Khánh Hòa triển khai Nghị quyết 206/2025/QH15 với mục tiêu tháo gỡ các điểm nghẽn pháp luật trong thực tiễn. Ảnh: UBND tỉnh

Pháp luật chồng chéo: Điểm nghẽn của phát triển

Không khó để nhận ra một thực tế đang ngày càng rõ nét: Nhiều khó khăn trong quản lý và phát triển kinh tế - xã hội lại xuất phát từ chính hệ thống pháp luật.

Đó là tình trạng chồng chéo giữa các luật; quy định thiếu rõ ràng, dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau; hoặc những quy định đã lạc hậu nhưng chưa kịp điều chỉnh. Hệ quả là dự án bị đình trệ, thủ tục kéo dài, chi phí tuân thủ tăng lên, cơ hội phát triển bị bỏ lỡ.

Trong bối cảnh đó, việc Khánh Hòa ban hành Quyết định 1808/QĐ-UBND để triển khai Nghị quyết 206/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà không đơn thuần là một động thái hành chính, mà là bước chuyển từ “nhận diện vướng mắc” sang “hành động tháo gỡ”.

Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận: Trong lúc chờ sửa luật, cho phép xử lý tình huống ngay trong quá trình thực thi.

Tháo gỡ điểm nghẽn, Sở Tư pháp giữ vai trò đầu mối trong rà soát, tổng hợp và tham mưu xử lý vướng mắc pháp luật. Ảnh: Minh Nghĩa

Từ cơ chế đến vận hành: Đã có người làm, việc cụ thể, thời hạn rõ

Không dừng ở định hướng, kế hoạch của Khánh Hòa thiết kế khá rõ cơ chế thực thi, với phân công cụ thể và mốc thời gian rõ ràng.

Trong đó, Sở Tư pháp giữ vai trò trung tâm, là đầu mối chủ trì rà soát, tổng hợp và tham mưu xử lý các vướng mắc pháp luật. Các sở, ngành và địa phương phải chủ động rà soát trong lĩnh vực mình quản lý, xác định rõ từng điểm vướng cụ thể, gửi về Sở Tư pháp.

Trên cơ sở đó, Sở Tư pháp tiến hành phân loại: nội dung có thể hướng dẫn áp dụng ngay; nội dung cần xử lý theo trình tự rút gọn; và nội dung vượt thẩm quyền thì tham mưu UBND tỉnh kiến nghị cấp có thẩm quyền.

Đáng chú ý, kế hoạch gắn với lộ trình cụ thể: từ năm 2025 đến hết tháng 2/2027 phải hoàn thành việc rà soát, xử lý; trong đó, mục tiêu đặt ra là đến trước ngày 1/3/2027 cơ bản tháo gỡ các “điểm nghẽn” đã được nhận diện.

Song song, cơ chế báo cáo định kỳ 6 tháng, hằng năm buộc các đơn vị phải triển khai thực chất, thay vì dừng ở kế hoạch. Sở Tư pháp sẽ tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh báo cáo Bộ Tư pháp, tạo thành một chu trình khép kín từ phát hiện – xử lý – đánh giá.

Cách làm này cho thấy nỗ lực chuyển một cơ chế mang tính nguyên tắc thành quy trình vận hành cụ thể, có thể đo đếm được kết quả.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: khi mọi đầu việc đều đã rõ, liệu các đơn vị có dám chỉ ra những “vướng mắc thật”, hay vẫn dừng ở những vấn đề an toàn?

Khánh Hoà đặt mục tiêu đến trước ngày 1/3/2027 cơ bản tháo gỡ các “điểm nghẽn” đã được nhận diện. Ảnh: Minh Nghĩa

Trao quyền đi cùng trách nhiệm: Phép thử năng lực thực thi

Việc triển khai Nghị quyết 206 không chỉ là câu chuyện trao thêm công cụ, mà còn là phép thử đối với năng lực và bản lĩnh của bộ máy thực thi.

Khi quyền chủ động được mở rộng, các sở, ngành không thể tiếp tục “đẩy lên trên”, mà phải trực tiếp đề xuất và xử lý. Điều này đặt ra áp lực không nhỏ, nhất là trong bối cảnh tâm lý e ngại, sợ sai vẫn còn tồn tại.

Một thách thức khác là ranh giới giữa “linh hoạt áp dụng pháp luật” và “vượt quá khuôn khổ pháp lý” không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nếu thiếu tiêu chí cụ thể và cơ chế giám sát hiệu quả, việc vận dụng có thể dẫn đến rủi ro.

Để cơ chế này phát huy hiệu quả, Khánh Hoà cần ba yếu tố then chốt: Nhận diện đúng vướng mắc từ thực tiễn; nâng cao năng lực và bản lĩnh cho đội ngũ cán bộ; và thiết lập cơ chế phối hợp, giám sát minh bạch.

Bởi lẽ, tháo gỡ vướng mắc pháp luật không chỉ là xử lý một quy định cụ thể, mà là khơi thông những điểm nghẽn đang cản trở dòng chảy phát triển.

Và như vậy, câu chuyện của Khánh Hòa hôm nay không chỉ mang ý nghĩa riêng của một địa phương, mà còn là phép thử chung cho cách thức quản trị: Từ tuân thủ thụ động sang chủ động kiến tạo.