Tiến sỹ Ngô Đại Tuấn trình bày Đề tài. Ảnh: TH

Theo chủ nhiệm đề tài, để giải quyết khiếu nại (KN) hành chính (KNHC) có hiệu quả đòi hỏi không chỉ nâng cao trách nhiệm của  các chủ thể có thẩm quyền giải quyết mà đòi hỏi phải nâng cao trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, trong đó có sự tham gia của toàn xã hội trong giải quyết KNHC, nhất là các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức xã hội… Các chủ thể này có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về KN cho người dân, tham gia tư vấn, giúp đỡ để các tổ chức, cá nhân thực hiện quyền KN trong các vụ việc cụ thể.

Tình hình KNHC ở các địa phương, đặc biệt những nơi có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và đô thị hóa nhanh có những diễn biến phức tạp, công tác giải quyết KNHC chưa thực sự có hiệu quả. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, một trong những nguyên nhân quan trọng là chưa phát huy được vai trò xã hội trong giải quyết KNHC, cơ chế tham gia của Mặt trận tổ quốc, báo chí, các đoàn thể, tổ chức xã hội trong giải quyết KNHC chưa rõ ràng và chưa được quan tâm đúng mức. Vì vậy, việc nghiên cứu Đề tài “Vai trò của xã hội trong giải quyết KNHC” trong bối cảnh hiện nay là cần thiết.

Đề tài được chia làm 3 chương: Chương 1: Một số vấn đề chung về vai trò của xã hội trong giải quyết KNHC; Chương 2: Thực trạng tham gia của xã hội trong giải quyêt KNHC; Chương 3: Định hướng, giải pháp nhằm nâng cao vai trò của xã hội trong giải quyết KNHC.

Theo Đề tài, KNHC là việc đối tượng (cơ quan, tổ chức, cá nhân) chịu sự tác động trực tiếp của quyết định hành chính, hành vi hành chính yêu cầu hoặc đề nghị cơ quan hành chính Nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính Nhà nước xem xét lại các quyết định hành chính, hành vi hành chính do cơ quan Nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính Nhà nước ban hành hoặc thực hiện khi cho rằng quyết định hành chính, hành vi hành chính đó không hợp pháp, hợp lý, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Giải quyết KNHC là việc cơ quan hành chính Nhà nước, người đứng đầu cơ quan hành chính Nhà nước xem xét, đánh giá tính hợp pháp và tính hợp lý của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị KN thuộc thẩm quyền của mình nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người KN.

Toàn cảnh buổi đánh giá. Ảnh: TH

Đề tài nhấn mạnh vai trò của xã hội trong giải quyết KNHC là trách nhiệm của các chủ thể thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn do pháp luật quy định hoặc điều lệ, tôn chỉ, mục đích của từng chủ thể, trách nhiệm của cá nhân trong xã hội và những đóng góp thiết thực, hiệu quả của các chủ thể đó vào thực tiễn giải quyết KNHC.

Đề tài cũng đã đưa ra vai trò, thực trạng tham gia giải quyết KNHC của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; luật sư, báo chí, Ban Thanh tra nhân dân trong giải quyết KNHC. Theo đó, báo chí là kênh thông tin quan trọng, là diễn đàn rộng rãi của nhân dân, góp phần có hiệu quả vào việc xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; là công cụ bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân; là phương tiện hữu hiệu tham gia quản lý và giám sát xã hội. Đồng thời, mối quan hệ giữa KNHC và báo chí là một trong những mối quan hệ nhân quả, hữu cơ, KNHC là tư liệu làm nên nội dung thông tin. Báo chí là phương tiện, là cầu nối những phản ánh, kiến nghị, khiếu nại của nhân dân đến cơ quan chức năng có thẩm quyền giải quyết, tạo nên áp lực, động lực để các cơ quan thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình kịp thời và hiệu quả. Đồng thời, với chức năng thông tin, tuyên truyền, báo chí tạo nên dư luận và góp phần định hướng dư luận đúng đắn, khách quan, minh bạch trong giải quyết. 

Trong thời gian qua, báo chí đã tuyên truyền, giáo dục về vai trò lãnh đạo của Đảng, tính tất yếu và sự cần thiết phải có sự lãnh đạo của Đảng trong giải quyết KN; tuyên truyền về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân; tuyên truyền giáo dục cho nhân dân về đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước và đi sâu tổng kết, phổ biến những kinh nghiệm về công tác giải quyết KN; báo chí cũng chủ động tham gia đấu tranh tích cực với các hiện tượng tiêu cực từ công tác giải quyết KN, vi phạm Luật KN; báo chí không chỉ phê phán mà quan trọng là biểu dượng gương người tốt, việc tốt, những điển hình về công tác giải quyết KN, tiếp dân; là kênh thông tin qua trọng truyền đạt tâm tư, bức xúc, nguyện vọng chính đáng của người dân đến với Đảng, với các cơ quan công quyền của Nhà nước… 

Bên cạnh đó, Đề tài cũng đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao vai trò của xã hội trong giải quyết KNHC.

Hội đồng đánh giá cao tính cấp thiết của Đề tài và đồng ý nghiệm thu chính thức. 

Thái Hải