(Thanh tra) - Chính phủ Ucraina của Tổng thống Pyotr Poroshenko vừa ký Thỏa ước Chống tham nhũng với Ngân hàng Tái thiết và phát triển châu Âu (EBRD).
Bất ổn có nguyên nhân từ tham nhũng
EBRD là một trong những ngân hàng quan trọng đóng góp vào gói cứu trợ 27 tỷ USD dành cho Ucraina do Quỹ Tiền tệ Quốc tế khởi xướng. Các khoản vay từ gói cứu trợ này nhằm giúp Ucraina hướng tới ổn định tài chính và thúc đẩy hoạt động cải cách sâu rộng trong toàn xã hội.
EBRD được thành lập vào năm 1991 với mục tiêu ban đầu là hỗ trợ quá trình chuyển đổi một số nước thuộc Đông Âu cũ sang nền dân chủ thị trường. Tính đến nay, trải qua 23 năm hoạt động, EBRD có nhiều đóng góp trong quá trình làm thay đổi cơ chế ở Đông Đức (cũ), Ba Lan, Latvia, Litva, Estonia... dẫn tới các nước này đã gia nhập khối EU.
Thỏa ước Chống tham nhũng giữa Chính phủ Ucraina với EBRD gồm những nội dung quan trọng: Thành lập “cơ quan thanh tra hoạt động kinh doanh” với nhiệm vụ tiếp nhận khiếu nại về phân biệt đối xử giữa các doanh nghiệp và tham gia giải quyết tranh chấp. Cơ quan thanh tra hoạt động kinh doanh là một tổ chức trung lập không thuộc Ucraina và được nhận tài trợ từ các tổ chức tài chính quốc tế.
Thỏa thuận ràng buộc Chính phủ Ucraina với cam kết không khoan nhượng trước vấn nạn tham nhũng, trong đó chú trọng các hành vi hối lộ quan chức Nhà nước và lộ trình cần thiết để sớm cải thiện tính minh bạch và pháp luật trong lĩnh vực kinh doanh.
Trong buổi làm việc với đại diện tài chính của Chính phủ Ucraina, ông Suma Chakrabarti - Chủ tịch Ngân hàng EBRD đã khẳng định: Tham nhũng là tai họa, đục khoét nền kinh tế, kìm hãm đầu tư, làm xói mòn đời sống chính trị và kinh tế, phá hoại nền dân chủ.
Sau 25 năm tách khỏi Liên bang Xô Viết, đất nước Ucraina vật vã trong tệ nạn tham nhũng. Chính vì vậy, đấu tranh chống tham nhũng là một trong những thách thức lớn nhất đối với Chính phủ mới hiện nay, bởi đây là yếu tố tạo nên sự khác biệt so với các đế chế trước đó. Nhiều năm qua, Ucraina là quốc gia bị Tổ chức Minh bạch Quốc tế đánh giá là một quốc gia với môi trường kinh doanh tồn tại nhiều tệ nạn tham nhũng , ít được các nhà đầu tư cũng như khách du lịch từ châu Âu tìm đến. Do tồn tại lợi ích nhóm và mâu thuẫn cũng như xung đột giữa các tập đoàn, cho nên các doanh nghiệp trong nước này bị các cơ quan, ban, ngành quấy nhiễu ở nhiều lĩnh vực quản lý, kinh doanh...
Ở một giác độ khác, những người làm luật cho rằng hệ thống pháp luật của nước này chưa được hoàn thiện và việc thực thi pháp luật cũng rất yếu kém. 25 năm qua, mức sống của người dân Ucraina chỉ được cải thiện không đáng là bao, khoảng cách giữa người nghèo và người giầu lại quá xa. Đó là hậu quả của việc quản lý, điều hành yếu kém của chính phủ qua các giai đoạn. Đây là cội nguồn của sự bất ổn dẫn đến Tổng thống Viktor Yanukovich bị lật đổ hồi tháng 2 năm nay.
Đất nước Ucraina có 45 triệu dân, giàu về tài nguyên khoáng sản, có nhiều cảng biển lớn giao thương với quốc tế, nhưng hoạt động kinh tế lại yếu kém so với các nước láng giềng. Đây cũng là một trong các nguyên nhân cơ bản gây nên tình trạng bất ổn ở các tỉnh phía Đông Ucraina, dẫn đến kết cục Crưm tách ra khỏi Ucraina và sáp nhập vào Nga. Theo đó, hàng loạt các thành phố khác như Lugansk, Doniek... đang tiếp tục đồi quyền tự chủ.
Muộn còn hơn không
Không phải chờ đến khi Tổng thống Pyotr Poroshenko của Ucraina nắm quyền thì EBRD mới thực hiện ký kết thỏa ước chống tham nhũng, mà trước đây, khi Tổng thống Viktor Yanukovich đang cầm quyền, cụ thể cuối năm 2013, Ngân hàng EBRD cũng đã chuẩn bị ký kết một thỏa ước với Chính phủ này. Đó là tiết lộ của ông Suma Chakrabarti (Chủ tịch EBRD) với giới truyền thông châu Âu. Giải thích về sự “kịp” dừng lại, vị Chủ tịch này cho biết, họ lo ngại Chính phủ Ucraina không nghiêm túc cam kết các điều khoản trong thỏa ước, khi họ có thông tin về mức độ tham nhũng tràn lan từ quy mô lớn xuống đến quy mô nhỏ.
Sau khi Thỏa ước Chống tham nhũng đã được ký kết, Chính phủ Ucraina và EBRD đang tiếp tục thảo luận, tìm giải pháp tối ưu nhằm khởi động các bước tiếp theo để cơ quan thanh tra hoạt động kinh doanh hoạt động tích cực, hiệu quả, đạt được mục đích: Mỗi đồng tiền từ gói cứu trợ sẽ phát huy cao nhất vào công cuộc tái thiết đất nước này.
Thế Lữ (Tổng hợp từ báo chí nước ngoài)
