Toàn ảnh Bắc Trà My (Quảng Nam cũ). Ảnh minh hoạ: https://mia.vn

Hơn 2,23 tỷ đồng cho tiểu dự án kiểm tra, giám sát và tập huấn

Theo kết luận của Thanh tra TP Đà Nẵng, tổng nguồn vốn được phân bổ thực hiện Tiểu dự án 3 thuộc Dự án 10 trong ba năm 2022–2024 là hơn 2,23 tỷ đồng; kinh phí đã quyết toán gần 927 triệu đồng, đạt tỷ lệ giải ngân 41,4%.

Tiểu dự án có nội dung kiểm tra, giám sát, đánh giá; đào tạo, tập huấn tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Do các hoạt động diễn ra trước khi tổ chức lại bộ máy, kết luận thanh tra thống nhất sử dụng tên Sở Dân tộc và Tôn giáo để chỉ Ban Dân tộc tỉnh Quảng Nam trước đây và cơ quan kế thừa hiện nay.

Tỷ lệ giải ngân của tiểu dự án có sự chênh lệch lớn giữa các năm. Năm 2022, trong số 430,6 triệu đồng được phân bổ, đơn vị chỉ quyết toán 4,1 triệu đồng, đạt 0,95%. Năm 2023, tỷ lệ giải ngân đạt 40,08%; đến năm 2024 tăng lên 79,05%.

Thanh tra TP nhận định, mặc dù tỷ lệ giải ngân có chuyển biến qua từng năm, kết quả chung vẫn thấp so với tổng nguồn vốn được giao, cho thấy công tác dự báo, lập kế hoạch và tổ chức triển khai còn hạn chế. Toàn bộ vốn đã giải ngân thuộc nguồn ngân sách Trung ương; đơn vị không giải ngân nguồn ngân sách tỉnh đối ứng.

Trong giai đoạn 2022–2024, đơn vị đã tổ chức 22 đợt kiểm tra tại 7 huyện miền núi và 3 thôn có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống; tổ chức 6 lớp tập huấn cho già làng, trưởng bản, người có uy tín, cán bộ cơ sở, người dân, người thực hiện trợ giúp pháp lý và cán bộ các cơ quan liên quan.

Đơn vị còn tham gia hội nghị sơ kết, tập huấn, kiểm tra, giám sát do Ủy ban Dân tộc và Bộ Y tế tổ chức; đồng thời tổ chức hội nghị sơ kết ba năm thực hiện Chương trình. Tuy nhiên, qua thanh tra, quy trình thực hiện một số hoạt động kiểm tra lại được xác định chưa bảo đảm quy định.

Phụ nữ dân tộc thiểu số tham gia hoạt động văn hóa tại huyện Bắc Trà My. Ảnh: Tú Vân/Báo Quảng Nam cũ

Một số đợt kiểm tra thiếu quyết định, báo cáo

Kết luận thanh tra cho biết, trước khi thực hiện một số cuộc kiểm tra, đơn vị không ban hành quyết định thành lập đoàn và không phân công nhiệm vụ cho các thành viên tham gia.

Các hoạt động được đề cập gồm đợt kiểm tra của Văn phòng điều phối tại Đại Lộc, Hiệp Đức năm 2022; các đợt kiểm tra tại Bắc Trà My, Tây Giang, Nam Giang, Phước Sơn trong năm 2023.

Sau khi kết thúc kiểm tra, đơn vị không ban hành báo cáo kiểm tra hoặc có báo cáo nhưng không bảo đảm thời hạn. Trong đó, báo cáo kết quả kiểm tra tại Nam Trà My được xác định chưa bảo đảm thời gian quy định.

Thanh tra thành phố kết luận những tồn tại này chưa bảo đảm quy định tại Điều 4 Thông tư số 01 ngày 26/5/2022 của Ủy ban Dân tộc về quy trình giám sát, đánh giá thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia.

Kết luận thanh tra nêu đơn vị đã tổ chức 22 đợt kiểm tra, nhưng chưa thông tin cụ thể các đợt này phát hiện bao nhiêu tồn tại, ban hành bao nhiêu kiến nghị và có bao nhiêu kiến nghị đã được thực hiện.

Trách nhiệm đối với "khoảng trống" giám sát

Những hạn chế không chỉ xuất hiện trong quy trình kiểm tra. Năm 2024, đơn vị sử dụng Kế hoạch số 859/KH-BDT ngày 3/8/2023 và Kế hoạch số 308/KH-BDT ngày 23/3/2023 để triển khai nhiệm vụ từ nguồn kinh phí chuyển sang nhưng không ban hành kế hoạch mới hoặc điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với năm ngân sách thực hiện.

Kết luận thanh tra còn xác định Sở Tài chính đã nhập sai tính chất nguồn kinh phí 177,3 triệu đồng trên hệ thống TABMIS, từ nguồn sự nghiệp kinh tế, khoản 338, sang nguồn sự nghiệp văn hóa, khoản 161. Sai lệch này dẫn đến gần 146,7 triệu đồng được quyết toán không đúng tính chất nguồn kinh phí.

Tuy nhiên, tổng dự toán được nhập cho đơn vị không vượt tổng mức ngân sách được sử dụng; nội dung công việc thực tế vẫn thuộc các tiểu dự án thành phần của Dự án 10 và đã được tổng hợp quyết toán trình HĐND tỉnh Quảng Nam phê chuẩn.

Kết luận xác định trách nhiệm đối với sai lệch nguồn kinh phí thuộc Sở Tài chính, Sở Dân tộc và Tôn giáo cùng các tổ chức, cá nhân liên quan. Trách nhiệm đối với việc chưa thực hiện đúng quy trình kiểm tra, giám sát thuộc Sở Dân tộc và Tôn giáo cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Thanh tra thành phố kiến nghị tổ chức kiểm điểm, chấn chỉnh, rút kinh nghiệm; rà soát, khắc phục các thiếu sót và báo cáo kết quả thực hiện. Sở Tài chính được yêu cầu rà soát, khắc phục và rút kinh nghiệm đối với các tổ chức, cá nhân liên quan đến việc nhập sai nguồn kinh phí.

Vấn đề cần tiếp tục làm rõ là có bao nhiêu đợt kiểm tra không có quyết định thành lập đoàn, bao nhiêu đợt không có báo cáo; các cuộc kiểm tra đã phát hiện, kiến nghị những gì và kết quả kiểm điểm trách nhiệm ra sao.

Kiểm tra, giám sát không chỉ được đo bằng số đoàn đã đến cơ sở hay số lớp tập huấn được tổ chức. Giá trị thực chất phải được thể hiện bằng phát hiện cụ thể, kiến nghị rõ ràng và kết quả khắc phục có thể kiểm chứng. Để giám sát Chương trình mục tiêu quốc gia có hiệu quả, trước hết chính hoạt động giám sát phải đúng quy trình, có báo cáo kết quả và được theo dõi đến cùng.