Đại biểu Huỳnh Văn Tiếp (TP Cần Thơ) phát biểu ý kiến. Ảnh: Hương Giang

Giám sát tình hình oan sai và quản lý đất nông lâm trường?

Trình bày Tờ trình trước Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cho biết, qua tổng hợp văn bản trả lời của 70 cơ quan, nội dung các vấn đề cần giám sát rất rộng. Trên cơ sở dự kiến số lượng, tiêu chí lựa chọn và nghiên cứu kiến nghị của các cơ quan, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội xem xét, quyết định lựa chọn 2 trong 3 chuyên đề để tiến hành giám sát tại 2 kỳ họp thứ 9 và thứ 10 trong năm 2015.

Đó là: Chuyên đề 1 - “Tình hình oan, sai trong hoạt động tố tụng hình sự và việc bồi thường thiệt hại cho người bị oan trong hoạt động tố tụng hình sự theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước”; chuyên đề 2 - “Kết quả quá trình hội nhập kinh tế quốc tế từ khi Việt Nam là thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới” và chuyên đề 3 - “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai tại các nông trường, lâm trường quốc doanh, giai đoạn 2004 - 2014”.

Thảo luận nhiều Đại biểu Quốc hội bày tỏ sự đồng tình với các tiêu chí lựa chọn chuyên đề giám sát trong năm 2015. Đại biểu Huỳnh Văn Tiếp (TP Cần Thơ) đề nghị, với những bức xúc của cử tri, gắn với yêu cầu phát triển của đất nước, Quốc hội giám sát tại kỳ họp thứ 9 chuyên đề 3 và kỳ họp thứ 10 chuyên đề 2.

Theo đại biểu Tiếp, thời gian qua tình trạng lấn chiếm lâm trường diễn ra ở nhiều địa phương, giao khoán đất nông lầm trường thì gặp nhiều khó khăn, trong khi việc sắp xếp lại các nông lâm trường chưa đạt được theo yêu cầu. Vì vậy, cần phải giám sát để thực hiện hiệu quả hơn. Cùng với đó, Quốc hội cần đánh gia kết quả quá trình hội nhập kinh tế thế giới để để đưa ra nghị quyết, chính sách để nâng cao hiệu quả hội nhập.

Đại biểu Tiếp cũng cho rằng, chuyên đề 1 rất cần thiết phải giám sát và đề xuất giao cho Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thực hiện giám sát.

Bày tỏ băn khoăn đối với chuyên đề 1, đại biểu Nguyễn Văn Tiên (tỉnh Tiền Giang) nhận định, nếu giám sát vấn đề này phải làm rõ oan sai bao nhiêu %, vấn đề bồi thường Nhà nước… vì vậy nên giao cho Ủy ban Tư pháp của Quốc hội thực hiện báo cáo trước Quốc hội. Đại biểu Tiên đề xuất Quốc hội thực hiện giám sát chuyên đề “kết quả quá trình hội nhập kinh tế quốc tế từ khi Việt Nam là thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới”. Chuyên đề thứ 2 nên chọn việc thực hiện, quản lý vốn ODA.

Tuy nhiên, đại biểu Chu Sơn Hà (TP Hà Nội), đại biểu Trần Du lịch (TP Hồ Chí Minh) thì cho rằng, chuyên đề 1 không thể không làm và giao cho Ủy ban Tư pháp của Quốc hội thực hiện là rất đúng. “Bên cạnh giám sát chung phải giám sát cụ thể, đi vào một vài vụ oan sai”, đại biểu Trần Du Lịch nói.

Theo 2 đại biểu này, vấn đề nông lâm trường cũng khá nhức nhồi, tồn tại, kéo dài nhiều năm cần được Quốc hội giám sát.

Đại biểu Lê Thị Nga (tỉnh Thái Nguyên) bày tỏ, chuyên đề 2 còn chung chung, quá rộng, không phản ánh bức xúc của cử tri. Đại biểu Nga đề nghị Quốc hội giám sát việc quản lý, sử dụng vốn ODA. ..

Thêm 2 luật giảm được bao nhiêu giấy tờ?

Trước đó, Quốc hội thảo luận tại về Dự án Luật Căn cước công dân và Dự án Luật Hộ tịch.

Các đại biểu tán thành sự cần thiết ban hành 2 luật này nhằm thể chế hóa các quy định mới của Hiến pháp về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, đồng thời tạo sự đổi mới căn bản về tổ chức hoạt động của cơ quan quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, các đại biểu băn khoăn về tính khả thi, hiệu quả khi triển khai, nhất là sẽ giảm bao nhiêu giấy tờ, thủ tục hành chính cho người dân.

Đại biểu Lê Văn Huy (đoàn Nghệ An), Nguyễn Văn Phúc (đoàn Hà Tĩnh) và nhiều đại biểu cho rằng, Dự án Luật Căn cước công dân cần xem xét kỹ, có lộ trình trong lập thẻ căn cước công dân, số định danh cá nhân và cơ sở dữ liệu quốc gia cho hiệu quả, đồng bộ, khả thi để tránh phiền hà cho nhân dân.

Bày tỏ băn khăn số thẻ căn cước công dân nâng từ 9 số lên 12 số liệu có đáp ứng yêu cầu về lâu dài vì mỗi công dân chỉ có một mã số trong suốt cuộc đời, đại biểu Trịnh Xuyên (Thanh Hóa) đề xuất “tính toán mở rộng để bảo đảm tính lâu dài,ổn đinh, tránh cả sự tốn kém”.

Đại biểu Đỗ Văn Đương (TP Hồ Chí Minh) đề xuất, bổ sung thêm nội dung nhóm máu vào thẻ căn cước công dân vì “đây là vấn đề nhân đạo khi không may người đó xảy ra tai nạn cấp cứu cần tiếp máu nhìn vào thẻ là biết ngay”. Ngoài ra, theo đại biểu Đương, nên sửa thẻ căn cước công dân có ảnh và dấu vân tay từ 15 tuổi xuống 14 tuổi vì tuổi này đã phải chịu trách nhiệm hình sự.

Các đại biểu cũng đề nghị làm rõ cần bao nhiêu tiền và người dân phải đóng phí như thế nào khi làm thẻ căn cước công dân? Bởi thực tế vừa qua, nhiều chính sách của Nhà nước ban hành đúng nhưng khi triển khai không có kinh phí nên không đi vào cuộc sống, nhiều quy định khi triển khai không khả thi, gây phiền hà cho người dân.

Thảo luận về Dự án Luật Hộ tịch, đa số ý kiến cho rằng cần có sự rà soát, phân biệt rõ những loại giấy tờ tùy thân để từng bước loại bỏ thủ tục hành chính và các loại giấy tờ không cần thiết, nhất là trong điều kiện áp dụng phương thức quản lý hiện đại như trong Dự thảo Luật Hộ tịch đã đề ra. Các đại biểu cũng băn khăn UBND cấp xã khó khả năng đảm nhận được nhiệm vụ.

Đại biểu Võ Thị Dung (TP Hồ Chí Minh) nêu ý kiến: Quy định của Luật còn bất cập. Nhiệm vụ của UBND cấp xã thì nhiều nhưng cơ sở hạ tầng và nhân lực chưa đồng bộ với Luật. Về bộ máy, ở khoản 1 Điều 72 quy định công chức tư pháp hộ tịch, hiện nay dồn về cơ sở mà không có người chuyên trách, đó là bất cập, không khả thi. “Cơ sở vật chất chưa đầy đủ thì thực hiện Luật Hộ tịch như thế nào? Thông tin về cơ sở dữ liệu về hộ tịch thì ngành nào cũng khai thác, nay thực hiện luật thì hợp nhất lại và cập nhật dữ liệu là cả một vấn đề”, đại biểu Dung nói.

Nhiều đại biểu cũng cho rằng, 2 luật này có những điểm trùng nhau, liên quan mật thiết với nhau nên cần phải có sự thống nhất, tránh chồng chéo, làm khó người dân.

Hương Giang