Cán bộ Thanh tra tỉnh Thanh Hóa đang thực hiện chương trình số hóa hồ sơ tại cơ quan. Ảnh: Văn Thanh

Bồi dưỡng kỹ năng số gắn với từng nhiệm vụ

Chuyển đổi số trong hoạt động thanh tra không chỉ là đưa thêm máy móc, phần mềm vào công việc mà quan trọng hơn là thay đổi phương thức xử lý nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ, công chức. Tại Thanh tra tỉnh Thanh Hóa, quá trình này đang được triển khai theo hướng gắn yêu cầu nâng cao năng lực số với từng vị trí việc làm và từng quy trình nghiệp vụ.

Theo tư liệu của Thanh tra tỉnh Thanh Hóa, Điều 60 Luật Thanh tra số 84/2025/QH15 xác định xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác thanh tra, ứng dụng công nghệ thông tin và công nghệ số là một nội dung của hiện đại hóa hoạt động thanh tra. Tại Thanh Hóa, Quyết định số 94/2025/QĐ-UBND ngày 23/7/2025 của UBND tỉnh cũng giao Thanh tra tỉnh thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và quản lý dữ liệu chuyên ngành phục vụ chức năng quản lý Nhà nước.

Thanh tra tỉnh Thanh Hóa đang tích cực phối hợp với Thanh tra Chính phủ thực hiện số hóa hồ sơ. Ảnh: Văn Thanh

Để chuyển đổi số đi vào thực chất, Thanh tra tỉnh Thanh Hóa xác định yếu tố con người giữ vai trò quan trọng. Thời gian qua, các nhiệm vụ về chuyển đổi số, Đề án 06, cải cách hành chính và bảo đảm an toàn thông tin được phổ biến tới cán bộ, công chức thông qua hội nghị, cuộc họp, văn bản hướng dẫn và Trang thông tin điện tử của cơ quan.

Cùng với các lớp bồi dưỡng, việc sử dụng thường xuyên phần mềm quản lý văn bản và hồ sơ công việc, chữ ký số, thư điện tử công vụ, hệ thống thông tin báo cáo và các nền tảng dùng chung của tỉnh đã tạo môi trường để cán bộ thực hành kỹ năng số ngay trong công việc hằng ngày.

Đáng chú ý, cán bộ, công chức, người lao động của cơ quan đã tham gia các khóa đào tạo chuyên đề về ứng dụng AI trên nền tảng “Bình dân học vụ số”. Qua đó, đội ngũ bước đầu nhận diện khả năng hỗ trợ của công nghệ trong tra cứu, hệ thống hóa thông tin, xây dựng cấu trúc văn bản và tổng hợp dữ liệu.

Ở các đơn vị nghiệp vụ, việc bồi dưỡng không dừng ở kỹ năng sử dụng công cụ mà được gắn trực tiếp với yêu cầu chuyên môn. Với Phòng Nghiệp vụ 4 Thanh tra tỉnh Thanh Hóa, nội dung bồi dưỡng tập trung vào các nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; kiểm soát tài sản, thu nhập và tổng hợp báo cáo.

Cán bộ, công chức trong Phòng Nghiệp vụ 4 chủ động sử dụng biểu mẫu điện tử, công cụ tra cứu, đối chiếu dữ liệu và từng bước ứng dụng AI để hỗ trợ công việc. Cách tiếp cận này cho thấy chuyển đổi số được đặt trong chính quy trình nghiệp vụ, thay vì hình thành một hoạt động tách biệt.

Một bước triển khai đáng chú ý là việc tập huấn sử dụng Hệ thống cơ sở dữ liệu về báo cáo công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Thực hiện Công văn số 547/TTCP-VP ngày 10/3/2026 của Thanh tra Chính phủ, Thanh tra tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Kế hoạch số 2755/KH-TTTH ngày 16/6/2026 và tổ chức 2 lớp tập huấn trong ngày 20/6/2026. Thành phần tham gia gồm cán bộ trực tiếp tham mưu, tổng hợp báo cáo của Thanh tra tỉnh, các sở, ban, ngành, đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND tỉnh và UBND cấp xã.

Các lớp tập huấn được tổ chức theo hướng tăng thực hành, bám sát những tình huống phát sinh khi nhập và tổng hợp số liệu. Học viên được hướng dẫn từ đăng nhập, nhập dữ liệu, kiểm duyệt biểu mẫu đến tổng hợp, quản trị dữ liệu và xử lý một số lỗi kỹ thuật thường gặp.

Việc sử dụng máy tính xách tay và thiết bị ký số ngay tại lớp học giúp người tham gia vừa nắm thao tác kỹ thuật, vừa hiểu trách nhiệm của người nhập, người kiểm duyệt và đơn vị tổng hợp. Sau tập huấn, việc hướng dẫn tại chỗ, trao đổi kinh nghiệm và cập nhật quy trình tiếp tục được duy trì.

Khi công nghệ trở thành phương thức làm việc thường xuyên

Những kiến thức được bồi dưỡng đang từng bước chuyển hóa thành phương thức làm việc thường xuyên tại Thanh tra tỉnh Thanh Hóa.

Theo kết quả báo cáo tháng 6/2026, 100% văn bản đi, đến của cơ quan, trừ văn bản mật, được xử lý qua phần mềm quản lý văn bản và hồ sơ công việc; 100% văn bản đi được ký số, trao đổi điện tử với các cơ quan, đơn vị bên ngoài; 100% cán bộ, công chức thực hiện xử lý văn bản trên môi trường mạng.

Quy trình điện tử giúp rút ngắn thời gian luân chuyển, xin ý kiến và phát hành văn bản, đồng thời hỗ trợ theo dõi trạng thái xử lý, thời hạn giải quyết và trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị. Việc tra cứu văn bản cũng thuận lợi hơn, nhất là với những nhiệm vụ cần tổng hợp ý kiến của nhiều phòng hoặc xử lý trong thời gian ngắn.

Cán bộ Thanh tra tỉnh Thanh Hóa đang thực hiện công tác chuyển đổi số, đưa tài liệu lên hệ thống. Ảnh: Văn Thanh

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra về công tác chuyển đổi số, ông Vũ Văn Dũng, Trưởng phòng Nghiệp vụ 4 Thanh tra tỉnh Thanh Hóa cho biết: Việc ứng dụng hệ thống cơ sở dữ liệu và số hóa hồ sơ đang từng bước hỗ trợ hiệu quả công tác tổng hợp, theo dõi và quản lý dữ liệu của ngành Thanh tra. Các hồ sơ thanh tra, phòng, chống tham nhũng, kiểm soát tài sản, thu nhập được phân loại, lập danh mục, số hóa và kiểm tra chất lượng nhằm bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác.

Đối với Phòng Nghiệp vụ 4, hệ thống cơ sở dữ liệu báo cáo tổng hợp định kỳ giúp kiểm tra, đối chiếu số liệu do các đơn vị cung cấp; theo dõi tiến độ, kết quả thực hiện nhiệm vụ và xây dựng các báo cáo định kỳ, chuyên đề về công tác phòng, chống tham nhũng, kiểm soát tài sản, thu nhập. Việc số hóa hồ sơ cũng giúp rút ngắn thời gian tra cứu, bảo quản hồ sơ, hạn chế sai sót trong tổng hợp số liệu, đồng thời từng bước hình thành nguồn dữ liệu phục vụ công tác quản lý, khai thác thông tin theo thẩm quyền.

Theo ông Dũng, đây cũng là nền tảng quan trọng để kết nối, tích hợp dữ liệu của ngành Thanh tra theo lộ trình chuyển đổi số, qua đó nâng cao hiệu quả xử lý công việc và chất lượng công tác quản lý.

Trong công tác tổng hợp, báo cáo, 100% chế độ báo cáo của ngành Thanh tra tại Thanh tra tỉnh Thanh Hóa được chuẩn hóa và quản lý trên các hệ thống thông tin báo cáo của UBND tỉnh, Thanh tra Chính phủ và Hệ thống thông tin báo cáo quốc gia.

Từ những thao tác tưởng như đơn giản đó, một phương thức làm việc mới đang dần hình thành: cán bộ không chỉ sử dụng công nghệ để xử lý nhanh hơn mà còn phải làm việc dựa trên dữ liệu, tuân thủ quy trình điện tử và nâng cao trách nhiệm đối với từng thông tin được cập nhật.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để Thanh tra tỉnh Thanh Hóa tiếp tục bước sang giai đoạn sâu hơn của chuyển đổi số, trong đó dữ liệu chuyên ngành và hồ sơ nghiệp vụ được chuẩn hóa, số hóa, kết nối và khai thác phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành.

Bài 2: Số hóa hồ sơ đến xây dựng nền tảng dữ liệu ngành