(Thanh tra) - Ngày 9/11, hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026, Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ tổ chức Tọa đàm về công tác pháp chế và một số định hướng sửa đổi Luật Thanh tra. Tọa đàm là dịp để các đơn vị trao đổi về yêu cầu hoàn thiện thể chế, chia sẻ những vấn đề đặt ra từ thực tiễn hoạt động thanh tra và tăng cường phối hợp trong công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật.
Tọa đàm có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các cục, vụ, đơn vị thuộc Thanh tra Chính phủ. Ông Nguyễn Văn Lương, Vụ trưởng Vụ Pháp chế chủ trì buổi Tọa đàm.
Phát biểu dẫn đề, ông Nguyễn Văn Lương cho biết, lãnh đạo Thanh tra Chính phủ đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, cả về chất lượng lẫn tiến độ. Điều này đặt ra áp lực lớn đối với đội ngũ làm công tác pháp chế khi vừa phải đáp ứng yêu cầu chỉ đạo, vừa phải nghiên cứu, đề xuất những quy định thực sự phù hợp với thực tiễn hoạt động của ngành.
Thông tin về một số nhiệm vụ trọng tâm, ông cho biết Vụ Pháp chế đang tập trung xử lý nhiều nội dung liên quan đến hoàn thiện pháp luật về thanh tra, trong đó có việc rà soát các quy định tại Thông tư số 08, nghiên cứu những vấn đề đặt ra từ thực tiễn để đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Thanh tra.
Bên cạnh đó, Vụ Pháp chế cũng đang triển khai các nhiệm vụ liên quan đến xây dựng cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về pháp luật; đồng thời chuẩn bị các công việc phục vụ nghiên cứu, sửa đổi Luật Phòng, chống tham nhũng và những quy định pháp luật liên quan.
Ông Lương nhấn mạnh, khối lượng công việc lớn, thời gian thực hiện gấp đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, đóng góp trách nhiệm của các đơn vị trong toàn ngành.
Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là yêu cầu bảo đảm các quy định pháp luật vừa thống nhất, đồng bộ, vừa có khả năng giải quyết những vấn đề thực tế phát sinh trong hoạt động thanh tra.
Đề cập đến một số nội dung cần nghiên cứu khi sửa đổi Luật Thanh tra, ông Trần Ngọc Huy, Phó Cục trưởng Cục XIII lưu ý quy định về giám sát hoạt động của Đoàn thanh tra tại Điều 32. Theo ông, phạm vi, thẩm quyền, trách nhiệm, trình tự và thủ tục giám sát được quy định khá rộng trong Luật Thanh tra, trong khi các quy định hướng dẫn tại Nghị định số 216/2025/NĐ-CP còn hẹp, chưa tương xứng với yêu cầu. Vì vậy, cần rà soát để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa các quy định pháp luật, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát hoạt động thanh tra.
Một vấn đề khác là quy định về thanh tra lại, ông Huy dẫn chứng có những hành vi vi phạm phải sau nhiều năm, thậm chí 20 năm mới được phát hiện. Do đó, cần nghiên cứu thấu đáo thời hạn và điều kiện thanh tra lại, bảo đảm không bỏ lọt vi phạm, phù hợp với yêu cầu quản lý và tính ổn định của hoạt động thanh tra.
Đối với công tác xây dựng định hướng và kế hoạch thanh tra hằng năm, ông Lê Ngọc Quang, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống tham nhũng, lãng phí đề xuất, cần bám sát tình hình thực tiễn, nhất là những lĩnh vực nổi lên tại địa phương như đất đai, môi trường, quy hoạch. Ông cho rằng, trước khi xây dựng định hướng, cần chủ động nắm tình hình và lấy ý kiến từ các cục, vụ, đơn vị để lựa chọn nội dung thanh tra phù hợp, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả.
Bên cạnh những vấn đề cụ thể trong sửa đổi pháp luật, các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp giữa Vụ Pháp chế với các cục, vụ, đơn vị. Theo các ý kiến, chất lượng xây dựng thể chế không thể chỉ dựa vào cơ quan chủ trì mà cần có sự tham gia thực chất của những đơn vị trực tiếp tổ chức thực hiện pháp luật.
TS. Trần Đăng Vinh, Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra cho rằng, giữa Vụ Pháp chế và Nhà trường có mối quan hệ gắn bó, tương hỗ. Hệ thống văn bản pháp luật do Vụ Pháp chế tham mưu xây dựng là nền tảng pháp lý cho hoạt động đào tạo, giảng dạy. Ngược lại, kết quả nghiên cứu khoa học, thông tin và những vấn đề thực tiễn được tổng kết từ hoạt động thanh tra là nguồn tư liệu quan trọng, cung cấp cơ sở thực tiễn và luận cứ cho công tác xây dựng thể chế.
Trong bối cảnh ngành Thanh tra đang đứng trước yêu cầu nghiên cứu, sửa đổi đồng bộ Luật Thanh tra, Luật Phòng, chống tham nhũng và pháp luật về khiếu nại, tố cáo, tiếp công dân, ông Vinh đề nghị hai đơn vị tiếp tục tăng cường phối hợp chặt chẽ, thực chất và chuyên sâu. Cán bộ Vụ Pháp chế cần tích cực tham gia giảng dạy, sinh hoạt chuyên đề khoa học, chủ trì hoặc tham gia các đề tài khoa học cấp bộ, cấp cơ sở. Đồng thời, cán bộ của Trường Cán bộ Thanh tra cũng cần tham gia góp ý xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, hội thảo và các hoạt động nghiên cứu liên quan.
Là đơn vị trực tiếp phối hợp trong hoạt động chuyên môn, ông Lê Ngọc Trung, Phó Cục trưởng Cục XI nhấn mạnh việc góp ý dự thảo văn bản cần được thực hiện trên tinh thần thẳng thắn, có chính kiến, tránh tham gia hình thức. Theo ông, cơ quan chủ trì soạn thảo cần nghiên cứu kỹ lưỡng và chịu trách nhiệm về nội dung đề xuất; các đơn vị được lấy ý kiến cũng phải nghiên cứu nghiêm túc, phản hồi cả những nội dung thống nhất và những vấn đề còn có ý kiến khác nhau. Ý kiến góp ý phải xuất phát từ thực tiễn và có cơ sở chuyên môn.
Cùng quan điểm về việc phát huy kinh nghiệm thực tiễn, ông Nguyễn Văn Lương mong muốn lãnh đạo, đội ngũ cán bộ tại các cục, vụ, đơn vị tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng thể chế. Sự tham gia không chỉ dừng ở việc góp ý dự thảo mà cần mở rộng sang các chương trình, kế hoạch, các nhóm nghiên cứu... Ông cũng khẳng định, đây là nguồn ý kiến đóng góp quan trọng giúp Vụ Pháp chế có thêm cơ sở thực tiễn, bảo đảm các quy định được xây dựng sát với yêu cầu hoạt động của ngành.
Một nội dung khác được các đại biểu trao đổi là yêu cầu phát huy vai trò của công tác pháp chế trong toàn cơ quan, đồng thời bảo đảm chất lượng chuyên môn trong nghiên cứu khoa học và đào tạo.
TS. Nguyễn Huy Hoàng, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra cho rằng, thể chế của ngành đã từng bước được hoàn thiện qua nhiều giai đoạn, với sự đóng góp của nhiều thế hệ cán bộ làm công tác pháp chế.
Theo ông Hoàng, thời gian công tác tại Vụ Pháp chế đã trang bị nền tảng kiến thức và kinh nghiệm quan trọng cho cá nhân ông trong hoạt động đào tạo, giảng dạy hiện nay. “Những kiến thức được truyền đạt trên giảng đường không chỉ đến từ nghiên cứu mà còn được đúc kết từ quá trình tổng kết thực tiễn và tham gia xây dựng các quy định pháp luật”, ông Hoàng cho hay.
Ông cũng nhấn mạnh tính đặc thù của công tác pháp chế ngành Thanh tra: không chỉ xây dựng pháp luật mà còn bao gồm hướng dẫn pháp luật và hướng dẫn nghiệp vụ. Các nhiệm vụ này có mối quan hệ chặt chẽ, góp phần bảo đảm quy định pháp luật được triển khai thống nhất, hiệu quả trong thực tiễn.
Cùng ý kiến với ông Hoàng, tại Tọa đàm, các đại biểu đều ghi nhận khối lượng công việc lớn và áp lực ngày càng cao đối với đội ngũ làm công tác pháp chế, đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục đồng hành, phối hợp với Vụ Pháp chế trong thực hiện nhiệm vụ chung.
Cũng là một cán bộ từng gắn bó với công tác pháp chế, TS. Trần Văn Long, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ khẳng định, công tác này ngày càng có vai trò quan trọng. Ông Long cũng chia sẻ áp lực ngày càng lớn đối với nhiệm vụ xây dựng pháp luật, nhất là yêu cầu về chất lượng, tiến độ và tính cấp thiết của việc hoàn thiện thể chế. Ông nhấn mạnh, Ngày Pháp luật Việt Nam không chỉ là dịp có ý nghĩa đối với những người đang làm công tác pháp chế mà còn là dịp gặp gỡ, tri ân những cán bộ từng công tác tại Vụ Pháp chế và những người tham gia xây dựng thể chế trong Thanh tra Chính phủ.
Ông Trần Ngọc Huy cũng đánh giá cao tinh thần chủ động, khẩn trương của Vụ Pháp chế trong triển khai nhiệm vụ, đồng thời đề nghị tiếp tục tăng cường trao đổi với các cục, vụ, đơn vị để các quy định được xây dựng không chỉ bảo đảm tính pháp lý, tính thống nhất mà còn xuất phát từ thực tiễn, có khả năng áp dụng và giải quyết được những vấn đề đặt ra trong hoạt động thanh tra.
Kết thúc Tọa đàm, ông Nguyễn Văn Lương cảm ơn sự quan tâm, chia sẻ và những tình cảm mà các đại biểu dành cho Vụ Pháp chế nhân Ngày Pháp luật Việt Nam. Vụ trưởng Vụ Pháp chế mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ của lãnh đạo và các cục, vụ, đơn vị để cùng nâng cao chất lượng công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế của Thanh tra Chính phủ.
Một số hình ảnh tại Toạ đàm Ngày Pháp luật Việt Nam:
