Dữ liệu phải đi cùng toàn bộ quá trình xử lý vụ việc

Ông Phạm Thế Sự cho rằng, nhiều năm qua, công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo đã hình thành một nguồn dữ liệu rất lớn. Mỗi đơn thư, mỗi vụ việc, mỗi cuộc tiếp công dân đều chứa đựng những thông tin quan trọng phục vụ công tác quản lý Nhà nước cũng như bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Tuy nhiên, nguồn dữ liệu này vẫn đang được lưu trữ, quản lý ở nhiều hệ thống khác nhau. Có những vụ việc được cập nhật ở nhiều phần mềm, nhiều cấp, nhiều ngành; việc chia sẻ, khai thác dữ liệu còn hạn chế, gây khó khăn cho công tác theo dõi, tổng hợp và đánh giá.

Theo ông, muốn chuyển đổi số thành công thì dữ liệu về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo phải được quản lý thống nhất từ Trung ương đến địa phương, bảo đảm theo dõi xuyên suốt toàn bộ vòng đời của vụ việc.

Ông Phạm Thế Sự, Phó Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương. Ảnh: Lan Anh

Bên cạnh đó, mỗi vụ việc cần có một mã định danh riêng và được cập nhật liên tục trên cùng một nền tảng dữ liệu. Khi đó, cơ quan có thẩm quyền sẽ dễ dàng theo dõi tiến độ, tra cứu thông tin, đánh giá kết quả giải quyết, đồng thời hạn chế tình trạng trùng lặp dữ liệu và nhập liệu nhiều lần.

Việc kết nối dữ liệu giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị cũng là yêu cầu cần thiết nhằm tạo thành quy trình xử lý thống nhất, đồng bộ và minh bạch.

"Chúng ta đang hướng tới nền hành chính hiện đại. Nếu mỗi cơ quan vẫn vận hành trên một hệ thống riêng, dữ liệu riêng thì rất khó phát huy hiệu quả của chuyển đổi số. Dữ liệu phải được lưu thông để phục vụ quản lý Nhà nước, phục vụ người dân và phục vụ công tác giám sát", ông Sự nhấn mạnh.

Cùng với việc hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, ngành Thanh tra cần chủ động nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu mới của khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo.

Theo ông, trong tương lai, AI có thể hỗ trợ phân loại đơn thư, phát hiện các vụ việc trùng lặp, cảnh báo những vụ việc kéo dài, nhận diện những lĩnh vực phát sinh nhiều khiếu nại, tố cáo hoặc hỗ trợ phân tích dữ liệu phục vụ công tác tham mưu, dự báo. AI không thay thế con người nhưng sẽ là công cụ hỗ trợ rất hiệu quả cho cán bộ làm công tác tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Hệ thống cơ sở dữ liệu về Báo cáo công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Ảnh chỉ mang tính minh họa: Lan Anh

Từ số hóa hồ sơ đến quản trị bằng dữ liệu

Theo Phó Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương, nhiều nơi hiện nay vẫn đang đồng nhất chuyển đổi số với số hóa hồ sơ hoặc xây dựng phần mềm quản lý. Đây mới chỉ là bước khởi đầu. "Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số không phải là tạo ra thật nhiều dữ liệu, mà là sử dụng dữ liệu để nâng cao chất lượng quản trị và hiệu quả phục vụ người dân".

Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và theo thời gian thực, cơ quan quản lý có thể nhanh chóng nắm bắt tình hình, phát hiện những vấn đề nổi cộm, những vụ việc có nguy cơ phát sinh phức tạp hoặc những lĩnh vực còn tồn tại nhiều bất cập để chủ động chỉ đạo xử lý.

Một yêu cầu mới đang đặt ra hiện nay là quản lý hiệu quả nguồn dữ liệu phát sinh từ hoạt động tiếp công dân trực tuyến. Cùng với sự phát triển của mô hình này, hệ thống đã hình thành nguồn dữ liệu mới gồm hình ảnh, âm thanh và video ghi lại toàn bộ quá trình tiếp công dân, đối thoại và giải quyết vụ việc.

"Đây là nguồn dữ liệu có giá trị rất lớn vì không chỉ phản ánh đầy đủ diễn biến của quá trình tiếp công dân mà còn góp phần bảo đảm tính khách quan, minh bạch trong xử lý vụ việc. Dữ liệu đa phương tiện sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong quá trình chuyển đổi số, vì vậy cần có cơ chế quản lý, lưu trữ và khai thác phù hợp để phát huy tối đa giá trị của nguồn dữ liệu này", ông nói.

Tuy nhiên, dữ liệu càng có giá trị thì yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh thông tin càng phải được đặt lên hàng đầu.

Không chỉ vậy, theo ông Sự, dữ liệu liên quan đến công tác tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo chứa nhiều thông tin cá nhân và những nội dung nhạy cảm. Vì vậy, bên cạnh việc đẩy mạnh kết nối và chia sẻ dữ liệu, cần xây dựng cơ chế bảo vệ dữ liệu chặt chẽ, từ phân quyền truy cập, kiểm soát khai thác dữ liệu đến giám sát hoạt động của hệ thống".

Khẳng định dữ liệu là nền tảng của chuyển đổi số, ông Phạm Thế Sự nhấn mạnh: "Chuyển đổi số là xu thế không thể đảo ngược. Nhưng công nghệ chỉ là phương tiện. Yếu tố cốt lõi vẫn là dữ liệu. Khi dữ liệu được quản lý thống nhất, liên thông giữa các cấp, các ngành; khi dữ liệu được khai thác hiệu quả để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, giám sát và phục vụ người dân, khi đó chuyển đổi số mới thực sự tạo ra giá trị".