Phó Chánh Thanh tra tỉnh Cao Bằng Hứa Tân Hợi. Ảnh: TH

Thực tiễn cho thấy, trong quá trình tổ chức thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng, không ít quy định đã bộc lộ hạn chế: Chồng chéo, thiếu thống nhất, thậm chí không còn phù hợp nhưng chưa được xử lý kịp thời. Tại Cao Bằng, việc ban hành kế hoạch rà soát, hệ thống hóa văn bản năm 2026 được đặt trong yêu cầu siết chặt kỷ cương, kiểm soát quyền lực bằng công cụ pháp lý – thay vì chỉ xử lý khi sai phạm đã xảy ra.

Rà soát toàn diện, không để “lọt” bất cập

Theo Thanh tra tỉnh, phạm vi rà soát lần này bao trùm toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) do HĐND, UBND tỉnh Cao Bằng ban hành còn hiệu lực đến thời điểm rà soát, cùng với các văn bản có chứa quy phạm pháp luật nhưng ban hành dưới dạng quy chế, quy định nội bộ.

Việc rà soát được thực hiện theo quy trình nhiều bước, từ thu thập, phân loại đến đối chiếu, so sánh với quy định có hiệu lực pháp lý cao hơn và đánh giá mức độ phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Đáng chú ý, toàn bộ kết quả sẽ được hệ thống hóa thành 5 nhóm danh mục gồm: Văn bản hết hiệu lực toàn bộ; văn bản hết hiệu lực một phần; văn bản còn hiệu lực; văn bản cần sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới; tập hệ thống hóa VBQPPL.

Các danh mục này được xây dựng theo biểu mẫu tại Nghị định số 79/2025/NĐ-CP, bảo đảm tính thống nhất, dễ theo dõi và phục vụ trực tiếp cho công tác xử lý sau rà soát.

Việc “đi hết vòng đời” của văn bản – từ còn hiệu lực đến cần sửa đổi hay bãi bỏ – được xem là điểm then chốt để không bỏ sót bất kỳ bất cập nào trong hệ thống pháp luật địa phương.

Gắn rà soát với xử lý, hoàn thiện thể chế

Một điểm đáng chú ý là kế hoạch không dừng ở việc kiểm tra, mà yêu cầu xử lý thực chất kết quả rà soát.

Trên cơ sở đối chiếu, đánh giá, Thanh tra tỉnh Cao Bằng sẽ phối hợp với Sở Tư pháp tham mưu UBND tỉnh xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị HĐND tỉnh đối với các văn bản không còn phù hợp.

Trao đổi với phóng viên, ông Hứa Tân Hợi, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Cao Bằng cho biết, rà soát văn bản nếu làm hình thức sẽ không có giá trị, do đó yêu cầu đặt ra là phải chỉ rõ nội dung bất cập, kiến nghị cụ thể phương án xử lý đối với từng văn bản.

Cũng theo lãnh đạo Thanh tra tỉnh, công tác rà soát lần này được triển khai xuyên suốt trong năm 2026, với sự tham gia của Văn phòng và toàn bộ các phòng nghiệp vụ, bảo đảm tính đồng bộ, không chồng chéo trong thực hiện.

Việc thực hiện phải tuân thủ nguyên tắc thường xuyên, kịp thời, khách quan, công khai, minh bạch, đúng thẩm quyền và trình tự pháp luật.

Ở góc độ quản lý, việc hệ thống hóa VBQPPL không chỉ giúp cơ quan chức năng “chuẩn hóa” hệ thống quy định, mà còn góp phần bịt các khoảng trống pháp lý – yếu tố tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tiêu cực, tham nhũng.

Rà soát, hệ thống hóa văn bản không phải là công việc mang tính kỹ thuật thuần túy, mà là một khâu quan trọng trong kiểm soát quyền lực bằng thể chế. Khi các quy định được làm rõ, đồng bộ và khả thi, việc phòng ngừa tham nhũng sẽ hiệu quả hơn ngay từ gốc.