(Thanh tra) - Theo Thứ trưởng Bộ Công an Phạm Thế Tùng, xây dựng niềm tin số đòi hỏi sự phối hợp tổng thể giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng. Quan trọng hơn cả là nâng cao nhận thức, kỹ năng cho người dân, bởi trong nhiều trường hợp, con người chính là mắt xích yếu nhưng cũng đồng thời là tuyến phòng thủ đầu tiên của toàn bộ hệ thống.
Ngày 12/5, tại Hà Nội, Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 đã chính thức diễn ra với chủ đề "Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI".
Sự kiện do Liên minh Niềm tin số phối hợp cùng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), Hiệp hội An ninh mạng quốc gia và Công ty Cổ phần Dịch vụ Di động Trực tuyến (MoMo) đồng tổ chức.
Diễn đàn nhận được sự bảo trợ của Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính, quy tụ nhiều lãnh đạo cấp cao cùng các chuyên gia đầu ngành.
Niềm tin là nỗ lực tổng thể của toàn xã hội
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bô Công an Phạm Thế Tùng cho biết, tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi số ngành tài chính ngân hàng đang diễn ra với tốc độ rất nhanh, mở ra nhiều cơ hội cho tăng trưởng đột phá.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận một cách thẳng thắn rằng tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế số, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính sẽ không thể bền vững nếu không được đặt trên nền tảng của niềm tin.
Trong kỷ nguyên AI (trí tuệ nhân tạo), vấn đề niềm tin đang đứng trước những thách thức hoàn toàn mới. Nếu trước đây rủi ro chủ yếu nằm ở hệ thống công nghệ thì hiện nay rủi ro chuyển mạnh sang yếu tố con người, ảnh hưởng trực tiếp đến người dùng.
Các phương thức lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngày càng tinh vi, có tổ chức và đặc biệt sự hỗ trợ của công nghệ AI đã tạo những niềm tin giả rất khó phân biệt. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thay đổi cách tiếp cận trong bảo đảm an ninh tài chính số, từ phòng ngự thụ động sang chủ động kiến tạo niềm tin.
Một hệ thống tài chính an toàn không chỉ là hệ thống không có rủi ro mà là hệ thống nơi người dùng thực sự được bảo vệ, được trang bị năng lực nhận diện rõ rủi ro và được hỗ trợ kịp thời khi xảy ra các sự cố.
Để làm được điều này, bên cạnh vai trò nòng cốt của lực lượng công an trong việc đấu tranh với tội phạm công nghệ cao và tăng cường hợp tác quốc tế, việc xây dựng niềm tin số đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của toàn xã hội.
Quan trọng hơn cả là nâng cao nhận thức, kỹ năng của người dân, bởi trong nhiều trường hợp, con người chính là mắt xích yếu nhưng cũng đồng thời là tuyến phòng thủ đầu tiên của toàn bộ hệ thống.
Thứ trưởng Bộ Công an đề nghị các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cùng chung tay hành động, xây dựng một hệ sinh thái tài chính số an toàn, minh bạch, đáng tin cậy. Qua đó, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong giai đoạn mới của quốc gia.
Thiết lập "lá chắn chung" trước rủi ro công nghệ
Đồng tình với quan điểm trên, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng khẳng định trong kỷ nguyên AI, niềm tin không chỉ dừng lại ở cảm nhận của khách hàng mà phải được coi là một hạ tầng chiến lược của nền kinh tế số, được xây dựng và bảo vệ bằng thể chế, bằng công nghệ, bằng quản trị rủi ro và có sự phối hợp liên ngành.
Trí tuệ nhân tạo mang lại cơ hội to lớn giúp tự động hóa quy trình, chấm điểm tín dụng hay phòng chống rửa tiền, nhưng đồng thời cũng phát sinh hàng loạt rủi ro mới như công nghệ giả mạo deepfake, lừa đảo cá nhân hóa, thiên lệch thuật toán và nguy cơ phụ thuộc bên thứ ba...
Đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng, rủi ro không chỉ nằm ở hệ thống công nghệ mà còn nằm ở hành vi người dùng, dữ liệu cá nhân, luồng giao dịch, các nền tảng kết nối và khả năng tội phạm lợi dụng niềm tin của người dùng để thực hiện các hành vi lừa đảo, gian lận.
Do đó, việc bảo vệ hệ sinh thái tài chính không thể là trách nhiệm riêng lẻ của từng ngân hàng, từng công ty chứng khoán, từng ví điện tử hay từng nền tảng công nghệ mà đòi hỏi sự liên kết để hình thành lá chắn chung.
Toàn hệ thống cần chuyển dịch sang trạng thái phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn sớm, đồng thời thúc đẩy cơ chế chia sẻ rủi ro và tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu.
Nhìn nhận từ góc độ vĩ mô, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho rằng, chúng ta đang chứng kiến một giai đoạn chuyển dịch số đầy mạnh mẽ, sự phát triển ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, đặc biệt là bước tiến của AI.
Trí tuệ nhân tạo AI đang tạo nên những chuyển động tích cực, đòi hỏi việc không ngừng kiến tạo những sáng kiến đột phá nhằm vừa thực hiện hóa mục tiêu đổi mới sáng tạo, vừa đảm bảo tăng trưởng an toàn bền vững.
Trong bối cảnh đó, chương trình "Niềm tin số trong lĩnh vực tài chính" là một không gian trao đổi có ý nghĩa rất thiết thực. Đây là cơ hội để các bên cùng lắng nghe, thấu hiểu, chia sẻ những kinh nghiệm, sáng kiến nhằm xây dựng môi trường tài chính số an toàn, bền vững và đáng tin cậy.
Hoàn thiện chính sách để củng cố thị trường bền vững
Tại các phiên thảo luận, các chuyên gia tiếp tục làm rõ vai trò thiết yếu của niềm tin số khi AI đang tái cấu trúc cách thị trường vận hành cũng như cách tổ chức tài chính ra quyết định.
Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho rằng niềm tin số cần đi trước một bước và được thiết lập như một hạ tầng chính sách. Việc hoàn thiện khung pháp lý nhằm nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm và khả năng kiểm soát AI là điều kiện quan trọng để củng cố lòng tin của nhà đầu tư.
Dưới góc nhìn an ninh mạng, Thượng tá, Tiến sĩ Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nhấn mạnh rằng, bảo vệ tài chính số không chỉ là bảo vệ hệ thống, mà còn là bảo vệ niềm tin của người dùng.
Vì vậy, cần thúc đẩy cơ chế phối hợp liên ngành, chia sẻ dữ liệu và xây dựng mạng lưới kiểm chứng thông tin để nâng cao năng lực phát hiện sớm, phản ứng nhanh và bảo vệ người dùng tốt hơn.
Xuyên suốt diễn đàn, thông qua các phiên tọa đàm do ông Trần Công Quỳnh Lân, Phó Tổng Giám đốc Vietinbank điều phối, các diễn giả đã cùng nhau phân tích những thách thức thời đại khi AI dần đóng vai trò quyết định trong giao dịch tài chính.
Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 không chỉ tạo ra không gian trao đổi thiết thực mà còn trở thành nền tảng kết nối đa bên, mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam vững bước vào kỷ nguyên kinh tế số an toàn và minh bạch.
