Chiều 6/7, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị quán triệt, thúc đẩy triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào Dân tộc thiểu số và miền núi.

Giải quyết điểm nghẽn, thúc đẩy giải ngân

Báo cáo với Phó Thủ tướng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, sau 6 tháng đầu năm 2026, chương trình đã cơ bản hoàn thành những điều kiện nền tảng để bước vào giai đoạn triển khai thực chất.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị quán triệt, thúc đẩy triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia. Ảnh: Gia Huy

Song theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, những chuyển biến thực chất tại cơ sở chưa rõ nét.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường lưu ý nhiều nhiệm vụ tác động trực tiếp đến phát triển hạ tầng, sinh kế, nâng cao thu nhập, giảm nghèo và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi mới chỉ ở giai đoạn chuẩn bị hoặc bắt đầu triển khai.

Vẫn theo ông Hiệp, đến hết ngày 30/6, tổng vốn đầu tư công của Chương trình đã giải ngân đạt hơn 2.714 tỷ đồng, tương đương 23,5% kế hoạch.

Cụ thể, Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giải ngân khoảng 987,88 tỷ đồng, đạt 24,3%; Chương trình xây dựng nông thôn mới đạt khoảng 214,57 tỷ đồng, tương đương 18,9%; Chương trình giảm nghèo bền vững giải ngân khoảng 303,64 tỷ đồng, đạt 18,9% kế hoạch.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn nhận định các chương trình mục tiêu quốc gia giải ngân đều chậm hơn so với giải ngân chung về đầu tư công của Chính phủ.

Có nhiều nguyên nhân, song theo ông Tuấn, trong đó có nguyên nhân về hướng dẫn cơ chế chính sách, có nguyên nhân về giao vốn chậm, cũng có nguyên nhân về công tác tổ chức thực hiện.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho rằng, năng lực tổ chức thực thi ở nhiều địa phương, nhất là vùng sâu, vùng xa, vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

“Có nơi vốn đã được bố trí nhưng không giải ngân được, trong khi nguy cơ tái nghèo vẫn hiện hữu nếu các chương trình không được triển khai đồng bộ, hiệu quả và bền vững”, Phó Thủ tướng nói.

Phải giải ngân 100% nguồn vốn ngân sách Trung ương giao

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền, đồng thời kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng và Ban Chỉ đạo Trung ương những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu trình Chính phủ bộ tiêu chí đánh giá, chấm điểm KPI về giải ngân vốn Chương trình mục tiêu quốc gia ngay trong tuần tới. Ảnh: Gia Huy

Đặc biệt, Phó Thủ tướng giao ngay trong tuần tới phải trình Chính phủ ban hành bộ tiêu chí đánh giá, chấm điểm KPI đối với việc triển khai và giải ngân các Chương trình mục tiêu quốc gia.

“Đây sẽ là căn cứ để lượng hóa kết quả thực hiện của từng bộ, ngành, địa phương cũng như xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị”, lãnh đạo Chính phủ nêu rõ.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu chủ động ban hành đầy đủ nguyên tắc, tiêu chí, cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền để phân bổ nguồn vốn năm 2026; đồng thời đẩy mạnh phân cấp cho cấp xã, phường nhằm phát huy tính chủ động trong triển khai thực hiện.

Theo Phó Thủ tướng, các chương trình phải bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải; ưu tiên giải quyết dứt điểm các nhu cầu thiết yếu của người dân như nước sạch, đất ở, đất sản xuất, giáo dục, y tế và các vấn đề dân sinh cấp bách.

Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, Phó Thủ tướng yêu cầu quyết tâm trong năm 2026 phải giải ngân 100% nguồn vốn ngân sách Trung ương được giao, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm khắc phục triệt để tình trạng chậm giải ngân kéo dài nhiều năm qua.