Quang cảnh hội nghị tập huấn về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của UBND TP Hà Nội. Ảnh: Hải Hà

Chủ động điều chỉnh kế hoạch, tập trung các lĩnh vực trọng tâm

Theo Chánh Thanh tra Thành phố Hà Nội Trần Đức Hoạt, thực hiện chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ và trên cơ sở các nghị quyết, kết luận của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy, UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch công tác thanh tra năm 2025 và kịp thời điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn tổ chức mới. Theo đó, các cuộc thanh tra chưa triển khai được dừng thực hiện; các cuộc đang tiến hành phải khẩn trương hoàn thành và ban hành kết luận, bảo đảm tính liên tục, không để “khoảng trống” trong quản lý Nhà nước.

Đồng thời, yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập hợp hồ sơ, tài liệu của cơ quan thanh tra để bàn giao cho Thanh tra Thành phố trước khi kết thúc hoạt động Thanh tra cấp huyện và cấp sở. UBND Thành phố đã tập trung chỉ đạo các đơn vị triển khai thực hiện các nhiệm vụ được nêu trong kế hoạch, đặc biệt là các nội dung thanh tra liên quan đến việc chấp hành pháp luật trong triển khai các dự án đầu tư xây dựng; quản lý, sử dụng đất đai; đầu tư công, việc mua bán, chuyển nhượng, mua sắm tài sản công; việc chấp hành chính sách, pháp luật trong đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi, đê điều; việc thanh tra theo các chuyên đề đột xuất do Thanh tra Chính phủ chỉ đạo.

Trong điều kiện không còn cơ quan thanh tra tại các sở, ngành và UBND cấp huyện từ ngày 1/7/2025, Thanh tra Thành phố đã chủ động tham mưu UBND Thành phố ban hành Kế hoạch công tác thanh tra năm 2025 (điều chỉnh, bổ sung), với tổng số 22 cuộc thanh tra, tập trung vào các lĩnh vực dễ phát sinh vi phạm, được dư luận xã hội quan tâm như: Quản lý, sử dụng đất đai; đầu tư xây dựng cơ bản; đầu tư công; mua sắm, quản lý tài sản công; thủy lợi, đê điều. Trong số 22 cuộc, có 14 cuộc thanh tra theo kế hoạch, 6 cuộc thanh tra theo chuyên đề do Thanh tra Chính phủ chỉ đạo (4 cuộc theo Kế hoạch số 1505/KH-TTCP ngày 22/7/2025 và 2 cuộc theo Kế hoạch số 1238/KH-TTCP ngày 25/6/2025), 2 cuộc thanh tra theo chỉ đạo của UBND Thành phố trên cơ sở đề nghị của Công an Thành phố.

Trước sắp xếp tinh gọn bộ máy, tổng số cuộc thanh tra trên địa bàn Thành phố Hà Nội là 515 cuộc (gồm cả thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành). Sau sắp xếp tinh gọn bộ máy thanh tra và mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, từ ngày 1/7/2025, do không còn cơ quan thanh tra tại các sở, ngành và UBND cấp huyện, nên kế hoạch công tác thanh tra năm 2025 được điều chỉnh về 22 cuộc để phù hợp với thực tiễn và thực hiện trong 6 tháng cuối năm. Đến nay, phần lớn các cuộc thanh tra đã được triển khai và kết luận đúng thời gian quy định.

Kết quả thanh tra năm 2025: Phát hiện sai phạm, kiến nghị xử lý nghiêm minh

Việc thực hiện công tác thanh tra trên địa bàn Thành phố năm 2025 được chia thành 2 giai đoạn. Từ ngày 1/7/2025 không còn nội dung thanh tra chuyên ngành, chỉ có số liệu về thanh tra hành chính. Theo đó, năm 2025, toàn thành phố triển khai 283 cuộc thanh tra (có 152 cuộc triển khai từ các kỳ trước chuyển sang); đã ban hành 251 kết luận thanh tra đối với 288 đơn vị. Qua thanh tra, đã phát hiện nhiều vi phạm chủ yếu trong các lĩnh vực đất đai, trật tự xây dựng, bảo vệ môi trường, tài chính - ngân sách, thuế… với tổng số tiền vi phạm hơn 10,45 tỷ đồng; kiến nghị thu hồi về ngân sách Nhà nước và xử lý khác về kinh tế toàn bộ số tiền trên, đồng thời thu hồi 119m² đất.

Thanh tra Thành phố Hà Nội tổ chức lớp đào tạo ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác thanh tra. Ảnh: Hải Hà

Cùng với xử lý về kinh tế, công tác xử lý trách nhiệm được chú trọng, đã kiến nghị xử lý hành chính đối với 31 tổ chức và 147 cá nhân; đồng thời đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện 2 văn bản quản lý, góp phần khắc phục những bất cập trong cơ chế, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, văn bản quản lý, điều hành của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân liên quan đến nội dung thanh tra.

Thực hiện kết luận thanh tra, theo Thanh tra Thành phố Hà Nội, trong kỳ phải thực hiện 939 kết luận, đã hoàn thành 53 kết luận, còn 886 kết luận chưa hoàn thành. Qua đó đã thu hồi về ngân sách Nhà nước 574,3 triệu đồng; đã xử lý hành chính đối với 55 tổ chức, 361 cá nhân.

Hoạt động thanh tra trách nhiệm tiếp tục được tăng cường với 19 cuộc thanh tra; đã ban hành kết luận 15 cuộc, kiến nghị xử lý hành chính đối với 15 tổ chức và 104 cá nhân, qua đó góp phần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong thực thi công vụ.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác thanh tra năm 2025 vẫn còn một số hạn chế, nhất là tiến độ ban hành kết luận và tỷ lệ thực hiện dứt điểm kết luận thanh tra còn thấp. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức, biến động lớn về nhân sự; nhiều vụ việc tồn tại kéo dài qua nhiều giai đoạn, trong bối cảnh pháp luật thay đổi, hồ sơ không còn đầy đủ; chế tài xử lý việc chậm thực hiện kết luận thanh tra chưa đủ mạnh.

Thanh tra Thành phố đã chủ động báo cáo, đề xuất UBND Thành phố và Thành ủy các giải pháp tháo gỡ “điểm nghẽn”, đồng thời tăng cường tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt là cán bộ được điều chuyển từ các sở, ngành, quận, huyện về công tác tại Thanh tra Thành phố.

Thực tiễn công tác thanh tra năm 2025 tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của cơ quan thanh tra trong giám sát, kiểm soát quyền lực, phòng ngừa và kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí. Các kết luận thanh tra không chỉ dừng lại ở việc phát hiện, xử lý sai phạm mà còn góp phần chấn chỉnh công tác quản lý, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.