(Thanh tra) - Một trong những trọng tâm quan trọng của dự thảo Nghị định quy định một số nội dung đặc thù về cơ chế quản lý tài chính đối với doanh nghiệp kinh doanh xổ số là siết chặt công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, đồng thời tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác phòng, chống tiêu cực và các tệ nạn liên quan đến hoạt động kinh doanh này.
Việc xây dựng dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 122/2017/NĐ-CP ngày 13/11/2017 của Chính phủ quy định một số nội dung đặc thù về cơ chế quản lý tài chính và đánh giá hiệu quả hoạt động đối với doanh nghiệp kinh doanh xổ số đang được Bộ Tài chính tích cực triển khai nhằm đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.
Dự thảo không chỉ hướng tới việc hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật mà còn đặc biệt chú trọng đến công tác thanh tra, kiểm tra, qua đó tăng cường tính minh bạch và phòng, chống các biểu hiện tiêu cực, vi phạm trong lĩnh vực kinh doanh đặc thù này.
Theo Báo cáo tổng kết việc thi hành, Nghị định số 122/2017/NĐ-CP đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý đối với hoạt động kinh doanh xổ số, vốn là một ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
Cụ thể, Nghị định đã tạo ra cơ sở pháp lý vững chắc để các doanh nghiệp tổ chức kinh doanh, đồng thời giúp các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện tốt vai trò quản lý, giám sát, thanh tra và kiểm tra mọi hoạt động của thị trường.
Việc thực thi các quy định thời gian qua đã đảm bảo hoạt động quản lý tài chính của doanh nghiệp kinh doanh xổ số được công khai, minh bạch, tạo điều kiện để các cơ quan chức năng thực hiện vai trò giám sát trong thực tiễn.
Phát huy những kết quả đó, để giải quyết những vấn đề phát sinh, cơ quan soạn thảo chủ trương tiếp tục tăng cường phân cấp, phân quyền nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả của công tác giám sát quản lý và tiết kiệm nguồn lực cho doanh nghiệp trong thời gian tới.
Đối với công tác thanh tra, ngay sau khi Nghị định số 122/2017/NĐ-CP được ban hành, Thanh tra Chính phủ, Thanh tra Bộ Tài chính và các đoàn kiểm tra của Bộ Tài chính đã tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra tại các doanh nghiệp kinh doanh xổ số, trong đó có thực hiện thanh, kiểm tra các khoản chi phí đặc thù, việc phân phối lợi nhuận và đầu tư vốn Nhà nước ra ngoài của các doanh nghiệp kinh doanh xổ số.
Sau thời gian thanh tra, kiểm tra của Bộ Tài chính và các cơ quan có thẩm quyền, Bộ Tài chính có các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các doanh nghiệp kinh doanh xổ số thực hiện theo đúng các quy định tại Nghị định số 122/2017/NĐ-CP, khắc phục những tồn tại và hạn chế trong quá trình thực hiện.
Tại dự thảo, cơ chế quản lý tài chính đối với doanh nghiệp kinh doanh xổ số được hệ thống hóa thông qua các quy định cụ thể nhằm minh bạch hóa thị trường và phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật.
Về công tác minh bạch thị trường, dự thảo yêu cầu doanh nghiệp kinh doanh xổ số tuân thủ quy định pháp luật về quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp đối với việc phân phối lợi nhuận sau thuế và trích lập, sử dụng các quỹ.
Dự thảo quy định nghiêm cấm các doanh nghiệp sử dụng lợi nhuận còn lại sau thuế và quỹ khen thưởng, phúc lợi của doanh nghiệp để chi thưởng hoặc hỗ trợ thêm hoa hồng đại lý vượt quá mức tối đa theo quy định pháp luật.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải lập và trình bày báo cáo tài chính, báo cáo thống kê theo quy định, đồng thời chịu sự thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và giám sát của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đối với công tác tài chính. Các quy định này được xây dựng nhằm mục tiêu đảm bảo hoạt động quản lý tài chính của doanh nghiệp kinh doanh xổ số được công khai, minh bạch.
Đối với nội dung phòng chống tiêu cực, dự thảo quy định rõ nguyên tắc hạch toán đối với chi phí hỗ trợ công tác phòng chống số đề và làm giả vé xổ số. Cụ thể, doanh nghiệp được chi hỗ trợ trực tiếp cho cơ quan Công an và các cơ quan có liên quan tại địa phương để thực hiện công tác điều tra, thụ lý các vụ án số đề, làm giả vé xổ số.
Việc chi hỗ trợ được quy định phải phù hợp với khả năng tài chính của doanh nghiệp, có đủ chứng từ hợp pháp, hợp lệ dựa trên căn cứ là các bản sao bản án của Tòa án nhân dân, quyết định khởi tố vụ án hoặc quyết định xử phạt vi phạm hành chính và biên lai nộp tiền phạt.
Cơ quan Công an và các cơ quan liên quan có trách nhiệm phân phối tiền hỗ trợ công khai, minh bạch cho các đơn vị, cá nhân có thành tích tùy thuộc vào tính chất phức tạp của vụ án, số lượng người, đơn vị tham gia và thời gian điều tra.
Tham gia góp ý đối với dự thảo Nghị định, Thanh tra Chính phủ đã đề xuất một số nội dung trọng tâm nhằm hoàn thiện dự thảo.
Đối với quy định về chi phí tại Điều 4 của dự thảo, Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu, xem xét hướng dẫn theo hướng thống nhất các khoản chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp tại dự thảo với chi phí theo chế độ kế toán.
Cụ thể, Thanh tra Chính phủ đề nghị nội dung cần thống nhất với Thông tư số 168/2009/TT-BTC ngày 19/8/2009 của Bộ Tài chính hướng dẫn kế toán áp dụng đối với công ty xổ số kiến thiết do lợi nhuận của doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ phải được xác định theo quy định của pháp luật về kế toán.
Liên quan đến quy định chuyển tiếp tại khoản 6 Điều 4 và Điều 12 của dự thảo, Thanh tra Chính phủ đề nghị bổ sung quy định rõ trách nhiệm hướng dẫn của Bộ Tài chính đối với nội dung này. Thanh tra Chính phủ lưu ý rằng, khi các doanh nghiệp kinh doanh xổ số thực hiện sáp nhập theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, thực tiễn có thể sẽ nảy sinh một số vướng mắc nhất định.
Các vướng mắc này chủ yếu xoay quanh việc xác định đối tượng trích lập, điều kiện trích lập, mức trích lập quỹ dự phòng rủi ro trả thưởng có sự khác nhau giữa các khu vực và phương án xử lý số dư quỹ dự phòng rủi ro trả thưởng. Do đó, việc quy định rõ trách nhiệm hướng dẫn của cơ quan chủ trì là cần thiết để đảm bảo tính khả thi khi thi hành.
