(Thanh tra) - Chính phủ đã ban hành Nghị định 102/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 75/2019/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh.
Nghị định mới điều chỉnh nhiều quy định liên quan đến mức phạt tiền, hành vi vi phạm trong hoạt động tập trung kinh tế, cung cấp thông tin, tài liệu và bổ sung các hình thức nộp tiền phạt.
Điều chỉnh mức phạt đối với hành vi vi phạm cạnh tranh
Theo quy định mới, mức phạt tiền đối với một số hành vi vi phạm cạnh tranh được điều chỉnh nhằm bảo đảm phù hợp với thực tiễn. Cụ thể, doanh nghiệp có hành vi vi phạm trong trường hợp tổng doanh thu trên thị trường liên quan trong năm tài chính liền kề trước năm thực hiện hành vi vi phạm bằng 0 hoặc doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế nhưng không hoạt động trên cùng thị trường liên quan sẽ bị phạt từ 100 triệu đồng đến 200 triệu đồng.
Nghị định cũng quy định rõ hơn cách xác định tổng doanh thu trên thị trường liên quan trong trường hợp các doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế hoạt động ở các công đoạn khác nhau trong cùng chuỗi sản xuất, phân phối hoặc có ngành nghề kinh doanh bổ trợ cho nhau. Khi đó, tổng doanh thu được xác định là tổng doanh thu của tất cả các thị trường liên quan đến hành vi vi phạm.
Bên cạnh đó, Nghị định quy định chi tiết cách xác định mức phạt cụ thể dựa trên các tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ. Mức tiền phạt cơ bản là mức trung bình của khung tiền phạt. Nếu có tình tiết giảm nhẹ, mức phạt có thể thấp hơn mức trung bình; ngược lại nếu có tình tiết tăng nặng thì mức phạt có thể cao hơn, thậm chí áp dụng mức tối đa của khung tiền phạt.
Quy định mới về hành vi không thông báo tập trung kinh tế
Nghị định sửa đổi quy định về hành vi không thông báo tập trung kinh tế theo Luật Cạnh tranh 2018, xác định mức phạt tương ứng với quy mô doanh nghiệp.
Theo đó, doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế có tổng tài sản, doanh thu bán ra hoặc doanh số mua vào dưới 3.000 tỷ đồng trong năm tài chính liền kề trước năm thực hiện tập trung kinh tế sẽ bị phạt từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng, nhưng không vượt quá 5% tổng doanh thu của doanh nghiệp vi phạm trên thị trường liên quan.
Đối với doanh nghiệp có tổng tài sản hoặc doanh thu từ 3.000 tỷ đồng trở lên, mức phạt được nâng lên từ 1 tỷ đồng đến 2 tỷ đồng, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc không vượt quá 5% tổng doanh thu trên thị trường liên quan.
Ngoài ra, Nghị định cũng sửa đổi quy định về các hành vi vi phạm pháp luật về tập trung kinh tế khác, như thực hiện tập trung kinh tế khi chưa có thông báo kết quả thẩm định sơ bộ hoặc chưa có quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả
Để tăng hiệu quả thực thi pháp luật cạnh tranh, Nghị định bổ sung một số biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm. Trong đó có các biện pháp như buộc thực hiện đầy đủ điều kiện trong quyết định về tập trung kinh tế, buộc chia tách doanh nghiệp đã sáp nhập hoặc hợp nhất, buộc bán lại một phần hoặc toàn bộ vốn góp, tài sản đã mua, hoặc buộc doanh nghiệp chịu sự kiểm soát của cơ quan nhà nước về giá và điều kiện giao dịch.
Các biện pháp này nhằm khôi phục môi trường cạnh tranh lành mạnh trên thị trường và hạn chế tác động tiêu cực của các hành vi vi phạm.
Nâng mức phạt đối với hành vi vi phạm quy định về cung cấp thông tin
Nghị định cũng sửa đổi quy định liên quan đến việc cung cấp thông tin, tài liệu trong quá trình điều tra và xử lý vụ việc cạnh tranh. Theo đó, hành vi cung cấp không đầy đủ thông tin, tài liệu theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền có thể bị phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng.
Trường hợp không cung cấp thông tin, cung cấp thông tin gian dối, che giấu hoặc tiêu hủy tài liệu liên quan đến vụ việc cạnh tranh, mức phạt có thể từ 20 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Đồng thời, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị buộc cung cấp thông tin, tài liệu đầy đủ và trung thực.
Trong một số trường hợp, nếu việc cung cấp thông tin sai lệch làm ảnh hưởng đến quá trình thẩm định tập trung kinh tế, cơ quan quản lý cạnh tranh có thể bãi bỏ thông báo về tính hợp lệ của hồ sơ hoặc quyết định liên quan đến tập trung kinh tế.
Mở rộng hình thức nộp tiền phạt
Nghị định cũng bổ sung quy định về hình thức nộp tiền phạt nhằm tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân vi phạm. Theo đó, tiền phạt có thể được nộp trực tiếp bằng tiền mặt tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại nơi Kho bạc Nhà nước mở tài khoản, hoặc chuyển khoản thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, dịch vụ thanh toán điện tử của ngân hàng hoặc tổ chức trung gian thanh toán.
Theo quy định tại Nghị định 102/2026/NĐ-CP, các quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 20/5/2026, góp phần hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm trong lĩnh vực cạnh tranh và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cạnh tranh trên thị trường.
