(Thanh tra) - Trong xây dựng pháp luật, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ nếu còn ý kiến khác nhau phải trao đổi trực tiếp. “Trao đổi trực tiếp chỉ một tiếng có thể giải quyết thông suốt, nhưng phát văn bản cả tháng không xong”, ông nói.
Ngày 11/5, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Tư pháp về tình hình thực hiện nhiệm vụ từ đầu năm 2026 đến nay, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, nhất là trong việc xây dựng, hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng “2 con số” bền vững.
Đổi mới tư duy xây dựng và thi hành pháp luật
Nêu rõ Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định thể chế là 1 trong 3 đột phá chiến lược, Thủ tướng nhấn mạnh là cơ quan “gác cổng pháp lý”, tham mưu chiến lược cho Chính phủ về xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế, Bộ Tư pháp có trách nhiệm rất lớn.
Ông ghi nhận Bộ Tư pháp đã đóng góp quan trọng vào thành tựu chung trong thời gian qua, đặc biệt trong những tháng đầu năm 2026 với khối lượng công việc rất cấp bách.
Theo đó, Bộ Tư pháp đã hoàn thành, trình Chính phủ và Quốc hội 24 văn bản, trong đó đã tham mưu trình Quốc hội thông qua 7 dự án luật, nghị quyết tại kỳ họp thứ nhất.
Công tác thẩm định, kiểm tra, rà soát văn bản được tăng cường, kịp thời phát hiện, xử lý các “điểm nghẽn” về thể chế.
Bộ Tư pháp cũng là 1 trong 3 bộ, ngành hoàn thành vượt các chỉ tiêu cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Công tác thi hành án dân sự, thu hồi tài sản tham nhũng, kinh tế; công tác hành chính tư pháp, bổ trợ tư pháp, pháp luật quốc tế, chuyển đổi số, nghiên cứu khoa học… tiếp tục được triển khai bài bản, đạt nhiều kết quả tích cực.
Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng nêu rõ, Bộ, ngành tư pháp cần nhìn nhận những tồn tại, hạn chế để tháo gỡ và giải quyết triệt để trong thời gian tới, mà trước hết là đổi mới tư duy trong xây dựng, hoàn thiện và thi hành pháp luật.
“Không chỉ lãnh đạo Bộ, thủ trưởng các đơn vị và cán bộ của Bộ Tư pháp, mà đội ngũ cán bộ pháp chế của các bộ, ngành, địa phương cũng phải đổi mới tư duy, đây là điều đặc biệt quan trọng”, Thủ tướng quán triệt.
Không để luật chờ văn bản hướng dẫn
Đề cập nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng đặc biệt lưu ý không để tình trạng luật chờ văn bản hướng dẫn thi hành như thời gian qua.
Cùng với đó, theo Thủ tướng, cần phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, cơ chế “xin-cho” trong công tác xây dựng pháp luật; cũng như các quy định trên môi trường mạng, môi trường số.
Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thẩm định theo hướng thực chất, độc lập, chuyên sâu, bảo đảm nội dung thẩm định đầy đủ, chặt chẽ.
Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ phải rà soát rất kỹ dự thảo trước khi báo cáo Chính phủ, Thủ tướng, nếu còn ý kiến khác nhau phải tăng cường trao đổi trực tiếp với cơ quan soạn thảo.
“Trao đổi trực tiếp thì chỉ mất một tiếng là có thể giải quyết rất thông suốt, nhưng nếu phát văn bản thì cả tháng không xong”, theo lời Thủ tướng.
Ông nêu rõ, “Bộ Tư pháp có trách nhiệm khẳng định rõ hồ sơ trình có đủ điều kiện trình hay chưa; kiên quyết không trình Chính phủ các hồ sơ chưa đủ điều kiện, không có các dự thảo văn bản quy định chi tiết kèm theo”.
Cùng với kiểm soát tiến độ, theo Thủ tướng, phải bảo đảm chất lượng các văn bản quy phạm pháp luật.
“Thời gian ngắn nên cần áp dụng khoa học công nghệ, dữ liệu lớn, có cơ chế mời chuyên gia thẩm định, đánh giá độc lập, đặc biệt là các đối tượng chịu tác động, cầu thị lắng nghe các ý kiến, phản biện, xem quy định có đúng, có trúng, có khả thi trên thực tế, có áp dụng được không”, Thủ tướng nêu rõ, trong việc này trách nhiệm của Bộ Tư pháp rất lớn.
Xây dựng KPI chấm điểm cải cách thủ tục hành chính
Bộ Tư pháp cũng được giao theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết, báo cáo Thủ tướng kết quả thực hiện trước ngày 15/5.
Trong đó, theo Thủ tướng, Bộ Tư pháp cần nêu rõ cơ quan để chậm nợ văn bản, xác định nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp; công khai tiến độ xây dựng pháp luật của các bộ, ngành.
Nhiệm vụ quan trọng nữa là đẩy mạnh cải cách hành chính, kiểm soát thủ tục hành chính và chuyển đổi số toàn diện trong Bộ Tư pháp và toàn ngành.
Ông cũng yêu cầu nghiên cứu, xây dựng Đề án thí điểm thực hiện đánh giá, chấm điểm (KPI) về công tác cải cách thủ tục hành chính của các bộ, cơ quan, địa phương.
Thủ tướng chỉ đạo Bộ nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự, việc chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính, đặc biệt là thu hồi tài sản tham nhũng, kinh tế.
Theo Thủ tướng, cần xác định việc nâng cao chất lượng thi hành án dân sự là giải pháp then chốt để giải phóng nguồn lực tài chính, tài sản trong các tranh chấp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và bảo đảm thượng tôn pháp luật.
Ngoài ra, Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện Đề án xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật và Đề án ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng, kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 5/2026.
