Những cây gỗ nghiến trong rừng Bắc Kạn bị chặt hạ trái phép chỉ còn lại phần gốc như thế này đủ sức lý giải cho câu hỏi: Gỗ cũ trong dân có nguồn gốc từ đâu? Ảnh: Thái Bình.

Nằm giữa những khu vực trọng điểm của Khu Bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ, cụm dân cư của xã Cao Sơn đâu đâu cũng bạt ngàn rừng với loài cây chủ lực là gỗ nghiến có giá trị kinh tế cao. Có lẽ vì thế mà nạn khai thác, tàng trữ, vận chuyển, mua bán lâm sản trái phép tại địa phương này lâu nay vẫn xảy ra như… cơm bữa. 

“Cuộc chiến” giữ rừng ở nơi đây cũng không hề đơn giản. Từng có 1 Bí thư Chi bộ của thôn Lủng Chuông xin từ chức vì cho rằng đã không thể làm tròn trách nhiệm. Lãnh đạo cấp ủy, chính quyền xã Cao Sơn cũng không ít lần tổ chức phê bình, tự phê bình, kiểm điểm về trách nhiệm quản lý, bảo vệ rừng tại địa phương. Nhưng, rừng vẫn cứ bị xâm hại…

Vừa qua, các cơ quan chức năng huyện Bạch Thông phối hợp với Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ thành lập nhiều tổ công tác, tiến hành rà soát, thống kê, phân loại các loại gỗ nghiến không rõ nguồn gốc hiện đang được tàng trữ, cất giữ trong từng hộ gia đình trên toàn bộ 7/7 thôn của xã. Kết quả thật bất ngờ: Lượng gỗ nghiến không rõ nguồn gốc đang bị cất giữ bất hợp pháp trong dân lên đến hơn 1.000m3. Trong đó, gỗ nghiến quy tròn là 328m3, gỗ nghiến xẻ là 299m3, còn lại là gỗ thành phẩm đã được cưa, xẻ, bào mộng chuẩn bị làm nhà hoặc gỗ thu hồi từ các căn nhà cũ của chính gia đình hoặc được các gia đình mua lại và cất giữ. 

Theo quy định pháp luật hiện hành, với những loại gỗ không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp, đều bị tịch thu và chủ quản lý (vận chuyển, tàng trữ, mua bán trái phép) sẽ bị xử phạt hành chính (mức xử nặng, nhẹ tùy thuộc khối lượng gỗ bị phát hiện). 

Tuy nhiên, theo ông Nông Văn Xuân, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Bạch Thông, dù biết là gỗ quý hiếm không rõ nguồn gốc, thế nhưng, để xử lý theo quy định vẫn đang là bài toán khó với ngành chức năng. Bởi theo người dân và thực tế ở Cao Sơn cho thấy, từ bao đời nay, người dân đều ở nhà gỗ và hiện có đến hơn 90% hộ gia đình sinh sống trong các căn nhà bằng gỗ, mà đa phần là gỗ nghiến, trong đó không ít ngôi nhà mới được dựng, màu gỗ còn tươi rói. 

Việc xử lý số gỗ không rõ nguồn gốc (với cái tên chung là “gỗ cũ”) được tàng trữ, cất giữ trong dân ở Cao Sơn nói riêng, huyện Bạch Thông và cả tỉnh Bắc Kạn nói chung đang là bài toán khó. Nếu không xử lý hoặc xử lý không nghiêm thì không thể ngăn chặn nổi tình trạng chặt phá rừng, đặc biệt là các khu rừng gỗ nghiến quý hiếm.

Thái Bình