Số lượng xe cá nhân kinh doanh có số thu thuế chưa tương xứng với quy mô và mức độ hoạt động.

Thanh tra làm rõ...

Đó là ý kiến của Cục thuế TP. HCM khi trao đổi với Báo Thanh tra ngày 25/7.

Để làm rõ vấn đề trên, Cục thuế TP. HCM cho rằng cần phải thanh tra, làm rõ: Các HTX, các xã viên có đóng đúng, đóng đủ thuế hay không?

Cục thuế TP. HCM cho biết, cũng vì lý do trên, hiện nay Cục thuế đang xây dựng Dự thảo Quản lý thuế đối với các cá nhân kinh doanh xe hợp đồng dưới 9 chỗ, là các xã viên của HTX trên địa bàn.

Trong dự thảo tới đây trình lên UBND TP, đối với các HTX kinh doanh vận tải bằng ô tô nói riêng, phải rà soát lại toàn bộ các xã viên, số lượng xã viên uỷ quyền và không uỷ quyền cho cơ quan thuế. HTX cũng phải gửi danh sách xã viên đã được cấp phù hiệu nhưng hiện nay không còn liên hệ với HTX, không thực hiện thanh lý hợp đồng dịch vụ đối với HTX để thông báo cho Sở Giao thông Vận tải (GTVT) thu hồi phù hiệu.

HTX phải khai thuế và nộp thuế thay cho xã viên theo quý. Đồng thời HTX phải gửi danh sách các xã viên không uỷ quyền cho HTX khai thuế cho Sở GTVT để thu hồi phù hiệu.

UBND cũng chỉ đạo Sở GTVT và các sở, ngành liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra, tình hình chấp hành pháp luật về thuế của các taxi công nghệ. Phải kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm quy định pháp luật của thuế. Với các hành vi bao che thiếu trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan đến việc quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh vận tải bằng xe ô tô trên địa bàn cũng cần có chế tài nghiêm minh.

Phải thành lập đường dây nóng, hộp thư điện tử để kịp thời tiếp nhận các thông tin phản ánh liên quan đến hoạt động kinh doanh vận tải bằng xe ô tô của cá nhân và tổ chức. Vào ngày 20 của tháng đầu quý, Sở GTVT phải cung cấp danh sách các tổ chức, cá nhân và số lượng xe kinh doanh vận tải bao gồm lượng xe cấp lại giấy phép kinh doanh vận tải, cấp lại phù hiệu, số lượng nghỉ kinh doanh, thu hồi giấy phép, phù hiệu, biển hiệu… Danh sách theo từng địa bàn quận, huyện với đầy đủ: Tên, địa chỉ của tổ chức, cá nhân, loại xe, biển số xe, trọng tải, hình thức kinh doanh vận tải, thời gian có hiệu lực phù hiệu vận tải…

Tiền thuế của taxi công nghệ chưa phù hợp với quy mô phát triển

Hiện nay một thực trạng đang diễn ra là số lượng xe cá nhân kinh doanh có số thu thuế chưa tương xứng với quy mô và mức độ hoạt động. Các cá nhân là các xã viên ký kết hợp đồng dịch vụ với các HTX để kinh doanh vận tải không nộp trực tiếp kê khai thuế, cũng không thực hiện uỷ quyền cho HTX khai và nộp thuế thay gây thất thu cho ngân sách.

Theo báo cáo của Sở GTVT TP. HCM số lượng xe 9 chỗ tham gia kinh doanh vận tải theo xe hợp đồng tăng lên chóng mặt theo các năm. Năm 2014 số lượng xe kinh doanh vận tải dưới 9 chỗ chỉ có 177 chiếc. Tuy nhiên cuối năm 2015 số lượng xe bỗng tăng vọt lên 1.000% với 1.877 xe. Đây chính là thời kỳ bắt đầu áp dụng thí điểm Quyết định 24 với loại hình taxi công nghệ. Bước sang năm 2016, số lượng xe tăng nhanh hơn nữa khi chạm mốc 17.360 xe. Tiếp theo năm 2017 là 34.562 xe, năm 2018 là 41.651 xe. Và tính đến tháng 5/2019 là 43.269 xe. Như vậy chỉ trong vòng hơn 4 năm trở lại số lượng xe hợp đồng từ 177 chiếc lên 43.269 xe, tăng 44 lần.

Không chỉ số lượng xe tăng, số lượng HTX cũng tăng vọt. Cụ thể năm 2016 chỉ có 180 HTX tuy nhiên đến nay đã là 284 HTX.

Cục thuế TP. HCM nhận định, hoạt động vận tải trong HTX rất lộn xộn. Vì theo Nghị định 86 của Chính phủ các DN kinh doanh vận tải nói chung, tài sản như xe  ô tô là tài sản thuộc DN nên DN phải có trách nhiệm kê khai doanh thu và xuất hoá đơn, đóng thuế. Còn đối với HTX quy định xe đưa vào kinh doanh vận tải lại thuộc tài sản cá nhân.

Theo quy định cũ các xã viên bắt buộc phải uỷ quyền cho HTX kê khai và đóng thuế. Nhờ đó việc thu thuế đầy đủ, minh bạch, không gặp khó khăn gì. Nhưng kể từ khi Thông tư 92/2015/BTC ra đời lại cho phép xã viên uỷ quyền hoặc không uỷ quyền cho HTX. Và trên thực thế phần lớn các xã viên không kê khai, không uỷ quyền cho HTX nhưng cũng không kê khai, đóng thuế cho cơ quan thuế. Đó là lí do số thuế thu được chưa tương xứng với quy mô, hoạt động của taxi công nghệ.

Cũng theo Cục thuế TP. HCM, thực trạng cần nhìn rõ hiện nay xã viên vào HTX chỉ với 2 mục đích: Để được cấp phù hiệu, để chạy xe hợp đồng và HTX không còn trách nhiệm gì khác. Trong khi đó đây là loại hình kinh doanh lưu động. Xe từ các tỉnh, thành như Phú Thọ, Đồng Nai, Vũng Tàu… vào TP kinh doanh làm sao để kiểm soát? Thành ra cơ quan thuế rất khó quản lý. “Đây cũng chính là lỗ hổng gây ra nguy cơ thất thoát thuế”, đại diện Cục thuế nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Văn Quyền - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam (VATA):

Kiến nghị Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính), Bộ Tư pháp, Bộ GTVT đề nghị thu hồi hoặc sửa đổi Văn bản số 384/TCT-TNCN ngày 8/2/2017 của Tổng cục Thuế.

Văn bản số 384 do Vụ trưởng Vụ Quản lý Thuế thu nhập cá nhân ký ban hành, tuy nhiên, sau hơn 2 năm thực hiện đã có những bất cập, kẽ hở để taxi công nghệ, trong đó có Grab, tạo thế cạnh tranh không công bằng trên thị trường và gây thất thu ngân sách Nhà nước.

Cụ thể: Qua nghiên cứu kết luận của tòa án (vụ Vinasun kiện Grab) các HTX, người kinh doanh vận tải với Grab đều nói: Thuế do Grab Taxi nộp, nhưng Grab thì nói, Grab Taxi chỉ nộp thuế phần doanh thu được chia sẻ.

Theo tính toán của VATA, thì cả nước có trên 50.000 xe tham gia vào Grab, mỗi năm Nhà nước có thể thất thu khoảng gần 1.000 tỷ đồng tiền thuế.

Nghiêm Lan