(Thanh tra) - Dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của cơ quan hành chính nhà nước đang đặt ra nhiều nội dung mới theo hướng tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước, tránh tình trạng cung cấp mang tính hình thức, chung chung, né tránh các vấn đề dư luận quan tâm.
Dự thảo Nghị định do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì soạn thảo, được xây dựng nhằm cụ thể hóa quy định của Luật Báo chí năm 2025. Đồng thời, thể chế hóa chủ trương của Đảng về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy, công tác quản lý báo chí; bảo đảm việc thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin báo chí.
Một trong những mục tiêu quan trọng được xác định là tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm của cơ quan hành chính trong việc cung cấp thông tin cho báo chí và xã hội; tăng cường trách nhiệm theo dõi, giám sát và xử lý vi phạm liên quan đến việc thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.
Thực tiễn cho thấy, dù các quy định hiện hành đã được triển khai nhưng vẫn tồn tại tình trạng chậm cung cấp thông tin, né tránh hoặc cung cấp chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến quyền tiếp cận nguồn thông tin chính thống, chính xác và kịp thời cho cơ quan báo chí. Chính vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung các quy định theo hướng minh bạch hơn là yêu cầu cấp thiết.
Một trong những nội dung nổi bật của dự thảo Nghị định là làm rõ và tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước trong cung cấp thông tin cho báo chí.
Theo đó, người đứng đầu không chỉ chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện quy chế nội bộ về phát ngôn mà còn trực tiếp chỉ đạo việc chuẩn bị thông tin, bảo đảm thông tin cung cấp cho báo chí. Điều này bảo đảm mọi thông tin cung cấp cho báo chí đều được kiểm chứng, thống nhất và phản ánh đúng quan điểm chính thức của cơ quan.
Đặc biệt, dự thảo quy định rõ trách nhiệm khi để xảy ra tình trạng chậm phát ngôn, né tránh hoặc cung cấp thông tin không thống nhất thuộc phạm vi quản lý.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung một số quy định về cung cấp thông tin cho báo chí. Cụ thể, UBND cấp xã; cục, cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và tổ chức cấp tỉnh thuộc cơ quan trung ương tổ chức theo ngành dọc đặt tại địa phương, khu vực được “giao nhiệm vụ phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí thường xuyên”.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung hình thức đăng tải nội dung phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí qua “trang, kênh, tài khoản trên mạng xã hội chính thức của cơ quan hành chính Nhà nước”.
Đồng thời, bổ sung hình thức phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí “tổ chức họp báo trực tiếp hoặc trực tuyến” nhằm khuyến khích các cơ quan hành chính áp dụng công nghệ vào công tác quản lý nhà nước. Mặt khác, tạo điều kiện thuận lợi để các cơ quan báo chí tiếp cận, khai thác và truyền tải thông tin chính thống một cách kịp thời, hiệu quả.
Dự thảo quy định rõ việc cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí về tình hình hoạt động, kết quả thực hiện nhiệm vụ và các vấn đề dư luận xã hội quan tâm về lĩnh vực, địa bàn thuộc phạm vi quản lý. Qua đó, tránh tình trạng cung cấp mang tính hình thức, chung chung, né tránh các vấn đề dư luận quan tâm.
Ngoài ra, các cơ quan hành chính nhà nước còn được yêu cầu chủ động cung cấp thông tin về các chương trình, dự án, sự kiện lớn thuộc lĩnh vực quản lý; phối hợp cung cấp thông tin trong những vụ việc liên quan đến nhiều cơ quan quản lý.
Không chỉ tập trung vào phía cơ quan hành chính nhà nước, dự thảo còn bổ sung trách nhiệm của cơ quan báo chí, nhà báo trong việc sử dụng thông tin.
Theo đó, việc đăng, phát sóng thông tin phải bảo đảm chính xác; đặc biệt khi chuyển ngữ phải đúng thuật ngữ chuyên môn quốc tế và không làm thay đổi bản chất của thông tin gốc.
Đồng thời, dự thảo quy định rõ cơ chế xử lý vi phạm đối với cán bộ, công chức thuộc cơ quan quản lý Nhà nước và cơ quan báo chí. Cụ thể, nếu vi phạm, cán bộ, công chức sẽ bị kỷ luật theo quy định tùy theo tính chất, mức độ vi phạm; còn cơ quan báo chí sẽ bị xử lý theo quy định và xử phạt vi phạm hành chính.
Những nội dung được bổ sung trong dự thảo Nghị định cho thấy rõ định hướng xây dựng một nền hành chính minh bạch, trách nhiệm và phục vụ. Từ việc công khai thông tin, xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường cung cấp thông tin định kỳ đến thiết lập cơ chế giám sát và xử lý vi phạm, tất cả đều hướng tới mục tiêu nâng cao niềm tin của người dân và xã hội.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc hoàn thiện cơ chế phát ngôn và cung cấp thông tin không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là yếu tố quan trọng để xây dựng hình ảnh một Chính phủ công khai, minh bạch, gần dân và vì dân.
