Tọa đàm trực tuyến về thị trường sữa. Ảnh: Phương Anh

Trong 6 năm trở lại đây, giá sữa đã tăng tới 30 lần và trở thành gánh nặng đối người tiêu dùng, trong khi đây lại là mặt hàng thiết yếu không thể thiếu đối với trẻ nhỏ. Những lý do tăng giá sữa đã quá quen thuộc như thay đổi nhãn mác, nguyên vật liệu tăng, hãng này tăng thì lập tức hãng khác cũng bắt đầu nộp đơn xin tăng thêm giá. Trong cuộc đua về giá, người tiêu dùng bị thiệt hại nặng nề nhất, mà đôi khi giá cả bỏ ra lại không đi cùng chất lượng.

Ông Phạm Vũ Anh- Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính cho biết, trước ngày 1/1/2013, thời điểm Luật Giá có hiệu lực, chúng ta có Pháp lệnh Giá, Nghị định của Chính phủ về quản lý giá, theo đó, giá sữa bột cho trẻ em dưới 6 tuổi là mặt hàng bình ổn giá, khi nhà sản xuất, phân phối điều chỉnh giá bán thì phải đăng ký với cơ quan quản lý. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý rà soát các yếu tố để xem đăng ký giá có hợp lý không, chứ nhà nước không quản lý giá bán mặt hàng này. Tuy nhiên, ông Phạm Vũ Anh nhấn mạnh, không phải tất cả các loại sữa phải kê khai giá.

Từ 1/1/2013, khi Luật Giá có hiệu lực, mặt hàng sữa bột dành cho trẻ dưới 6 tuổi cũng là mặt hàng bình ổn giá, nhưng bản chất có khác là việc đăng ký giá của doanh nghiệp chỉ là một trong nhiều biện pháp để bình ổn giá khi giá sữa tăng cao bất hợp lý, khi cần thiết thì mới làm. Để quản lý giá, ngay từ đầu năm, khi Luật có hiệu lực, Cục Quản lý giá đã có công văn gửi các Sở Tài chính hướng dẫn lại về quản lý giá như thế nào, đăng ký giá ra làm sao.

Trong 6 năm qua, giá sữa tăng tới 30 lần. Ảnh: Phương Anh

Liên quan tới ý kiến có nhiều vụ việc liên quan tới sữa, điển hình như xuất xứ, nguồn gốc, nhãn mác không rõ ràng nhưng vụ việc phát hiện không nhiều, ông Đỗ Thanh Lam- Phó Cục trưởng Cục quản lý thị trường, Bộ Công Thương cho biết, mỗi năm lực lượng quản lý thị trường xử lý khoảng 90.000 vụ vi phạm, xử phạt 400 tỷ đồng, trong đó số lượng lớn là bia, rượu, thuốc lá, quần áo…

Đề cập tới việc trên các diễn đàn hoặc các sạp tạp hóa đang bán rất nhiều loại sữa xách tay, sữa bột, sữa bán theo kg với số lượng lớn, ông Lam cho rằng, do bản thân những người làm ăn phi pháp tìm mọi cách để kinh doanh, buôn bán kiếm lời những mặt hàng như thế này. Bên cạnh đó là tâm lý sính ngoại. Ngoài ra cũng có một thực tế, các nước chúng ta nhập sữa về đa phần là các nước phát triển, họ có tiêu chuẩn, công nghệ và cách quản lý sữa nên chất lượng sữa của họ tốt, chúng ta phải thừa nhận. Hàng hóa của Việt Nam hiện nay, đặc biệt là chất lượng sản phẩm sữa đã được nâng lên rất nhiều, giá cả chấp nhận được.

Theo Luật Quảng cáo, từ 1/1/2013, các sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ dùng cho trẻ dưới 24 tháng tuổi và sản phẩm dinh dưỡng bổ sung dùng cho trẻ dưới 6 tháng tuổi sẽ bị cấm quảng cáo. Bàn về vấn đề này, ông Lê Hoàng- Phó Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm, Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế cho biết, Bộ Y tế đang phối hợp với cơ quan chủ trì soạn thảo Luật Quảng cáo để đưa ra những hướng dẫn, quy định cụ thể, hợp lý liên quan đến quảng cáo sữa dành cho trẻ em dưới 24 tháng tuổi và dinh dưỡng bổ sung dùng cho trẻ dưới 6 tháng tuổi.

Liên quan tới vấn đề sữa Danlait mà dư luận quan tâm thời gian qua, ông Hoàng khẳng định thực phẩm bổ sung sữa dê Danlait do công ty Mạnh Cầm nhập khẩu đã được công bố ở Cục An toàn thực phẩm, từng lô hàng về đều được cơ quan kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm kiểm tra cấp giấy chứng nhận về vệ sinh an toàn thực phẩm, và các cơ quan thú y kiểm tra, cấp giấy chứng nhận đảm bảo yêu cầu về mặt thú y và đã được thông quan. Về nguồn gốc xuất xứ sản phẩm cũng đã được xác nhận rõ ràng của Bộ Nông nghiệp Pháp, thông qua Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam.

Trước thông tin nhiều bác sĩ đã bắt tay quảng cáo với các công ty sữa hoặc thực phẩm chức năng, dinh dưỡng, ông Hoàng khẳng định, Thông tư 08/2013 cuả Bộ Y tế có hiệu lực từ 26/4/2013 hướng dẫn quảng cáo thực phẩm quy định rất cụ thể việc tổ chức hội thảo, hội nghị để giới thiệu sản phẩm. Cùng với đó là quy định cụ thể việc đăng ký, xác nhận việc tổ chức hội thảo, hội nghị đó; và trong thông tư cũng quy định rõ về báo cáo viên, như ai được quyền báo cáo, điều kiện như thế nào mới được làm báo cáo viên... Quan trọng nhất là phải đăng ký nội dung tài liệu để giới thiệu sản phẩm tại hội nghị, hội thảo của doanh nghiệp. Đây chính là quy định để quản lý và xử lý vi phạm liên quan đến vấn đề giới thiệu sản phẩm tại hội thảo, hội nghị của doanh nghiệp.

Để bảo vệ được người tiêu dùng và làm cho thị trường sữa lành mạnh hơn, ông Đỗ Thanh Lam cho rằng, người tiêu dùng phải tự bảo vệ mình, khi mua sản phẩm phải tìm hiểu rõ, lấy hóa đơn để khi có tranh chấp thì các cơ quan có cơ sở để xử lý. Bên cạnh đó, bản thân các cơ quan quản lý, các doanh nghiệp Việt Nam, kể cả các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phải định hướng cho người tiêu dùng. Nếu làm được như vậy thì sữa lậu, sữa kém chất lượng sẽ giảm. Song song với đó, các lực lượng chức năng phải tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo đúng luật pháp.

Phương Anh