Trụ sở Thanh tra Chính phủ. Ảnh: H.T

Các ý kiến tập trung vào việc hoàn thiện hồ sơ chứng minh hàng hóa thực tế xuất khẩu, bảo đảm tính thống nhất, minh bạch và hạn chế vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Theo đó, đối với nội dung sửa đổi tại Điều 1, Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu bổ sung quy định về hồ sơ chứng minh hàng hóa đã thực tế xuất khẩu trong trường hợp tại thời điểm cơ quan quản lý thuế kiểm tra, người nộp thuế chưa có biên bản thanh lý hợp đồng hoặc chứng từ thanh toán của người mua nước ngoài do chưa hoàn thành nghĩa vụ theo hợp đồng hoặc chưa đến hạn thanh toán theo phương thức đã thỏa thuận.

Theo Thanh tra Chính phủ, việc bổ sung quy định này sẽ giúp làm rõ căn cứ chứng minh hàng hóa thực tế xuất khẩu, đồng thời phù hợp hơn với thực tế hoạt động sản xuất, gia công và xuất khẩu của doanh nghiệp.

Tiếp thu ý kiến, Bộ Tài chính đã bổ sung quy định theo hướng: Nếu tại thời điểm cơ quan quản lý thuế có thẩm quyền yêu cầu, tổ chức, cá nhân sản xuất, gia công, thuê gia công chưa có biên bản thanh lý hợp đồng và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của người mua nước ngoài vì chưa hoàn tất toàn bộ nghĩa vụ theo hợp đồng và phụ lục hợp đồng (nếu có), thì chưa phải xuất trình các chứng từ này. Tuy nhiên, khi hoàn tất toàn bộ nghĩa vụ theo hợp đồng, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm cung cấp biên bản thanh lý hợp đồng và chứng từ thanh toán cho cơ quan quản lý thuế.

Thanh tra Chính phủ cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định xử lý đối với trường hợp người nộp thuế đã kê khai hàng hóa thuộc diện không chịu thuế để xuất khẩu nhưng thực tế không xuất khẩu, xuất khẩu không đủ số lượng đã kê khai hoặc bị cơ quan chức năng hủy tờ khai hải quan xuất khẩu. Theo đề nghị, các trường hợp này cần được làm rõ trách nhiệm kê khai, nộp đủ thuế TTĐB, tiền chậm nộp (nếu có) và xử lý vi phạm hành chính về thuế theo quy định.

Về nội dung này, Bộ Tài chính cho biết pháp luật thuế TTĐB hiện hành đã quy định rõ đối với hàng hóa xuất khẩu nhưng không xuất khẩu mà tiêu thụ trong nước thì tổ chức, cá nhân phải kê khai và nộp thuế TTĐB khi tiêu thụ trong nước. Đối với tiền chậm nộp và xử lý vi phạm hành chính, việc thực hiện căn cứ theo Luật Quản lý thuế.

Cùng với Thanh tra Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị làm rõ trách nhiệm của người nộp thuế trong việc bổ sung hồ sơ sau khi hoàn tất thanh toán, thời điểm phải hoàn thiện biên bản thanh lý hợp đồng và chứng từ thanh toán, cũng như trách nhiệm lưu giữ, xuất trình hồ sơ khi cơ quan quản lý thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra. Bộ này cũng đề nghị quy định rõ cách thức xử lý đối với trường hợp quá thời hạn nhưng người nộp thuế không bổ sung được chứng từ hợp lệ.

Bộ Tài chính đã tiếp thu theo hướng xác định rõ sau khi hoàn tất nghĩa vụ theo hợp đồng, người nộp thuế phải cung cấp đầy đủ biên bản thanh lý hợp đồng và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho cơ quan quản lý thuế, qua đó tăng tính minh bạch và thống nhất trong quản lý thuế.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Nông nghiệp và Môi trường còn đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp đối với các hồ sơ phát sinh trước ngày Thông tư có hiệu lực nhưng chưa được giải quyết dứt điểm, nhằm bảo đảm thống nhất trong quá trình áp dụng và hạn chế phát sinh vướng mắc. Bộ Tài chính giải trình rằng hồ sơ chỉ phải xuất trình khi cơ quan quản lý thuế yêu cầu, vì vậy chưa cần thiết quy định riêng về điều khoản chuyển tiếp.

Qua tổng hợp, các ý kiến góp ý tập trung vào việc hoàn thiện quy định về hồ sơ chứng minh hàng hóa xuất khẩu, làm rõ trách nhiệm của người nộp thuế và cơ quan quản lý thuế, đồng thời bảo đảm quy định mới phù hợp với thực tiễn, thống nhất với pháp luật về quản lý thuế và hải quan. Bộ Tài chính đã tiếp thu, chỉnh lý một số nội dung quan trọng để hoàn thiện dự thảo Thông tư trước khi ban hành.