(Thanh tra)- Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Trưởng Ban Chỉ đạo Cải cách Tư pháp (CCTP) Trung ương nhấn mạnh, “không gươm, đao, súng, đạn nào bảo vệ được chế độ mà không có công lý. Xây dựng Đề án là cần thiết để có đội ngũ và hoạt động luật sư (LS) vì công lý, không tiêu cực, góp phần xây dựng “nền tư pháp vì dân”".
Hôm nay (17/3), Ban Chỉ đạo CCTP Trung ương họp phiên thứ 25, cho ý kiến “Đề án Phòng, chống tiêu cực trong hoạt động hành nghề LS” dưới sự chủ trì của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang.
Vì tiền, LS có thể hối lộ, tiếp tay cho tiêu cực
Theo Liên đoàn LS Việt Nam (LĐLSVN), LS không phải là chủ thể của hành vi tham nhũng nhưng có thể “giúp sức” “tiếp tay” cho tiêu cực, tham nhũng, hay thế lực xu thực hiện việc rửa tiền, che giấu nguồn gốc của đồng tiền bất hợp pháp. Vì vậy, từng xảy ra một số trường hợp LS có hành vi lừa đảo, chạy án và đã bị xử lý hình sự.
Thực tế, nhiều khách hàng cũng tìm đến LS để yêu cầu làm trung gian để nhờ cán bộ tố tụng, cán bộ Nhà nước giúp đỡ, mong dùng lợi ích vật chất để bảo đảm đánh đổi được quyền lợi trong vụ việc do “thiếu niềm tin vào hoạt động tư pháp, hoạt động hành chính của các cơ quan Nhà nước”. “Đây là nguyên nhân dẫn đến hành vi tiêu cực, hối lộ khi những LS thiếu bản lĩnh chấp nhận yêu cầu của khách hàng, tiếp tay cho tiêu cực”, LĐLSVN nhận định.
Ngoài ra, do một bộ phận LS tham gia hành nghề với mục tiêu vì tiền, dùng nghề nghiệp làm phương tiện để làm ăn phi pháp, trục lợi, làm giàu bất chính nên thường chủ động dụ dỗ, lôi kéo hoặc gợi ý khách hàng chạy án, chạy việc; câu kết, móc ngoặc để chạy án, chạy việc nhằm trục lợi.
Qua đơn thư khiếu nại, tố cáo LS cho thấy, trong một số trường hợp có biểu hiện LS nhận tiền của khách hàng để chạy án hoặc hối lộ. Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp này chưa đủ cơ sở, chứng cứ nên các Đoàn LS chỉ có thể xử lý kỷ luật do LS vi phạm các quy tắc về đạo đức nghề nghiệp.
Cần nhận diện các hành vi tiêu cực
Dưới góc độ cơ quan Nhà nước về quản lý hoạt động LS, theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu, Đề án còn nhận diện thiếu hành vi vi phạm của các tổ chức hành nghề LS như cố tình lách luật, lợi dụng “kẽ hở pháp luật” để bảo vệ cho khách hàng bằng mọi giá… Do đó, cần nhận diện các hành vi tiêu cực để có những giải pháp tổng thể chứ không chỉ là những giải pháp “nội bộ” của Liên đoàn, của các đoàn LS.
Bộ trưởng Bộ Công an Trần Đại Quang cho rằng, phòng, chống tiêu cực trong hoạt động LS cần được đặt trong mối quan hệ với việc phòng, chống tiêu cực của các cơ quan có liên quan, nhất là các cơ quan tiến hành tố tụng.
Đồng quan điểm, Phó Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Sơn chỉ ra: “Thông tin về các hành vi tham nhũng, trong đó có những hành vi tiêu cực của LS “len lỏi” ngay trong các cơ quan Nhà nước, nhất là các cơ quan tiến hành tố tụng, nên cần có sự phối hợp”.
Cùng với đó, phải tạo điều kiện cho LS hoạt động “nuôi sống được người hành nghề” để không sa vào tiêu cực. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Doãn Khánh lưu ý “xử lý được tình trạng này thì mới triệt được căn nguyên của nhiều hành vi tiêu cực trong hoạt động LS”.
Phó Viện trưởng Viện KSND Tối cao Lê Hữu Thể nhấn mạnh thêm, cũng phải có giải pháp tạo cho giới LS niềm kiêu hãnh của “một hiệp sỹ bảo vệ công lý”, chứ không phải tâm lý lo ngại, đề phòng, tìm cách luồn lách… để người dân tin vào LS.
Sự tham gia của LS không phải để làm “rối việc”
Đại diện của các cơ quan cũng cho rằng, cần có giải pháp nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vai trò hoạt động LS, chú trọng đến công tác quản lý Nhà nước và giám sát của chính các cơ quan tiến hành tố tụng đối với hoạt động LS, tăng cường giám sát và kỷ luật LS nếu vi phạm, phát huy quy tắc đạo đức nghề nghiệp LS… Nhất là “công khai vi phạm của LS sẽ buộc các LS phải cẩn trọng vì LS hoạt động bằng uy tín”, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nói.
Theo Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, LS dù là nghề tự do nhưng có thiên chức bảo vệ lẽ phải, công lý, bảo vệ quyền hợp pháp của công dân, bảo vệ chế độ. Đề án cần chú trọng tôn vinh, khen thưởng, xây dựng hình ảnh cho các LS, thay đổi nhận thức của xã hội, các cơ quan Nhà nước, nhất là cơ quan tiến hành tố tụng về sự tham gia của LS không phải để làm “rối việc”
Chủ tịch nước cũng lưu ý, đề án cần làm rõ những nguyên nhân làm phát sinh tiêu cực của LS để có giải pháp phù hợp, sát thực tế, không thể đưa ra rồi để đấy, không thực hiện được, từ hoàn thiện pháp luật, quản lý, giám sát hoạt động LS, phối kết hợp giữa các cơ quan, tổ chức và LĐLSVN trong quản lý, giám sát hoạt động LS…
Cùng ngày, Ban Chỉ đạo CCTP Trung ương cũng cho ý kiến về báo cáo việc xây dựng Kỷ yếu Ban Chỉ đạo CCTP Trung ương các nhiệm kỳ từ năm 2002 - 2016.
| Từ năm 2009 đến 9/2015, LĐLSVN đã nhận được hơn 400 đơn khiếu nại, tố cáo đối với LS, trong đó có rất nhiều đơn thư có nội dung liên quan đến vi phạm đạo đức trong hành nghề LS. Đến cuối năm 2015, các đoàn LS đã xử lý kỷ luật 100 trường hợp, trong đó đã kỷ luật bằng hình thức xóa tên 35 LS (đa số là vi phạm trong hành nghề LS). Có một số LS đã vi phạm nghiêm trọng, bị khởi tố, xử lý hình sự do lừa đảo khách hàng để chiếm đoạt tài sản. |
Thảo Nguyên
