Chiều 13/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn và chất độc hóa học sau chiến tranh ở Việt Nam chủ trì Hội nghị tổng kết Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010-2025 và định hướng nhiệm vụ giai đoạn tiếp theo.

Làm sạch khoảng 530 nghìn ha đất, xử lý hàng trăm tấn bom mìn

Theo các báo cáo, ý kiến tại hội nghị, sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Việt Nam là một trong những nước có diện tích đất đai ô nhiễm bom mìn rất lớn.

Thủ tướng Phạm Minh Chính đến dự Hội nghị tổng kết Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010-2025 và định hướng nhiệm vụ giai đoạn tiếp theo. Ảnh: Đoàn Bắc

Bom mìn sau chiến tranh đã cướp đi mạng sống của hơn 40 nghìn người vô tội, làm trên 60 nghìn người bị thương; đẩy hàng ngàn gia đình lâm vào cảnh khó khăn; môi trường sống, thiên nhiên bị tàn phá; tạo lực cản lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Sau 15 năm thực hiện Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010 - 2025, công tác khắc phục hậu quả chiến tranh, bom mìn đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Trong đó, các bộ, ngành, cơ quan đã triển khai 8.844 dự án khảo sát, rà phá, làm sạch khoảng 530 nghìn ha đất; xử lý an toàn hàng trăm tấn bom mìn, vật nổ, làm hồi sinh nhiều vùng đất chết.

Số vụ tai nạn bom mìn giảm đáng kể, nhiều địa phương trong nhiều năm giảm tai nạn do bom mìn. Hàng trăm nghìn người được tiếp cận với các phương pháp phòng tránh tai nạn bom mìn.

Các nạn nhân bom mìn, các đối tượng bị ảnh hưởng đã được hỗ trợ y tế, dạy nghề, tạo việc làm, hỗ trợ vật nuôi, cây trồng để phát triển kinh tế; 100% người khuyết tật nặng là nạn nhân bom mìn được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng; xây dựng cơ sở dữ liệu nạn nhân bom mìn; phát triển mạng lưới hỗ trợ nạn nhân...

Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Marc Knapper. Ảnh: Đoàn Bắc

Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Marc Knapper đánh giá Việt Nam không chỉ là một quốc gia đang giải quyết vấn đề ô nhiễm bom mìn, mà còn là một quốc gia đi đầu trong nỗ lực khu vực và toàn cầu nhằm loại bỏ vật liệu chưa nổ còn sót lại sau chiến tranh.

Ông tin tưởng những năng lực được xây dựng tại Việt Nam sẽ được áp dụng tại nhiều nơi khác trên thế giới để thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng.

Bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện Thường trú Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam cho biết UNDP tự hào vì đã là một đối tác đồng hành của Việt Nam trong chặng đường này và tái khẳng định cam kết mạnh mẽ tiếp tục sát cánh cùng Việt Nam trong những năm tới.

“Những mảnh đất mà chúng ta đã từng lo sợ thì bây giờ đã trở nên an toàn hơn. Những nơi mà từng là nơi diễn ra chiến tranh thì bây giờ các em bé có thể vui chơi trên đó”, bà Ramla Khalidi nói “cuộc sống đã được phục hồi và có rất nhiều cơ hội được mở ra”.

Cảm ơn các nước, các tổ chức quốc tế đã đồng hành cùng Việt Nam, Thủ tướng cho rằng, việc tổ chức thành công Hội nghị vận động tài trợ khắc phục hậu quả bom mìn đã gửi thông điệp mạnh mẽ của Việt Nam về yêu chuộng hòa bình, phản đối chiến tranh.

“Việt Nam đã trở thành một hình mẫu về gác lại quá khứ, tôn trọng khác biệt, khai thác điểm đồng, hạn chế bất đồng, hướng đến tương lai; biến một đất nước đổ nát sau chiến tranh thành đất nước như ngày nay”, Thủ tướng phát biểu.

Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam cũng là một hình mẫu xây dựng mối quan hệ bạn bè quốc tế từ cựu thù thành đối tác chiến lược toàn diện, thể hiện tính nhân văn cao cả và tính nhân đạo sâu sắc của dân tộc Việt Nam đối với chiến tranh, với khắc phục hậu quả chiến tranh và con người với con người.

Cơ bản làm sạch ô nhiễm bom mìn khi kỷ niệm 100 năm Quốc khánh

Dù đã đạt nhiều kết quả, Thủ tướng lưu ý, hoạt động rà phá làm sạch đất đai mới hoàn thành khoảng 530 nghìn trên tổng số 1,3 triệu ha, tương đương 40% mục tiêu.

Đại tướng Pham Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Đoàn Bắc

Hoạt động rà phá bom mìn, chất độc hóa học chưa thực sự gắn kết với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; còn xảy ra nhiều vụ tai nạn bom mìn gây thiệt hại lớn. Việc hỗ trợ nạn nhân của bom mìn chưa thực sự toàn diện…

Ông yêu cầu thời gian tới đẩy nhanh tốc độ khắc phục hậu quả bom mìn, thực hiện thành công mục tiêu cơ bản hoàn thành làm sạch toàn bộ diện tích đất bị ô nhiễm bom mìn đến độ sâu 0,5 m vào năm 2045 nhân kỷ niệm 100 năm thành lập nước (sớm hơn 5 năm so với mục tiêu ban đầu).

“Đây là việc phải làm và làm càng sớm càng tốt để bảo đảm phát triển ổn định, bền vững, người dân yên tâm”, Thủ tướng nói.

Cùng với hoàn thiện chính sách, pháp luật về khắc phục hậu quả bom mìn, Thủ tướng đề nghị hoàn thiện hệ thống cơ cấu tổ chức bộ máy và năng lực cho đội ngũ tham gia công tác rà phá bom mìn.

Ông cũng đề nghị đẩy mạnh công tác nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu khoa học và công nghệ gắn liền với chuyển đổi số; tăng cường nội địa hóa, tiến tới làm chủ công nghệ rà phá bom mìn.

Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu cơ bản làm sạch ô nhiễm bom mìn khi kỷ niệm 100 năm Quốc khánh. Ảnh: Đoàn Bắc

Trong đó, theo Thủ tướng, cần tập trung vào một số công nghệ lõi như cảm biến, drone, robot, AI..., biến công nghệ trở thành “chìa khóa” để thực hiện quản lý bom mìn chủ động, đáp ứng với yêu cầu thực tiễn, đẩy nhanh tiến độ rà phá bom mìn.

Song song, là chăm lo, hỗ trợ toàn diện cho nạn nhân của bom mìn; hoàn thiện, nhân rộng các mô hình hỗ trợ, tạo sinh kế cho nạn nhân.

Giao một số nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương, Thủ tướng đồng thời khẳng định Việt Nam tiếp tục tích cực, chủ động trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh.

Ông mong các nước, bạn bè quốc tế, các đại sứ, tổ chức quốc tế, nhà tài trợ, cá nhân hảo tâm tiếp tục đồng hành với Việt Nam.

“Chúng ta hãy cùng nhau đề cao trách nhiệm, xây dựng lòng tin, chung tay gìn giữ hòa bình, tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác cùng phát triển, đem lại sự an toàn, hạnh phúc cho mọi người dân Việt Nam và cộng đồng các dân tộc trên toàn thế giới”, Thủ tướng phát biểu.