Ngày 9/2, các lãnh đạo Bộ Tư pháp đã đồng chủ trì hội nghị về giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định văn bản quy phạm pháp luật. Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Tuyệt đối không chạy theo số lượng mà bỏ qua chất lượng

Sau khi nghe báo cáo của Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, phát biểu mở đầu hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh ghi nhận, đánh giá cao sự cố gắng, nỗ lực của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, các đơn vị chuyên môn đã “giữ nhịp” để đảm bảo công việc.

Theo Bộ trưởng, công tác xây dựng pháp luật thời gian qua vô cùng nặng nề bởi áp lực về tiến độ, số lượng văn bản phải rà soát và xây dựng là rất lớn, chưa từng có tiền lệ.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh phát biểu chỉ đạo hội nghị. Ảnh: BTP

Từ thực tiễn công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật thời gian qua, Bộ trưởng yêu cầu xác định rõ vai trò “người gác cổng”. “Bộ Tư pháp là chốt chặn cuối cùng về pháp lý của Chính phủ, tuyệt đối không chạy theo số lượng mà bỏ qua chất lượng”, Bộ trưởng lưu ý.

Ông cũng yêu cầu phải đổi mới chất lượng báo cáo thẩm định. Theo đó, báo cáo đánh giá tác động phải bảo đảm chất lượng; báo cáo thẩm định phải thể hiện rõ chính kiến của cơ quan thẩm định.

Đồng thời, nâng cao bản lĩnh của người làm công tác thẩm định; phối hợp với các bộ, ngành là đơn vị chủ trì soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật để hướng dẫn bảo đảm theo đúng quy định của pháp luật.

Triển khai đồng bộ giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thẩm định

Tại hội nghị, đại diện các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp đã phát biểu thẳng thắn, chỉ rõ những vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ để cùng tìm giải pháp tháo gỡ.

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh, công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật thời gian tới sẽ rất nhiều và áp lực. Ông mong rằng, đội ngũ cán bộ thay đổi tư duy, quyết liệt hơn nữa để khẳng định vị thế của Bộ Tư pháp là cơ quan “gác cổng” tin cậy của Chính phủ.

Theo đó, Bộ trưởng đề nghị các đơn vị thuộc tập trung thực hiện nghiêm túc một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Về trình tự, thủ tục và hồ sơ thẩm định, Bộ trưởng yêu cầu bám sát Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Hạn chế tối đa việc áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn khi không thực sự cần thiết và không đủ điều kiện.

Đồ họa: Minh Nguyệt

Đặc biệt, nếu hồ sơ thẩm định thiếu các tài liệu bắt buộc, như: Báo cáo đánh giá tác động; bản tổng hợp giải trình tiếp thu, ý kiến của các bộ, ngành liên quan... thì kiên quyết trả lại hồ sơ.

Đồng thời, Bộ trưởng yêu cầu mở rộng đối tượng tham gia Hội đồng thẩm định. Cụ thể, phải mời đại diện là các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của văn bản.

Ông đưa ra ví dụ, nếu văn bản liên quan đến doanh nghiệp, phải mời đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các hiệp hội ngành nghề.

Đặc biệt, phải mời đại diện các Ủy ban của Quốc hội tham gia Hội đồng thẩm định nhằm tạo sự đồng thuận khi trình Quốc hội.

Đối với báo cáo thẩm định, Bộ trưởng nhấn mạnh, đây là sản phẩm quan trọng nhất. Do đó, không được chung chung, phải đi sâu vào tính khả thi và điều kiện bảo đảm thi hành. Báo cáo thẩm định phải là một “văn bản pháp lý cứng”, là căn cứ tin cậy để Văn phòng Chính phủ và lãnh đạo Chính phủ xem xét, quyết định.

Người đứng đầu Bộ Tư pháp giao Cục Công nghệ thông tin phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng hệ thống cảnh báo tiến độ trong công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật.

Ngoài ra, nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào việc rà soát, đối chiếu văn bản pháp luật nhằm phát hiện mâu thuẫn, chồng chéo.