(Thanh tra) - Sau gần 10 năm triển khai thi hành Luật Đấu giá tài sản năm 2016 (được sửa đổi, bổ sung năm 2024), TPHCM đã đạt nhiều kết quả tích cực trong quản lý, tổ chức hoạt động đấu giá. Tuy nhiên, thực tiễn cũng bộc lộ không ít vướng mắc về quy định pháp luật và tổ chức thực hiện, đòi hỏi sớm được tháo gỡ, hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm tính công khai, minh bạch và hiệu quả của hoạt động đấu giá tài sản.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tư pháp, TPHCM đã chủ động ban hành nhiều kế hoạch, văn bản chỉ đạo và tổ chức triển khai đồng bộ Luật Đấu giá tài sản trên toàn địa bàn. Công tác tuyên truyền, tập huấn được đẩy mạnh; hệ thống pháp luật được rà soát, hoàn thiện; hoạt động quản lý nhà nước từng bước được tăng cường. Hiện, TP có 71 tổ chức hành nghề đấu giá tài sản với 190 đấu giá viên, cơ bản đáp ứng yêu cầu thực tiễn, góp phần xử lý hiệu quả tài sản công, tài sản thi hành án.
Công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong lĩnh vực đấu giá tài sản được TPHCM đặc biệt chú trọng, xem đây là công cụ quan trọng để siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động này.
Từ năm 2017 đến nay, Sở Tư pháp TP đã tổ chức 27 đoàn thanh tra đối với 54 tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, 11 đoàn kiểm tra đối với 32 tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, thông qua đó ban hành 50 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền xử phạt hơn 524 triệu đồng, chưa phát sinh trường hợp hủy kết quả đấu giá tài sản theo quy định.
Bên cạnh đó, Sở Tư pháp đã tiếp nhận 314 đơn phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo liên quan đến hoạt động đấu giá; chuyển, cung cấp thông tin đến cơ quan điều tra 5 vụ việc có dấu hiệu vi phạm hình sự để xem xét, xử lý theo quy định.
Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo được thực hiện nghiêm túc, đúng trình tự, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia đấu giá, đồng thời nâng cao tính minh bạch, công khai trong hoạt động này.
Bên cạnh những kết quả đạt được, UBND TPHCM cũng cho biết, việc thi hành Luật Đấu giá tài sản vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc đáng chú ý.
Trước hết là những bất cập trong quy định pháp luật. Một số quy định chưa thật sự phù hợp với thực tiễn, điển hình như quy định về niêm yết đấu giá tại UBND cấp xã còn thiếu thống nhất trong cách thức thực hiện; việc xác nhận niêm yết giữa các địa phương còn khác nhau, gây khó khăn cho tổ chức đấu giá.
Quy định về thông báo công khai đấu giá trên báo in, báo hình cũng bộc lộ hạn chế trong bối cảnh chuyển đổi số, vừa làm tăng chi phí, vừa chưa tận dụng hiệu quả các nền tảng số.
Đáng chú ý, vẫn còn sự chồng chéo giữa pháp luật về đấu giá tài sản và pháp luật đất đai, đặc biệt liên quan đến việc quản lý, sử dụng tiền bán hồ sơ đấu giá quyền sử dụng đất.
Trong tổ chức thực hiện, một số khó khăn phát sinh do đặc thù địa bàn rộng sau sáp nhập, làm tăng chi phí, thời gian thực hiện các thủ tục như niêm yết, xác nhận hồ sơ. Ngoài ra, cơ chế lựa chọn tổ chức đấu giá hiện nay có xu hướng ưu tiên đơn vị có kinh nghiệm lâu năm, vô hình trung hạn chế cơ hội phát triển của các tổ chức mới…
Theo báo cáo của một số tổ chức hành nghề đấu giá trên địa bàn TPHCM, Cổng đấu giá tài sản quốc gia thường xuyên xảy ra sự cố lỗi hệ thống, lỗi kết nối… gây ảnh hưởng đến hoạt động đấu giá tài sản của các tổ chức hành nghề đấu giá tài sản và công tác quản lý nhà nước ở địa phương.
Từ thực tiễn triển khai, TPHCM kiến nghị Bộ Tư pháp và các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục hoàn thiện thể chế pháp luật về đấu giá tài sản theo hướng đồng bộ, thống nhất và phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay.
Trước hết, cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Đấu giá tài sản và các văn bản liên quan, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong đó, cần sớm có hướng dẫn thống nhất về việc niêm yết đấu giá tài sản tại UBND cấp xã; đồng thời rà soát, khắc phục sự chồng chéo giữa pháp luật về đấu giá tài sản và pháp luật đất đai, nhất là liên quan đến việc quản lý, sử dụng tiền bán hồ sơ đấu giá quyền sử dụng đất.
TPHCM cũng đề xuất đổi mới phương thức công khai thông tin đấu giá theo hướng phù hợp với chuyển đổi số; đồng thời bổ sung hình thức niêm yết điện tử trên cổng thông tin của chính quyền cơ sở nhằm nâng cao tính minh bạch, tiết giảm chi phí.
Trong công tác quản lý nhà nước, cần hoàn thiện cơ sở dữ liệu về đào tạo, tập sự hành nghề đấu giá; bổ sung quy định về tạm ngừng, chấm dứt hoạt động của chi nhánh và văn phòng đấu giá để tăng cường hiệu lực quản lý. Đồng thời, cần có chế tài đối với trường hợp không thực hiện nghĩa vụ bồi dưỡng chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ đấu giá viên.
Để nâng cao hiệu quả hoạt động trong thời gian tới, TPHCM kiến nghị tăng cường tập huấn, đối thoại, kiểm tra và sớm nâng cấp Cổng Đấu giá tài sản quốc gia theo hướng hiện đại, thân thiện, phục vụ tốt hơn công tác quản lý và tổ chức thực hiện.
