(Thanh tra) - Triển khai Tiểu dự án 3 thuộc Dự án 5 của Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi, xã Cư Pui (tỉnh Đắk Lắk) đã từng bước tháo gỡ “nút thắt” việc làm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo sinh kế bền vững cho người lao động, nhất là thanh niên đồng bào DTTS.
Đào tạo nghề sát thực tiễn, mở rộng cơ hội việc làm tại chỗ
Cư Pui là xã miền núi, vùng sâu, vùng xa đặc biệt khó khăn của tỉnh Đắk Lắk, với trên 78% dân số là đồng bào DTTS. Trình độ tay nghề của người lao động còn hạn chế, việc làm thiếu ổn định, thu nhập chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ. Trước thực tế đó, việc phát triển giáo dục nghề nghiệp gắn với giải quyết việc làm được địa phương xác định là giải pháp trọng tâm nhằm giảm nghèo bền vững và nâng cao đời sống Nhân dân.
Thời gian qua, Tiểu dự án 3 “Phát triển giáo dục nghề nghiệp và giải quyết việc làm cho người lao động vùng DTTS và miền núi”, thuộc Dự án 5 “Phát triển giáo dục đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực” đã được xã Cư Pui triển khai đồng bộ, hiệu quả. Hằng năm, địa phương chủ động rà soát, thống kê thực trạng nguồn lao động, khảo sát nhu cầu học nghề, nhu cầu việc làm của người dân để xây dựng kế hoạch đào tạo phù hợp, sát thực tế.
Trên cơ sở đó, xã phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức chiêu sinh, mở lớp đào tạo các ngành nghề có nhu cầu cao trên thị trường lao động, phù hợp với điều kiện của người DTTS như: Kỹ thuật nông nghiệp, chăn nuôi – thú y, thợ xây, may công nghiệp, nấu ăn… Đây là những nghề dễ học, dễ áp dụng, giúp người lao động nhanh chóng có việc làm hoặc tự tạo việc làm tại địa phương.
Song song với đào tạo nghề, công tác kết nối cung – cầu lao động được đẩy mạnh. Xã Cư Pui tổ chức ngày hội việc làm, tư vấn hướng nghiệp cho họ sinh, thanh niên và người lao động; phối hợp với các đơn vị, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh để giới thiệu việc làm, giúp người dân tiếp cận thông tin thị trường lao động, thay đổi tư duy sản xuất, chủ động học nghề, tìm việc.
Việc triển khai Tiểu dự án 3 còn được thực hiện linh hoạt thông qua lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, kết hợp tín dụng chính sách xã hội với hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao khoa học – công nghệ. UBND xã phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tăng cường tuyên truyền chính sách đào tạo nghề, giải quyết việc làm, vận động hộ nghèo, cận nghèo, đồng bào DTTS tích cực tham gia, từng bước ổn định sinh kế, nâng cao thu nhập.
Xuất khẩu lao động – hướng đi hiệu quả giảm nghèo bền vững
Cùng với đào tạo nghề tại chỗ, công tác đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng được xã Cư Pui xác định là giải pháp đột phá trong giải quyết việc làm và giảm nghèo bền vững.
Xã Cư Pui phối hợp với Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Đắk Lắk tổ chức các phiên giao dịch việc làm, hội nghị tuyên truyền, tư vấn xuất khẩu lao động tại thôn, buôn đồng bào DTTS. Qua đó, người dân được cung cấp đầy đủ thông tin về chính sách, thị trường lao động, điều kiện, quyền lợi khi đi làm việc ở nước ngoài.
Trên cơ sở rà soát, thống kê số lao động trong độ tuổi và nắm bắt nguyện vọng của người dân, địa phương chủ động phối hợp với các doanh nghiệp xuất khẩu lao động uy tín, tổ chức đưa lao động đi làm việc tại các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan… với mức thu nhập bình quân từ 28 - 40 triệu đồng/người/tháng.
Nhờ được hỗ trợ chi phí, đào tạo ngoại ngữ, kỹ năng nghề, nhiều lao động DTTS ở Cư Pui đã mạnh dạn đăng ký tham gia. Thực tế cho thấy, nhiều gia đình có người đi xuất khẩu lao động đã nhanh chóng cải thiện đời sống, thoát nghèo, có điều kiện sửa chữa, xây mới nhà ở, đầu tư sản xuất, kinh doanh. Kinh tế hộ gia đình từng bước ổn định, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác xuất khẩu lao động vẫn còn gặp một số khó khăn như: Lao động nghèo thiếu chi phí ban đầu, tâm lý ngại đi xa, trình độ tay nghề và ý thức kỷ luật chưa đồng đều. Để tháo gỡ, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực như: Hỗ trợ đào tạo nghề, ngoại ngữ, chi phí sinh hoạt, chi phí làm thủ tục; tạo điều kiện cho người lao động vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội.
Phần lớn lao động sau khi hoàn thành hợp đồng ở nước ngoài đều trở về nước đúng hạn, trả hết nợ vay và có tích lũy. Quan trọng hơn, họ mang theo tay nghề, tác phong công nghiệp, ý thức kỷ luật và tư duy làm việc hiện đại, những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại địa phương.
Có thể khẳng định, phát triển giáo dục nghề nghiệp và giải quyết việc làm cho người lao động vùng DTTS và miền núi đã và đang trở thành “chìa khóa vàng” mở ra cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập cho lao động vùng đồng bào DTTS xã Cư Pui, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng miền núi, DTTS.
