Cán bộ ngành Thanh tra tham gia lớp bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao năng lực chuyên môn phục vụ yêu cầu đổi mới hoạt động thanh tra. Ảnh: Bùi Bình

Tại Lào Cai, nhiều giải pháp đang được triển khai nhằm nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra, tăng hiệu quả thực hiện các kết luận, kiến nghị sau thanh tra và từng bước xây dựng nền thanh tra chuyên nghiệp, hiện đại.

Chuyển từ chú trọng số lượng sang nâng cao chất lượng

Trong hoạt động thanh tra, phát hiện sai phạm mới chỉ là bước khởi đầu. Giá trị của một cuộc thanh tra chỉ thực sự được khẳng định khi những bất cập trong công tác quản lý được nhận diện đầy đủ, các kiến nghị xử lý được thực hiện nghiêm túc và các sai phạm được ngăn ngừa tái diễn.

Từ yêu cầu đó, Thanh tra tỉnh Lào Cai đang triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thanh tra trong giai đoạn 2026-2030. Những giải pháp này được cụ thể hóa trên cơ sở Kế hoạch số 229/KH-UBND của UBND tỉnh và Kế hoạch số 70-KH/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước.

Một trong những định hướng nổi bật là chuyển mạnh từ tư duy chú trọng số lượng sang nâng cao chất lượng trong hoạt động thanh tra. Các cuộc thanh tra sẽ tập trung vào những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ vi phạm cao hoặc được dư luận xã hội quan tâm như đất đai, khoáng sản, xây dựng, quản lý tài sản công, công tác cán bộ và việc thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước.

Theo đó, ngành Thanh tra không chỉ hướng tới phát hiện, xử lý vi phạm mà còn chú trọng kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách, khắc phục những hạn chế trong công tác quản lý để phòng ngừa sai phạm từ sớm.

Cùng với đó, việc rà soát, phối hợp giữa các cơ quan ngay từ khâu xây dựng kế hoạch thanh tra tiếp tục được tăng cường nhằm hạn chế tình trạng chồng chéo về đối tượng, nội dung và thời gian thanh tra, kiểm tra. Giải pháp này vừa nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, vừa tạo điều kiện để các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp ổn định hoạt động.

Nếu coi cuộc thanh tra là một quá trình thì kết luận thanh tra chính là sản phẩm phản ánh chất lượng của toàn bộ quá trình đó. Vì vậy, nâng cao chất lượng kết luận thanh tra được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Các kết luận thanh tra phải bảo đảm tính khách quan, chính xác, có căn cứ pháp lý rõ ràng; chỉ rõ bản chất sai phạm, trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan và đề xuất biện pháp xử lý phù hợp. Đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, hồ sơ sẽ được chuyển cơ quan điều tra theo quy định.

Theo ông Nguyễn Văn Nhân, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Lào Cai, chất lượng của một cuộc thanh tra không chỉ được đánh giá qua những sai phạm được phát hiện mà còn thể hiện ở giá trị của các kiến nghị, giải pháp được đưa ra sau thanh tra. Khi kết luận thanh tra bảo đảm tính khách quan, chính xác, có căn cứ pháp lý vững chắc và được thực hiện nghiêm túc, hoạt động thanh tra sẽ phát huy tốt vai trò phòng ngừa, chấn chỉnh công tác quản lý và góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước.

Nâng cao hiệu lực thực thi kết luận thanh tra

Bên cạnh việc nâng cao chất lượng kết luận thanh tra, Thanh tra tỉnh tiếp tục tăng cường công tác theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị, quyết định xử lý sau thanh tra; chú trọng thu hồi tiền, tài sản vi phạm và nâng cao hiệu quả thực hiện các kết luận thanh tra trên thực tế.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc tăng cường giám sát hoạt động của các đoàn thanh tra nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch và phòng ngừa tiêu cực ngay trong hoạt động công vụ. Việc tiếp nhận, xử lý kịp thời các phản ánh liên quan đến hoạt động thanh tra cũng góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra liêm chính, chuyên nghiệp.

Cùng với đó, chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng trong quá trình đổi mới hoạt động thanh tra. Hồ sơ thanh tra từng bước được số hóa, các phần mềm quản lý và cơ sở dữ liệu điện tử được khai thác hiệu quả hơn để phục vụ công tác phân tích, xác minh và đánh giá thông tin.

Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao tính khách quan, chính xác trong hoạt động nghiệp vụ mà còn góp phần giảm thời gian làm việc trực tiếp tại cơ sở, tạo thuận lợi cho cả cơ quan thanh tra và đối tượng thanh tra.

Từ nâng cao chất lượng kết luận thanh tra, hạn chế chồng chéo trong hoạt động kiểm tra đến tăng cường giám sát và thúc đẩy chuyển đổi số, những giải pháp mà Thanh tra tỉnh Lào Cai đang triển khai đều hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động thanh tra. Khi chất lượng thanh tra được nâng lên, các nguồn lực Nhà nước sẽ được quản lý chặt chẽ hơn, các sai phạm được phát hiện và xử lý kịp thời hơn, góp phần tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của địa phương.