Luật sư Hoàng Văn Hướng. Ảnh: Đan Quế

>>Tòa Phúc thẩm "phớt lờ" các văn bản chỉ đạo? 
>>Hợp đồng trị giá triệu đô và 40 năm tù 

+ Nghiên cứu hồ sơ vụ việc và phản ánh của Báo Thanh tra, luật sư có nhận định gì về vụ việc?

- Tôi và nhiều đồng nghiệp khác rất quan tâm đến diễn biến vụ án, bởi đây là vụ việc khá phức tạp, cho thấy các cơ quan tố tụng đã nhiều lần vi phạm các qui định. 

Về mặt hình sự, Tòa Sơ thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội đã tuyên bố Thái Lương Trí và Dương Minh Hải phạm các tội "làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức", tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" qui định tại Điều 267 và Điều 140 Bộ luật Hình sự. Đó là bản án khách quan, đúng pháp luật, đúng người, đúng tội. 

Hành vi phạm tội của các bị cáo đã trực tiếp xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của CTCP Tập đoàn Thái Dương Hà Nội và Cty TNHH Thiên Phú Nghệ An. Hành vi phạm tội đó đã được các kết luận của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an chỉ rõ. 

Mặt khác, lời khai của các bị cáo, đại diện các nguyên đơn dân sự, người liên quan tại cơ quan điều tra cũng thừa nhận toàn bộ hành vi gian dối rất tinh vi này. Một loạt hành vi khác cấu thành tội "làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức", tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" cũng được cơ quan điều tra làm rõ và hoàn toàn phù hợp với khai nhận của Thái Lương Trí.

- Thứ nhất, việc vi phạm trình tự tố tụng ở vụ án này đã quá rõ ràng. Từ khi diễn ra phiên sơ thẩm đến nay đã hơn 2 năm, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội vẫn không đưa vụ án ra xét xử. Trong khi đó, có đến hàng chục văn bản nhắc việc, thậm chí yêu cầu rõ thời hạn của các cơ quan như: Văn phòng Chủ tịch nước, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, Văn phòng Trung ương Đảng… Báo Thanh tra cũng đã chỉ rất rõ việc TAND Tối cao không chỉ vi phạm về trình tự tố tụng mà còn nhiều lần “bỏ nhỏ” các văn bản nhắc việc nói trên.

Thứ hai, một phần tuyên của bản án sơ thẩm tuyên khá tréo ngoe. Đó là tòa án cấp sơ thẩm dành quyền khởi kiện vụ án dân sự cho Cty TNHH Thái Dương Nghệ An về tranh chấp cổ phần giữa các cổ đông trong CTCP Khoáng sản Lào Việt. Đây là phán quyết chưa thỏa đáng và không đúng với qui định tại Điều 28 Luật Tố tụng Hình sự, Điều 42 Bộ luật Hình sự. Điều đó cũng gây hậu quả lớn là cản trở đối với hoạt động đầu tư và kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam tại Lào và khả năng bị Chính phủ Lào thu hồi mỏ là rất lớn. Bởi, tại văn bản hòa giải, phía Lào có đưa ra nội dung trong văn bản hòa giải rất rõ: “Nếu phía Việt Nam còn kiện nhau ở Lào thì Chính phủ Lào sẽ thu hồi mỏ”. Thực tế là, CTCP Khoáng sản Lào Việt là Cty liên doanh giữa Việt Nam và Lào, được thành lập theo đúng qui định của pháp luật Việt Nam và Lào nên không có liên quan gì đến việc tranh chấp cổ phần của Cty TNHH Thái Dương Nghệ An. Điều này dễ gây hiểu lầm và tạo điều kiện để Cty TNHH Thái Dương Nghệ An kiện CTCP Khoáng sản Lào Việt, kéo dài tranh chấp dẫn đến mỏ không thể đưa vào khai thác. Do đó dẫn đến tình trạng bị thu hồi, thiệt hại nhiều triệu USD hoặc dẫn đến tình trạng bên nước ngoài thứ 3 xin cấp giấy phép tại địa điểm trên như Công văn số 1230 của Bộ Quốc phòng đã chỉ ra.

Thứ ba, việc chậm trễ đưa ra xét xử phúc thẩm vụ án cùng với khá nhiều thông tin về bóng dáng một đường dây chạy án “khủng” đã gây dư luận rất xấu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự tôn nghiêm của pháp luật, giảm sút lòng tin của nhân dân. Thái Lương Trí đã tìm mọi chiêu bài để hoãn xét xử sơ thẩm tới 4 lần và lần này là hoãn xét xử phúc thẩm cũng tới 4 lần rồi. 

Bên cạnh đó, việc bỏ sót người, sót tội trong bản án. Với mức án 23 năm tù giam mà Thái Lương Trí vẫn ung dung tại ngoại, sinh sống tại gia đình ở Nghệ An thì sẽ còn tiềm ẩn bóng dáng của nhiều bi kịch khác. Cụ thể, trong quá trình khởi tố điều tra vụ án, Trí còn tiếp tục lừa đảo nhiều người khác, chiếm đoạt 29,5 tỷ đồng. Đó là Đại tá Nguyễn Đường Dần, ông Nguyễn Văn Hòa, ông Đặng Xuân Quý, ông Võ Văn Nhuận… Trong đó, Đại tá Dần vì quá uất ức mà sinh bệnh, qua đời.

+ Nói như luật sư nghĩa là hành vi lừa đảo này lặp lại nhiều lần? Anh có nhận định gì về việc bị cáo Trí làm đơn kháng cáo nhưng lại lần lữa rất nhiều lần bằng các lý do sức khỏe?

- Có thể khẳng định là hành vi lừa đảo này lặp lại nhiều lần và gây nguy hiểm cho xã hội. Là một luật sư, tôi cho rằng, việc Trí vắng mặt tới 4 lần khi tòa mở xét xử phúc thẩm cũng là một hành vi dối trá. Thực tế, Trí là người kháng cáo bản án sơ thẩm, nếu oan sai thì Trí sẽ mong đợi từng ngày để tòa xem xét, cung cấp các bằng chứng chứng minh mình vô tội. Đằng này, hết lần này đến lần khác, Trí tìm mọi cách trốn tránh không tham dự tòa. Điều bất thường này cũng cần Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội chỉ rõ để xét xử công minh.

+  Xin cảm ơn luật sư!

Đan Quế