ được ban hành và triển khai đầy đủ, từ quy trình vận hành thiết bị, hiệu chuẩn định kỳ đến quy trình xử lý trong quá trình bảo dưỡng, sửa chữa. Công tác kiểm xạ khu vực làm việc cũng được thực hiện định kỳ hằng năm bởi đơn vị đủ điều kiện theo quy định.

Chủ động trong bảo đảm an ninh và ứng phó sự cố

Trong lĩnh vực nhạy cảm như bức xạ và hạt nhân, yếu tố an ninh luôn được đặt lên hàng đầu. Các nguồn phóng xạ của Công ty thuộc mức an ninh thấp (mức D), song doanh nghiệp vẫn xây dựng quy định cụ thể về bảo đảm an toàn, an ninh và thực hiện kiểm đếm định kỳ hằng quý, lưu trữ hồ sơ đầy đủ.

Công ty cũng đã xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ và tổ chức diễn tập định kỳ hằng năm. Đồng thời, thực hiện chế độ báo cáo an toàn bức xạ gửi cơ quan quản lý theo đúng quy định.

Qua kiểm tra thực tế tại hiện trường, Đoàn thanh tra ghi nhận các khu vực đặt thiết bị bức xạ đều có biển cảnh báo, nội quy an toàn bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh. Các nguồn phóng xạ được lắp đặt trên dây chuyền, có hàng rào phân vùng, khóa an ninh và các biện pháp kiểm soát phù hợp. Kết quả đo suất liều bức xạ tại các khu vực làm việc chưa phát hiện dấu hiệu mất an toàn.

Bên cạnh những kết quả tích cực, kết luận thanh tra cũng chỉ ra một số hạn chế. Cụ thể, Công ty chưa kịp thời cập nhật kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ khi có thay đổi về nhân sự phụ trách và số lượng thiết bị bức xạ. Ngoài ra, có 2 nguồn phóng xạ bị sơn phủ, dẫn đến không thể xác định rõ số hiệu, mã hiệu, gây khó khăn cho công tác kiểm đếm, quản lý.

Đây là những tồn tại tuy chưa gây hậu quả nhưng tiềm ẩn rủi ro nếu không được xử lý kịp thời, nhất là trong bối cảnh yêu cầu quản lý nguồn phóng xạ ngày càng chặt chẽ.

Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân yêu cầu Công ty Núi Pháo khẩn trương rà soát, cập nhật kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ phù hợp với thực tế; đồng thời xử lý lớp sơn phủ trên nhãn các nguồn phóng xạ để bảo đảm nhận diện rõ ràng, phục vụ công tác quản lý.

Doanh nghiệp phải báo cáo kết quả thực hiện các yêu cầu này trước thời hạn quy định, đồng thời thực hiện niêm yết công khai kết luận thanh tra tại trụ sở theo quy định. Đáng chú ý, qua thanh tra không phát hiện vi phạm đến mức phải xử lý, cho thấy doanh nghiệp cơ bản tuân thủ quy định pháp luật trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.