Nửa đầu năm 2026 là giai đoạn cao điểm của công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật của ngành Thanh tra. Trong bối cảnh nhiều văn bản hướng dẫn thi hành luật phải hoàn thành để đồng bộ với thời điểm các luật sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, Vụ Pháp chế Thanh tra Chính phủ đã triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ, từ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật đến rà soát, hệ thống hóa và tổ chức thi hành pháp luật.

TS.Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế luôn nhấn mạnh yêu cầu xây dựng thể chế phải đi trước một bước, vừa bảo đảm tiến độ, vừa bảo đảm chất lượng. Ảnh: Bảo Anh

Xây dựng thể chế gắn với yêu cầu chuyển đổi số

Theo Kế hoạch xây dựng thể chế năm 2026, đơn vị đã tham mưu xây dựng, trình Chính phủ hồ sơ 5 dự thảo Nghị định đúng tiến độ. Đến nay, cả 5 Nghị định đã được Chính phủ ban hành. Việc hoàn thành đúng tiến độ đã góp phần bảo đảm các quy định mới của pháp luật được triển khai ngay khi có hiệu lực.

Song song với đó, Vụ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ xây dựng Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hướng dẫn thi hành khoản 3 Điều 59 Luật Thanh tra; xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện quy định về trình tự, thủ tục tiến hành thanh tra; hoàn thiện dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục bí mật nhà nước ngành Thanh tra (thay thế Quyết định số 774/QĐ-TTg).

Bên cạnh công tác xây dựng thể chế, chuyển đổi số cũng được lồng ghép trong quá trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật.

Vụ Pháp chế đã tham mưu bổ sung các quy định về tiếp công dân trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giải quyết khiếu nại, tố cáo tại các Nghị định số 154, 155 và 156 năm 2026 của Chính phủ.

Một trong những điểm nhấn của công tác xây dựng thể chế là việc tham mưu xây dựng Nghị định số 197 ngày 3/6/2026 quy định Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Nghị định tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu thống nhất, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và giải quyết khiếu nại, tố cáo trên môi trường số.

Cùng với công tác xây dựng pháp luật, Vụ Pháp chế còn triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ về rà soát, kiểm tra, hệ thống hóa và pháp điển văn bản quy phạm pháp luật. Ảnh: Bảo Anh

Triển khai đồng bộ nhiều mặt công tác pháp chế

Cùng với công tác xây dựng pháp luật, Vụ Pháp chế còn triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ về rà soát, kiểm tra, hệ thống hóa và pháp điển văn bản quy phạm pháp luật.

Đơn vị đã tham mưu ban hành Kế hoạch tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Thanh tra Chính phủ; thành lập các tổ công tác, hướng dẫn các đơn vị triển khai rà soát theo đúng tiến độ.

Bên cạnh đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được đẩy mạnh. Vụ đã biên soạn tài liệu tuyên truyền các luật sửa đổi; phối hợp với Báo Thanh tra truyền thông chính sách đối với các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản mới được ban hành; cử lãnh đạo tham gia nhiều hội nghị tập huấn, phổ biến pháp luật tại các bộ, ngành, địa phương.

Vụ Pháp chế cũng tham gia nhiều công việc phối hợp, thẩm định và hướng dẫn nghiệp vụ. Từ đầu năm đến giữa tháng 6/2026, đơn vị đã tham mưu lãnh đạo Thanh tra Chính phủ ký ban hành 151 văn bản góp ý, trả lời các bộ, ngành; cử công chức tham gia 54 Hội đồng thẩm định các dự thảo luật, nghị định và thông tư theo đề nghị của Bộ Tư pháp. Đơn vị còn tham gia nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, hướng dẫn nghiệp vụ và xử lý các công việc phát sinh.

Ngoài các nhiệm vụ trong kế hoạch, Vụ còn thực hiện tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật, tổng hợp các khó khăn, vướng mắc về pháp luật phát hiện qua thực tiễn thanh tra và nhiều nhiệm vụ đột xuất khác.

Việc triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ chuyên môn đã góp phần bảo đảm tiến độ xây dựng thể chế và hỗ trợ các đơn vị trong toàn ngành triển khai thống nhất các quy định pháp luật mới.

Một buổi sinh hoạt nghiệp vụ của công chức Vụ Pháp chế. Ảnh: Bảo Anh

Tiếp tục hoàn thiện thể chế, đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Sau nửa đầu năm với nhiều nhiệm vụ trọng tâm đã hoàn thành, Vụ Pháp chế đang tiếp tục triển khai các phần việc theo chương trình công tác năm 2026.

Theo kế hoạch, 6 tháng cuối năm 2026, đơn vị sẽ tiếp tục hoàn thiện các dự thảo văn bản pháp luật đang xây dựng; phối hợp tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt Luật số 132/2025/QH15, Luật số 136/2025/QH15 và 6 Nghị định quy định chi tiết 2 Luật này.

Vụ cũng sẽ đẩy nhanh tiến độ tổng rà soát, pháp điển, hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật; nghiên cứu, đề xuất chính sách phục vụ việc xây dựng Luật Thanh tra, Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi).

Bên cạnh các nhiệm vụ theo chương trình công tác, Vụ Pháp chế tiếp tục theo dõi việc triển khai các quy định pháp luật mới trong thực tiễn, kịp thời tổng hợp những khó khăn, vướng mắc để tham mưu sửa đổi, bổ sung khi cần thiết. Đây cũng là cơ sở để bảo đảm các quy định mới được thực hiện thống nhất, đồng bộ sau khi có hiệu lực.

Có thể nói, khối lượng công việc của Vụ Pháp chế trong 6 tháng cuối năm vẫn rất lớn khi nhiều nhiệm vụ xây dựng thể chế vẫn đang được triển khai song song với việc tổ chức thi hành các quy định pháp luật mới. Điều này đòi hỏi đơn vị vừa bảo đảm tiến độ hoàn thiện các văn bản theo chương trình công tác, vừa kịp thời tham mưu xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với công tác pháp chế trong bối cảnh ngành Thanh tra đang tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước.