(Thanh tra) - Tại Hội thảo góp ý dự thảo các nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo và Luật Tiếp công dân tổ chức sáng nay (20/3), các đại biểu đã tập trung thảo luận nhiều nội dung quan trọng, bám sát những vướng mắc từ thực tiễn, nhằm tiếp tục tháo gỡ “điểm nghẽn” trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Khiếu nại, các ý kiến tập trung góp ý về tính hợp lý, khả thi của một số quy định mới.
Ông Vũ Xuân Thành, Phó Cục trưởng Cục II băn khoăn về việc giới hạn uỷ quyền khiếu nại tối đa không quá 5 người. Theo ông, trong thực tế có những vụ việc phát sinh nhiều nội dung độc lập, việc khống chế số lượng có thể không phù hợp; do đó, nên giữ nguyên nguyên tắc "không ủy quyền một nội dung cho nhiều người'', nhưng cân nhắc bỏ giới hạn về số lượng, thay bằng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ nội dung ủy quyền.
Liên quan đến quy định về “trở ngại khách quan”, ông Dương Hồng Nam (Cục II) đề nghị mở rộng phạm vi áp dụng, không chỉ đối với người khiếu nại mà cả người được ủy quyền, nhằm phù hợp với các tình huống phát sinh trong thực tiễn. Đối với điều khoản chuyển tiếp, cần làm rõ phạm vi áp dụng đối với các vụ việc đã hoàn tất xác minh nhưng chưa tổ chức đối thoại, tránh lúng túng khi triển khai.
Từ góc độ thực tiễn, ông Phạm Hùng, Cục trưởng Cục I nhấn mạnh, trong giải quyết khiếu nại, hoạt động đối thoại cần xác định là yêu cầu bắt buộc; trường hợp không thực hiện cũng phải có chế tài rõ ràng. Đồng thời, phải có quy định rõ ràng trước khi ban hành quyết định giải quyết khiếu nại phải có biên bản đối thoại để bảo đảm tính khách quan, minh bạch.
Đối với nội dung xem xét lại việc giải quyết khiếu nại, ông Nguyễn Huy Hoàng, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra băn khoăn về quy định “khi phát hiện có vi phạm pháp luật” thì tiến hành xem xét lại. Theo ông, cần làm rõ thế nào là “vi phạm pháp luật”, bao gồm những trường hợp nào? (ví dụ như áp dụng sai pháp luật, sai thẩm quyền, sai trình tự…) để bảo đảm thống nhất trong áp dụng.
Ông Hoàng cũng nêu thêm bất cập đối với khiếu nại trong doanh nghiệp Nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập, hiện nay đang thực hiện theo Nghị định số 24/2018/NĐ-CP. Sau khi tổ chức lại bộ máy, một số chức danh như Chánh Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội không còn, dẫn đến vướng mắc trong quy trình giải quyết. Ông Hoàng đề nghị Tổ soạn thảo nghiên cứu, có hướng dẫn cụ thể để tháo gỡ khó khăn cho địa phương.
Liên quan đến quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Tiếp công dân, nhiều ý kiến tập trung vào việc hoàn thiện quy định về tổ chức, trách nhiệm trong công tác tiếp công dân.
Ông Nguyễn Huy Hoàng (Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra) đánh giá cao dự thảo Nghị định đã được nghiên cứu, chuẩn bị công phu, bước đầu giải quyết được nhiều vấn đề phát sinh từ thực tiễn mà các địa phương đang gặp phải.
Liên quan đến công tác tiếp công dân cấp xã, ông Hoàng cho biết, thời gian qua còn tình trạng văn phòng HĐND, UBND lúng túng trong việc xác định trách nhiệm tham mưu, dẫn đến đùn đẩy công việc. Một số nơi cũng chưa thống nhất nhận thức về nội hàm “tiếp công dân”, chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin, các vấn đề về chế độ, chính sách đối với cán bộ làm công tác này cũng còn bất cập... Dự thảo Nghị định đã bước đầu tháo gỡ những khó khăn này trên cơ sở bám sát thực tiễn.
Tuy nhiên, ông Hoàng đề nghị cần làm rõ hơn quy định về từ chối tiếp công dân. Thực tế phát sinh trường hợp công dân đã được tiếp, giải thích, hướng dẫn đúng quy định nhưng vẫn cố tình đeo bám trụ sở, tiếp tục kiến nghị, phản ánh. Vì vậy, cần quy định cụ thể tiêu chí thế nào là “đã được giải quyết, hướng dẫn thấu đáo” để làm căn cứ pháp lý cho việc từ chối tiếp, tránh phát sinh khiếu kiện phức tạp.
Về trách nhiệm tiếp công dân của người đứng đầu, ông Phạm Hùng nhấn mạnh cần bổ sung chế tài cụ thể đối với trường hợp thực hiện không đúng quy định. Theo ông, cần lượng hóa trách nhiệm và có hình thức xử lý tương ứng; đồng thời có cơ chế bù đắp, như chưa thực hiện đủ số ngày tiếp dân trong tháng thì phải thực hiện bổ sung ở kỳ sau.
Góp ý về phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị định, ông Phạm Thế Sự, Phó Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương cho rằng, quy định tại Điều 2, dự thảo Nghị định nếu chỉ giới hạn đối tượng áp dụng là cơ quan hành chính là chưa phù hợp với thực tiễn. Trên thực tế, tại Trụ sở tiếp công dân Trung ương và địa phương còn có sự tham gia của các cơ quan Đảng, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc. Ông Sự cũng đề xuất chỉnh sửa một số nội dung kỹ thuật, như bỏ cụm từ “thư” trong quy định liên quan. Đồng thời, tại Điều 6 (khoản 6), cần bổ sung quy định về phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an nhằm bảo đảm an ninh, trật tự trong quá trình tiếp công dân.
Tại hội thảo, các đại biểu thống nhất cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong tiếp công dân. Ông Nguyễn Tuấn Anh, giảng viên Trường Cán bộ Thanh tra đề nghị quy định rõ hơn về tiếp công dân trực tuyến, mở rộng áp dụng cho cả hoạt động tiếp công dân thường xuyên. Theo đó, không chỉ áp dụng đối với các vụ việc đông người, phức tạp như trong dự thảo. Tuy nhiên, đối với hình thức tiếp công dân trực tuyến, bà Vũ Thị Huệ, Trưởng phòng Tiếp công dân 2, Ban Tiếp Công dân Trung ương lưu ý phải bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin, nhất là đối với người tố cáo.
Bên cạnh đó, vấn đề chế độ, chính sách đối với cán bộ làm công tác tiếp công dân cũng được các đại biểu quan tâm. Nhiều ý kiến cho rằng, cần quy định cụ thể, đồng bộ hơn, bao quát cả cán bộ trực tiếp và lực lượng phục vụ; đồng thời làm rõ cách tính, chi trả để bảo đảm tính đồng bộ và khả thi trong thực tiễn.
Ngoài ra, một số ý kiến đề nghị nghiên cứu luật hóa hoạt động kiểm tra, rà soát các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, kéo dài đã giải quyết hết thẩm quyền; tăng cường công khai quyết định giải quyết khiếu nại, quyết định xử lý tố cáo để nâng cao chất lượng ban hành các quyết định và phục vụ giám sát, phản biện xã hội cũng như rà soát, hoàn thiện kỹ thuật lập pháp để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của các dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành.
Nhìn chung, các ý kiến tại hội thảo đều hướng tới mục tiêu hoàn thiện các dự thảo nghị định theo hướng rõ ràng, khả thi, sát thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác khiếu nại, tố cáo và tiếp công dân trong thời gian tới.
