Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đến thăm và làm việc tại Cục An toàn bức xạ và hạt nhân tháng 10/2025. Ảnh: Cục ATBXHN

Hoàn thành toàn diện công tác thanh tra năm 2025

Thanh tra ATBXHN là cơ quan thanh tra chuyên ngành được thành lập theo điều ước quốc tế, hoạt động trong lĩnh vực đặc thù liên quan trực tiếp đến an toàn con người, môi trường và an ninh quốc gia. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra Cục được quy định rõ tại Quyết định số 213/QĐ-ATBXHN ngày 5/9/2025 của Cục trưởng Cục ATBXHN.

Năm 2025 là năm đầu tiên triển khai Luật Thanh tra năm 2025 và các nghị định hướng dẫn thi hành, đồng thời thực hiện sắp xếp hệ thống thanh tra theo mô hình hai cấp. Trong bối cảnh đó, Thanh tra ATBXHN đã chủ động kiện toàn tổ chức bộ máy, bổ sung nhân sự, từng bước ổn định hoạt động, bảo đảm duy trì hiệu quả công tác kiểm tra chuyên ngành ATBXHN trên phạm vi cả nước; đồng thời tăng cường phối hợp, hướng dẫn và hỗ trợ thanh tra các tỉnh, thành phố trong việc triển khai hoạt động thanh tra ATBXHN tại địa phương.

Một trong những kết quả nổi bật là việc hoàn thành 100% kế hoạch thanh tra đã được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt. Theo đó, Thanh tra Cục đã triển khai 56 cuộc thanh tra tại 56 cơ sở trên toàn quốc, trong đó có 55 cuộc theo kế hoạch và 1 cuộc thanh tra đột xuất. Các cuộc thanh tra được thực hiện đúng trình tự, thủ tục, tập trung vào việc chấp hành quy định về an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ, điều kiện tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.

Qua thanh tra, nhiều tồn tại, hạn chế tại cơ sở đã được kịp thời phát hiện, yêu cầu khắc phục, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực đặc thù này.

Song song với hoạt động thanh tra, công tác xử lý vi phạm hành chính được triển khai nghiêm minh, đúng quy định. Trong năm 2025, Chánh Thanh tra ATBXHN đã ban hành 9 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 9 tổ chức, với tổng số tiền xử phạt hơn 161 triệu đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu liên quan đến việc sử dụng, lưu giữ chất phóng xạ, thiết bị bức xạ không có giấy phép; không thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo; bố trí nhân sự không đủ điều kiện chuyên môn theo quy định.

Việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm không chỉ góp phần tăng cường kỷ cương pháp luật mà còn mang ý nghĩa phòng ngừa, cảnh báo, nâng cao trách nhiệm của các cơ sở trong việc bảo đảm ATBXHN.

Tăng cường kỷ cương, chuẩn bị cho giai đoạn điện hạt nhân

Cùng với việc hoàn thành nhiệm vụ thanh tra, Thanh tra ATBXHN đặc biệt chú trọng vai trò tham mưu, xây dựng và hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử. Trong năm 2025, Thanh tra ATBXHN đã tham gia sâu vào quá trình xây dựng Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025, chủ trì nội dung về thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm; đồng thời tham gia xây dựng nhiều nghị định, thông tư quan trọng liên quan đến an toàn bức xạ, an toàn và an ninh hạt nhân, thanh sát hạt nhân, ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân.

Song song đó, Thanh tra ATBXHN đã chủ động xây dựng và ban hành Kế hoạch thanh tra năm 2026, dự kiến thanh tra tại 60 đơn vị trên phạm vi cả nước, bảo đảm đúng thời hạn theo quy định của Luật Thanh tra; tiếp tục xác định rõ trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ thanh tra các tỉnh, thành phố trong quá trình triển khai thanh tra ATBXHN, nhất là đối với các địa bàn có nhiều cơ sở bức xạ, nguồn phóng xạ. Đây là bước chuẩn bị quan trọng, thể hiện sự chủ động của lực lượng kiểm tra chuyên ngành trước yêu cầu quản lý ngày càng cao, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam từng bước chuẩn bị triển khai các dự án điện hạt nhân.

Công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng tiếp tục được thực hiện nghiêm túc. Năm 2025, Thanh tra ATBXHN tiếp nhận và xử lý 1 đơn phản ánh của công dân theo đúng quy định; không phát sinh khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền. Các báo cáo định kỳ, đột xuất về phòng, chống tham nhũng, thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính được thực hiện đầy đủ, kịp thời, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành của Bộ Khoa học và Công nghệ và các cơ quan có thẩm quyền.

Nhận thức rõ yêu cầu ngày càng cao của công tác thanh tra trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, Thanh tra ATBXHN tiếp tục chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, cử nhiều lượt cán bộ tham gia các chương trình đào tạo lý luận chính trị, nghiên cứu sinh và các khóa tập huấn chuyên sâu do Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) tổ chức. Đồng thời, tích cực tham gia hợp tác quốc tế, trao đổi chuyên môn, hỗ trợ đào tạo cho các nước trong khu vực, từng bước nâng cao năng lực hội nhập và trình độ thanh tra chuyên ngành.

Bước sang năm 2026, Thanh tra ATBXHN xác định tiếp tục hoàn thành kế hoạch thanh tra đã được phê duyệt; kịp thời tiến hành thanh tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm; đẩy mạnh phối hợp với thanh tra các địa phương trong quản lý, giám sát hoạt động bức xạ trên địa bàn; tập trung xây dựng, hoàn thiện các văn bản pháp luật chuyên ngành; nâng cao năng lực thanh tra phục vụ các giai đoạn của dự án điện hạt nhân.