Dự thảo dự kiến quy định áp dụng với các đối tượng gồm: người lao động làm nghề, công việc trong danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm do Bộ LĐTB&XH ban hành (gọi tắt là nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm). Đồng thời có tham gia BHXH trong thời gian làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm nêu trên. Bên cạnh đó, người sử dụng lao động của người lao động nêu trên và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến chế độ BHXH của người lao động làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.

Nguyên tắc điều chỉnh dự kiến chỉ được thực hiện đối với người lao động thực tế làm các nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, nhưng tên nghề, công việc ghi trong sổ BHXH của họ ghi chưa đúng tên nghề, công việc mà họ làm.

Việc xác định nghề, công việc ghi trong sổ BHXH là nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm căn cứ vào các nội dung sau: Đặc điểm về điều kiện lao động của nghề, công việc; các chế độ, chính sách đối với người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được áp dụng cho người lao động trong thời gian làm các nghề, công việc ghi trong sổ BHXH (chẳng hạn như tiền lương, bồi dưỡng bằng hiện vật, nghỉ hằng năm, nghỉ ốm đau, nghỉ thai sản…).

Theo dự thảo, người sử dụng lao động có trách nhiệm đề nghị điều chỉnh thông tin trên sổ BHXH theo quy định tại Điều 98 của Luật BHXH và các văn bản hướng dẫn của BHXH Việt Nam, khi phát hiện sự việc hoặc khi có đề nghị của người lao động (bao gồm cả người đang làm việc, đã nghỉ việc hoặc chuyển nơi làm việc khác) về việc trong sổ BHXH ghi chưa đúng tên nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.

Khi cơ quan BHXH từ chối điều chỉnh, nếu người sử dụng lao động có các căn cứ xác định nghề, công việc ghi trong sổ BHXH là nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thì gửi văn bản đề nghị công nhận là nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm về bộ chủ quản hoặc tập đoàn kinh tế, Tổng Công ty Nhà nước trực tiếp quản lý, để các cơ quan trên kiểm tra, rà soát, thống nhất các nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trong ngành, lĩnh vực quản lý, có ý kiến đề nghị Bộ LĐTB&XH xem xét, giải quyết. Trường hợp, người sử dụng lao động không có bộ chủ quản hoặc không thuộc tập đoàn kinh tế, Tổng Công ty Nhà nước thì gửi văn bản đề nghị về Sở LĐTB&XH nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính.

Dự thảo cũng nêu rõ, trong văn bản đề nghị công nhận làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm quy định nêu trên phải nêu lý do ghi trong sổ BHXH chưa đúng với tên nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm đã được Bộ LĐTB&XH ban hành. Đồng thời gửi kèm theo các tài liệu để chứng minh có căn cứ xác định nghề, công việc ghi trong sổ BHXH là nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, bao gồm: Bảng tổng hợp nghề, công việc đã ghi trong sổ BHXH và tên nghề, công việc nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm tương ứng; kèm theo mô tả đặc điểm điều kiện lao động của từng nghề, công việc.

Bên cạnh đó, có bảng tổng hợp những người lao động làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm bị ghi chưa đúng tên nghề, công việc trong sổ BHXH; kèm theo các chế độ, chính sách được áp dụng cho người lao động và các tài liệu khác liên quan (nếu có) để chứng minh là người lao động thực tế có làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.

Ngoài ra còn có đơn của người lao động và có chữ ký của người lao động, đóng dấu xác nhận của người sử dụng lao động và ban chấp hành công đoàn cơ sở.

Kiên Trần