Ngày 31/7/2013, hơn 100 người dân thôn Muôn kéo nhau vào Cty KTKS Thủ Đô ngăn cản Cty hoạt động. Ảnh: Hồng Bài

Cty vào "cửa" đúng luật  

Sau một thời gian khảo sát, lập dự án khai thác khoáng sản tại xã Kim Sơn và xã Hợp Kim, huyện Kim Bôi, ngày 9/9/2009, UBND tỉnh Hòa Bình đã ra Quyết định số 62/QĐ-UBND cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Cty KTKS Thủ Đô. 

Theo quyết định này, Cty KTKS Thủ Đô được khai thác quặng vàng tại xã Hợp Kim và xã Kim Sơn. Diện tích (DT) khu vực khai thác là 20ha. Trong đó, DT khu vực khai thác tại xã Kim Sơn là 13ha; DT khu vực khai thác tại xã Hợp Kim là 7ha. Công suất khai thác 19.000 tấn/năm. Thời hạn khai thác là 5 năm, kể từ ngày ký quyết định.

Ông Đỗ Xuân Đồng, Giám đốc Cty KTKS Thủ Đô cho biết: Sau khi được UBND tỉnh Hòa Bình cấp giấy phép khai thác, căn cứ vào quy hoạch đã được phê duyệt, Cty đã mua 7.500m2 đất của 2 hộ thôn Muôn là hộ ông Bùi Văn Lai và hộ ông Bùi Văn Bụp, để mở cửa lò. DT đất 2 hộ trên đều thuộc loại đất sản xuất lâm nghiệp, thời hạn sử dụng đến năm 2044, đất không có tranh chấp. 

Việc mua bán, chuyển nhượng quyền sử dụng đất (QSDĐ) được Cty và chủ hộ thực hiện đúng trình tự, đúng pháp luật. UBND huyện Kim Bôi đã cấp giấy chứng nhận (GCN) QSDĐ cho ông Đỗ Xuân Đồng, Giám đốc Cty KTKS Thủ Đô. 

Hơn 3 năm qua, Cty KTKS Thủ Đô đã triển khai xây dựng một số hạng mục công trình (văn phòng điều hành, nhà ở công nhân, công trình nước sinh hoạt, đường giao thông…) phục vụ cho sản xuất kinh doanh. 

Bước đầu, Cty đã được chính quyền thôn, nhân dân trong thôn Muôn đồng tình, ủng hộ, tạo điều kiện. Đáp lại, mặc dù chưa đi vào sản xuất nhưng Cty đã xây 4 nhà tình nghĩa, tặng cho 4 hộ gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn; làm 1,8km đường bê tông (mặt đường 3,5m) và nhiều hoạt động xã hội khác.

Trong năm 2013, Cty KTKS Thủ Đô chuẩn bị đầy đủ nhân lực, phương tiện thiết bị, máy móc để mở cửa lò, bắt đầu đi vào giai đoạn khai thác quặng vàng.
  

Dân vẫn ra điều kiện  

1 - Trước khi khai thác phải thông qua giấy phép khai thác trước hội nghị xã viên để nhân dân thôn Muôn nắm được. 

- Phải được sự thống nhất của nhân dân. 

- Phải xây dựng công trình phúc lợi cho tập thể thôn Muôn, cụ thể là 1 nhà văn hóa thôn trị giá 1,5 tỷ đồng, có sức chứa 250 ghế và các nội thất cho nhà văn hóa thôn. 

- Khi khai thác không được chế biến tại địa phương tránh gây ô nhiễm môi trường.

2 - Sau khi đi vào khai thác phải giữ gìn an ninh trật tự, bảo đảm an toàn lao động, không có tệ nạn xã hội trong địa bàn và công ty. Phải ưu tiên tạo công ăn việc làm cho lao động địa phương.  

Sau khi tiếp nhận đơn đề nghị của đại diện thôn Muôn, lãnh đạo Cty KTKS Thủ Đô đồng ý sẽ hỗ trợ thôn xây nhà văn hóa, nhưng không phải hỗ trợ ngay trong thời điểm này vì hiện tại Cty đang tập trung dồn vốn để đầu tư cho công việc khai thác quặng và Cty chưa sản xuất nên chưa có sản phẩm, chưa có nguồn thu.

Một số điều kiện khác mà lãnh đạo thôn Muôn đưa ra như “mệnh lệnh” cho Cty thì thực tế đã trả lời. Đó là, trong thời gian hơn 3 năm qua, từ khi Cty tiếp nhận mặt bằng, xây dựng cơ sở hạ tầng đã không vấp phải sự phản đối, cản trở của cán bộ, nhân dân thôn Muôn, kể cả trực tiếp (hành động) và gián tiếp (đơn thư). Nếu nhân dân thôn Muôn không biết Cty KTKS Thủ Đô đã được cơ quan chức năng tỉnh Hòa Bình cấp giấy phép khai thác khoáng sản và không có sự thống nhất của nhân dân trong thôn thì Cty KTKS Thủ Đô không trụ nổi 1 tháng chứ đừng nói đến thời gian hơn 3 năm qua. 

Vấn đề ô nhiễm môi trường, Cty đã có cam kết với cơ quan chức năng của huyện Kim Bôi và tỉnh Hòa Bình. Khi Cty đi vào hoạt động khai thác, chế biến đã có sự giám sát của các cơ quan chức năng. Vì vậy, một số điều kiện mà đại diện thôn Muôn đưa ra là không cần thiết.

Dân "hành" doanh nghiệp 

Ngày 23/6/2013, Cty KTKS Thủ Đô đưa 2 máy (1 máy ủi, 1 máy xúc) đi từ đường liên xã qua đường thôn vào khu mỏ đã làm ảnh hưởng nền đường của thôn.

Với lý do trên, ngày 27/6/2013, đại diện Ban Quản lý thôn Muôn đã mời đại diện Cty KTKS Thủ Đô lập biên bản cam kết về việc máy xúc làm hỏng nền đường. Thôn yêu cầu Cty phải "đưa máy ra tu sửa toàn bộ nền đường mà máy đi làm hỏng...". 

Thực hiện nội dung cam kết trên, ngày 8/7, Cty đưa máy xúc tu sửa hoàn chỉnh đoạn đường từ bị hỏng nền. Sửa đường xong, ông Phán, Phó thôn và 4 ông cụm trưởng thôn bảo tổ lái máy "đánh máy xúc xuống khu Bai Bi để múc 1 vũng cho trâu đằm. Khi múc, tổ lái máy đã đổ cát, nước vào khoảng 1m2 ruộng lúa của hộ ông Bùi Văn Rùa. Lập tức, một số người đã gọi điện cho ông Rùa. Ngay sau đó, ông Rùa và 2 người con là anh Cảnh và anh Huy đã ra khu ruộng, yêu cầu tổ lái máy tắt máy "giữ nguyên hiện trường" để ông Rùa "báo cáo" các cấp có thẩm quyền. 

Khi UBND xã, Ban Công an xã Kim Sơn đến giải quyết thì người dân thôn Muôn lại không nói đến 1m2 ruộng hộ ông Rùa bị thiệt hại mà đưa ra lý do khác: "Máy xúc đi vào đường bê tông làm hỏng đường, do đó Cty phải bồi thường cho nhân dân thì mới cho máy xúc đi khỏi Bai Bi". Lần này, người dân thôn Muôn không yêu cầu tu sửa đường "bị hỏng" mà yêu cầu Cty phải bồi thường bằng tiền là 100 triệu đồng. Những người "ra giá" không cần biết khối lượng "thiệt hại" do máy xúc gây ra là bao nhiêu. 

Chiều 10/7, tiếp xúc với tổ công tác Công an huyện Kim Bôi và tổ công tác UBND xã Kim Sơn tại Bai Bi, nhân dân thôn Muôn lại đưa ra 2 yêu cầu khác. Một là: Cty KTKS Thủ Đô phải đưa 2 máy xúc trong khu mỏ ra khỏi địa bàn thôn thì mới cho Cty đưa chiếc máy xúc đang bị giữ tại Bai Bi ra khỏi địa bàn. Hai là: Cty không được khai thác khoáng sản tại khu vực thôn Muôn.

Vào lúc 16 giờ ngày 31/7, Cty KTKS Thủ Đô vừa cho máy xúc san gạt đất sạt lở vùi lấp giếng nước thì hơn 10 thanh niên thôn Muôn phóng xe máy thẳng vào Văn phòng Cty. Số người này ngang nhiên lấy 2 bao tải đựng đất, 1 xẻng đem về kho thôn, yêu cầu trưởng thôn lập biên bản "thu giữ tang vật". Ngay sau đó, khoảng hơn 100 người dân đã phá cổng sắt ào vào Cty. Họ cho rằng, Cty đào vàng nên đến ngăn chặn. Cty phải nhờ đến sự can thiệp của lực lượng Công an huyện và Công an xã mới giải tán được số người quá khích trên. 

Trao đổi với PV, ông Bùi Văn Yên, Chủ tịch UBND xã Kim Sơn cho biết: Từ khi xảy ra vụ việc nhân dân thôn Muôn giữ máy xúc Cty KTKS Thủ Đô (ngày 8/7) đến nay, Đảng ủy, UBND xã đã thành lập tổ công tác xuống thôn Muôn tổ chức 11 cuộc họp thôn. Tuy nhiên, vụ việc vẫn căng thẳng, nhân dân vẫn giữ máy Cty. 

Cty KTKS Thủ Đô đã được UBND tỉnh Hòa Bình cấp phép khai thác quặng vàng tại địa bàn xã Kim Sơn và Hợp Kim. Cty hoạt động theo đúng quy định của pháp luật về khoáng sản và pháp luật khác có liên quan. Trong quá trình hoạt động, nếu Cty vi phạm thì chính quyền và các cơ quan chức năng có trách nhiệm xử lý. Việc người dân thôn Muôn giữ máy, cản trở Cty hoạt động, đưa ra những điều kiện (hỗ trợ 1,5 tỷ đồng làm nhà văn hóa; 100 triệu đồng bồi thường; không được khai thác vàng trên địa bàn thôn; đưa hết phương tiện máy móc ra khỏi địa bàn...) là không đúng thẩm quyền, vi phạm pháp luật. 

Xét diễn biến vụ việc một cách nghiêm túc cho thấy, nhân dân thôn Muôn, xã Kim Sơn đã chống lại Quyết định số 62/QĐ-UBND ngày 9/9/2009 của UBND tỉnh Hòa Bình, gây ảnh hưởng xấu đến chủ trương thu hút đầu tư của tỉnh Hòa Bình và huyện Kim Bôi.      

Mong rằng, UBND huyện Kim Bôi sớm giải quyết dứt điểm vụ việc trên để Cty KTKS Thủ Đô ổn định sản xuất.