Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Ảnh: PV

Nhiều trường “khai tử" xét tuyển học bạ

Để đảm bảo tính công khai và minh bạch, giúp thí sinh chủ động kế hoạch ôn luyện, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) quy định các cơ sở đào tạo phải công bố đầy đủ thông tin tuyển sinh chậm nhất vào ngày 15/2.

Nhìn vào bức tranh tuyển sinh năm nay, có thể thấy rõ sự thay đổi trong phương thức tuyển sinh của các trường top đầu.

Nhiều trường đại học lớn đã lựa chọn tổ chức các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy làm phương thức xét tuyển trọng tâm, thay vì xét tuyển học bạ như trước đây.

Điển hình trong danh sách này là các tên tuổi như: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.

Đi tiên phong trong lộ trình này là kỳ thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội. Những ngày giáp Tết Nguyên đán (24 - 25/1), đợt 1 của kỳ thi đã thu hút gần 17.000 thí sinh tham dự và các đợt tiếp theo dự kiến sẽ diễn ra trong tháng 3 và tháng 5/2026.

Tiếp nối sau đó, theo kế hoạch, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng sẽ khởi động kỳ thi đánh giá năng lực vào ngày 7/2 tới đây.

Để tạo thuận lợi tối đa cho thí sinh, từ tháng 3 đến tháng 5, Đại học Quốc gia Hà Nội dự kiến mở rộng các điểm thi tại nhiều địa phương như: Thái Nguyên, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh.

Đối với khối ngành Sư phạm, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cũng tổ chức kỳ thi riêng với hai đợt thi. Đợt 1 diễn ra vào ngày 23 và 24/5, tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc như: Sơn La, Cao Bằng, Quảng Ninh, Thanh Hóa.

Đợt 2 sẽ nối tiếp vào ngày 30 và 31/5, mở rộng phạm vi tổ chức đến khu vực miền Trung bao gồm: Nghệ An, Đà Nẵng và Gia Lai.

Song song với việc mở rộng các kỳ thi riêng, hàng loạt trường đại học lớn đã quyết định nói "khai tử" với phương thức xét tuyển học bạ.

Danh sách này bao gồm những cái tên top đầu như: Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Ngân hàng, cùng các trường thành viên của Đại học Quốc gia Hà Nội như Đại học Công nghệ hay Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.

Thí sinh tham dự kỳ thi đánh giá tư duy đợt 1/2026 của Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: HUST

Tỉnh táo trước "ma trận" thông tin

Giữa lúc lộ trình ôn tập bước vào giai đoạn cao điểm, không ít học sinh và phụ huynh cảm thấy hoang mang trước những luồng thông tin đa chiều về quy chế xét tuyển.

Trong số đó, một trong những nỗi lo của thí sinh xoay quanh thông tin về việc thay đổi tổ hợp xét tuyển, đặc biệt là sự tồn tại của tổ hợp C00 (Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý).

Giải đáp những băn khoăn này, ông Nguyễn Mạnh Hùng, đại diện Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT) khẳng định, Bộ không có quy định bỏ bất kỳ tổ hợp nào, bao gồm cả C00.

Quy định chung chỉ yêu cầu mỗi tổ hợp xét tuyển gồm ba môn hoặc bài thi, trong đó bắt buộc phải có Toán hoặc Ngữ văn, còn quyền xây dựng tổ hợp cụ thể thuộc về sự tự chủ của các trường.

Minh chứng cho điều này, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết, vẫn duy trì tổ hợp C00 cho 15 ngành khoa học cơ bản. Dù một số ngành khác có sự điều chỉnh để phù hợp với xu hướng nhân lực mới, nhưng các môn thuộc tổ hợp C00 vẫn được sử dụng trong các tổ hợp xét tuyển khác.

Bên cạnh câu chuyện tổ hợp, việc lựa chọn ngành học cũng là “bài toán” khiến thí sinh phải cân não, nhất là trước sức hút của các ngành công nghệ, kỹ thuật và trí tuệ nhân tạo.

Chia sẻ về vấn đề này, PGS.TS Vũ Duy Hải (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho rằng, dù các ngành công nghệ cao mang lại cơ hội việc làm lớn, nhưng yêu cầu về nền tảng tư duy và kiến thức là rất khắt khe.

Điểm trúng tuyển các ngành này thường rất cao và chương trình học nặng, hoàn toàn không phù hợp với tâm lý chọn ngành theo phong trào. Do đó, thí sinh cần cân nhắc kỹ lưỡng năng lực học tập và khả năng theo đuổi đường dài trước khi đặt bút đăng ký.

Đồng quan điểm, TS Lê Thị Thanh Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đại Nam cũng nhận định, mỗi mùa tuyển sinh đều có những sinh viên gặp khó khăn vì chọn sai ngành, không phù hợp với năng lực bản thân.

Thời điểm này, nhiều trường đại học đã công bố phương án tuyển sinh với nhiều điểm mới so với năm trước. Do đó, học sinh lớp 12 cần tìm hiểu kỹ thông tin tuyển sinh của các trường, đồng thời, cân nhắc năng lực bản thân để đặt nguyện vọng phù hợp.

Trong bối cảnh tuyển sinh đại học năm 2026 có những điều chỉnh nhất định, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và khả năng tiếp cận thông tin chính thống sẽ là “chìa khóa” giúp các sĩ tử lớp 12 đưa ra lựa chọn phù hợp, giảm bớt áp lực và vững vàng “vượt vũ môn".