Thủy điện thuận lợi là một trong những nguyên nhân giúp lợi nhuận EVN bứt phá trong năm 2025. Ảnh minh họa: internet

Sau nhiều năm chịu áp lực lớn bởi giá nhiên liệu tăng cao và bài toán cân đối tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ghi nhận một năm bứt phá mạnh về lợi nhuận. Đằng sau con số lãi gần 52.000 tỷ đồng không chỉ là tăng trưởng doanh thu mà còn đến từ sự cải thiện đáng kể về chi phí sản xuất điện và cơ cấu huy động nguồn điện.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025, EVN ghi nhận doanh thu đạt 645.658 tỷ đồng, tăng 11,2% so với năm trước. Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế đạt 51.881 tỷ đồng, gấp 6,3 lần năm 2024.

Ở cấp công ty mẹ, EVN ghi nhận doanh thu 535.220 tỷ đồng, tăng 11,5%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 39.762 tỷ đồng, gấp 7,6 lần năm trước. Nhờ kết quả kinh doanh tích cực, khoản lỗ lũy kế của công ty mẹ giảm mạnh từ 45.374 tỷ đồng xuống còn 5.611 tỷ đồng, trong khi tập đoàn đã chính thức xóa toàn bộ lỗ lũy kế hợp nhất tại thời điểm cuối năm 2025.

Điều đáng chú ý là tốc độ tăng lợi nhuận vượt xa doanh thu. Trong khi doanh thu chỉ tăng hơn 11%, lợi nhuận sau thuế lại tăng hơn 530%, cho thấy động lực chính không đến từ việc bán được nhiều điện hơn mà đến từ sự cải thiện mạnh của biên lợi nhuận.

Thủy điện thuận lợi tạo “đòn bẩy” lợi nhuận

Một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp EVN cải thiện lợi nhuận trong năm 2025 là điều kiện thủy văn thuận lợi, giúp gia tăng huy động nguồn điện có chi phí thấp.

Theo EVN, lượng mưa dồi dào trên cả nước trong năm qua đã giúp sản lượng thủy điện tăng đáng kể. Trong cơ cấu nguồn điện, thủy điện là nguồn có chi phí sản xuất thấp nhất. Vì vậy, việc gia tăng tỷ trọng huy động thủy điện đã góp phần đáng kể vào sự cải thiện hiệu quả kinh doanh của tập đoàn.

Điều này được phản ánh rõ qua biên lợi nhuận. Biên lợi nhuận gộp hợp nhất của EVN tăng mạnh từ 8,5% năm 2024 lên 14,9% trong năm 2025. Riêng hoạt động bán điện ghi nhận biên lợi nhuận tăng từ 8% lên 14,55%.

Với một doanh nghiệp có doanh thu hàng trăm nghìn tỷ đồng như EVN, chỉ cần biên lợi nhuận cải thiện thêm vài điểm phần trăm cũng đủ tạo ra hàng chục nghìn tỷ đồng lợi nhuận bổ sung.

Không chỉ tại công ty mẹ, các đơn vị phát điện thành viên cũng ghi nhận sự cải thiện mạnh về hiệu quả kinh doanh.

Hiện, EVN sở hữu ba tổng công ty phát điện gồm GENCO 1, GENCO 2 và GENCO 3 cùng nhiều doanh nghiệp phát điện khác. Trong năm 2025, GENCO 1 ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 4.099 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 167,8 tỷ đồng của năm trước. GENCO 2 báo lãi 2.397 tỷ đồng, gần gấp đôi năm 2024. Đáng chú ý nhất là GENCO 3 khi chuyển từ mức lỗ 878 tỷ đồng sang lãi 3.732 tỷ đồng.

Điểm chung tại các đơn vị phát điện là doanh thu chỉ tăng nhẹ, thậm chí GENCO 2 còn ghi nhận doanh thu giảm hơn 5%, song lợi nhuận vẫn tăng mạnh nhờ biên lợi nhuận được cải thiện đáng kể.

Giá nhiên liệu ổn định giúp giảm áp lực chi phí

Bên cạnh yếu tố thủy điện, việc giá nhiên liệu đầu vào không còn biến động quá mạnh như giai đoạn trước cũng góp phần quan trọng giúp EVN đảo chiều kết quả kinh doanh.

Lý giải nguyên nhân lợi nhuận tăng mạnh, ông Nguyễn Đình Phước, Phó Tổng Giám đốc EVN cho biết tập đoàn được hưởng lợi từ hai yếu tố chính.

Thứ nhất, giá nhiên liệu đầu vào cho sản xuất điện trong năm 2025 tương đối ổn định, không còn xuất hiện các đợt biến động đột biến như giai đoạn trước đây, qua đó giúp chi phí phát điện được kiểm soát tốt hơn.

Thứ hai là nỗ lực tiết giảm chi phí thông qua đẩy mạnh chuyển đổi số, tiết kiệm chi phí thường xuyên, tối ưu hóa sử dụng vốn và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính.

Trên báo cáo tài chính, điều này cũng thể hiện ở việc các khoản chi phí tăng chậm hơn doanh thu. Chi phí tài chính năm 2025 đạt 23.654 tỷ đồng, tăng 7,8%, thấp hơn mức tăng doanh thu. Trong đó, chi phí lãi vay chiếm khoảng 16.647 tỷ đồng.

Có thể nói, kết quả lợi nhuận năm 2025 đến từ sự cộng hưởng giữa yếu tố “thiên thời” và nỗ lực nội tại. Trong đó, thủy điện thuận lợi và giá nhiên liệu ổn định giúp giảm đáng kể áp lực chi phí, còn việc tối ưu vận hành giúp EVN cải thiện hiệu quả kinh doanh sau nhiều năm khó khăn.

Liệu lợi nhuận có duy trì trong năm 2026?

Dù đạt kết quả tích cực trong năm 2025, triển vọng lợi nhuận của EVN trong năm nay được dự báo sẽ đối mặt với không ít thách thức.

Xung đột tại Trung Đông đang tạo áp lực tăng giá đối với nhiều loại nhiên liệu đầu vào cho phát điện như than, dầu và khí trong nước cũng như trên thị trường quốc tế. Trong khi đó, điều kiện thủy văn được dự báo không còn thuận lợi như năm trước.

Theo dự báo khí hậu, xác suất xảy ra El Nino trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 9/2026 ở mức khá cao, dao động 82-98%. Điều này có thể ảnh hưởng đến lượng nước về hồ chứa, qua đó làm giảm khả năng huy động thủy điện – nguồn điện có chi phí thấp nhất trong hệ thống.

Sau cú đảo chiều mạnh trong năm 2025, bài toán đặt ra với EVN không chỉ là duy trì tăng trưởng lợi nhuận mà còn là khả năng thích ứng trong bối cảnh các yếu tố hỗ trợ từ giá nhiên liệu và thủy văn có thể không còn thuận lợi như trước.