Nhiều người tiêu dùng lựa chọn rau tại siêu thị vì giá ổn định hơn, thế nhưng nguồn cung cũng có hạn. Ảnh: T.A

Ì ạch mở rộng diện tích trồng RAT

Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội cho biết, đến thời điểm này, tổng diện tích RAT vào khoảng 5.000ha. Trong đó, từ đầu năm đến nay, gần 2.081 ha RAT thuộc 31 dự án xây dựng vùng RAT tập trung. Trong đó, có 10/31 dự án đã được phê duyệt đầu tư và đang thi công, một số dự án đã thi công xong và bàn giao đưa vào sử dụng như: Yên Mỹ, Duyên Hà, Thanh Đa... Cùng với đó, 500 ha RAT cũng mới được Chi cục Bảo vệ thực vật rà soát, định vị.

Hiện Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội vẫn tiếp tục phân công cán bộ kỹ thuật chỉ đạo, giám sát sản xuất RAT tại tổng diện tích trồng RAT nói trên, đồng thời, hướng dẫn, giám sát và cấp giấy chứng nhận cho 18 vùng sản xuất RAT theo VietGAP với tổng diện tích trên 150ha; sản lượng đạt khoảng 9.500 tấn/năm (tương đương 26 tấn/ngày).

Theo đánh giá của các chuyên gia, mặc dù đã đến giai đoạn cuối của Đề án Sản xuất và Tiêu thụ RAT 2010 - 2015, tuy nhiên con số khoảng 5.000 ha RAT của Hà Nội đã xuất hiện từ năm 2012 và đến nay vẫn ì ạch mở rộng thêm.

Thực tế, với diện tích khoảng 5.000 ha RAT hiện tại, nguồn cung RAT vẫn "lọt thỏm" so với nguồn cung của thị trường rau xanh thông thường nói chung. Quan trọng hơn, RAT chưa khẳng định được nhiều tầm ảnh hưởng của mình trong việc giúp cân bằng bình ổn được thị trường rau xanh cũng như làm đối trọng để hạn chế dần những sản phẩm rau không an toàn.

Thậm chí, theo quan sát trên thị trường thì không ít mặt hàng rau xanh của các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp vào được siêu thị nhưng vẫn yếu trong khâu lưu thông phân phối làm cho mức giá thu mua của nông dân vẫn chưa cao hơn là mấy so với rau đại trà. Trong khi đầu tư trồng RAT phải bỏ ra nhiều công sức hơn. Lợi nhuận tăng từ 10 - 20% của nông dân trồng RAT chưa khiến cho đại bộ phận người trồng rau sống chết với RAT, thậm chí không ít hộ làm RAT (ở xã Văn Đức, Gia Lâm) một thời gian lại trở về trồng đại trà. Việc này đồng nghĩa với sự kiện một doanh nghiệp RAT ở Văn Đức gặp khó khăn tổ chức chuỗi sau khi được đầu tư một cách rất bài bản.

Ngoài ra, những bất ổn về độ tin cậy của từng gói RAT trên kệ bán siêu thị chưa cao; các doanh nghiệp tham gia sản xuất tiêu thụ RAT chưa được tạo điều kiện một cách đồng bộ; việc thí điểm 21 cơ sở được dán tem nhận diện RAT theo thương hiệu chung "RAT Hà Nội" còn quy định chưa chặt chẽ, chưa được làm tuyên truyền rộng rãi để người tiêu dùng an tâm sử dụng rộng rãi...

Không chỉ tại cửa hàng bán rau xanh trên phố Phan Đình Giót mà tại cửa hàng rau gần chợ Đông Tác, bắp cải có giá lên tới 30.000 đồng/kg. Ảnh: T.A

Giá tăng, giảm thất thường, mỗi nơi một kiểu

Một vài tuần trở lại đây, tại các vùng sản xuất như xã Song Phương, huyện Hoài Đức, một số loại rau như cải mơ lên tới 5.000 đồng/mớ, cao hơn thời điểm mới ra Tết tới 3.500 - 4.000 đồng/mớ. Giá đậu trạch đầu mùa hiện lên tới 17.000 - 18.000 đồng/kg, cao gấp 3 - 4 lần thời điểm trước Tết (chỉ ở mức 3.000 - 4.000 đồng/kg). Nhiều loại rau, củ, quả khác cũng tăng giá mạnh so với thời điểm mới ra Tết. Cụ thể, bắp cải hiện có giá 7.000 - 8.000 đồng/kg, tăng 6.000 đồng/kg; su hào 4.000 đồng/củ, tăng 3.000 - 3.500 đồng/củ;  cà chua 6.000 - 7.000 đồng/kg, tăng 3.000 - 4.000 đồng/kg...

Tuy nhiên, khi lên tới các chợ dân sinh thì các mức giá này còn bị "đội" lên với ít nhất từ 2.000 - 3.000 đồng. Hiện mức giá bắp cải ở chợ Đông Tác, Kim Liên từ 10.000 đồng/kg; súp lơ 10 - 15.000 đồng/bông; rau muống 10 - 12.000 đồng/mớ. Tại chợ Bách Khoa, giá rau thơm húng quế, húng xoăn tăng 2 - 3 lần so với trước khoảng 3 - 4.000 đồng/mớ. Tại một cửa hàng bán rau xanh trên phố Phan Đình Giót, rau lá từ 11.000 đồng/túi khoảng 3 - 400g; bắp cải thậm chí còn lên tới 30.000 đồng/kg... Giá rau xanh tăng trong những ngày qua khiến không ít người tiêu dùng giật mình và dè dặt chi tiêu.

Nhiều hộ nông dân lý giải giá tăng đó là do khan nguồn cung, năng suất rau thấp do thời tiết mưa kéo dài cộng thêm vào thời điểm kết thúc một vụ rau xuân nên diện tích rau cũng giảm, nguồn cung ít. Song, việc rau xanh tăng giá ở mức cao này chỉ giữ được khoảng 10 - 15 ngày tới khi vụ rau mới gối vụ và thời tiết nắng nóng lên cũng thuận lợi cho rau xanh sinh trưởng nhanh và nguồn cung lại dồi dào trở lại.

Nhìn chung tại thị trường tự do ở các chợ dân sinh, giá rau thay đổi từng giờ, từng ngày và rất khác nhau ở nhiều vùng. Một phần cũng bởi là thực phẩm giá trị thấp chỉ vài nghìn đến hơn chục nghìn đồng nên người mua cũng ít để ý đến trong việc tăng giảm 1 vài ngày. Quan trọng hơn, nguồn cung về RAT chưa lớn vẫn "lọt thỏm" so với rau đại trà nên việc điều tiết thị trường chưa thực hiện được. Chỉ có một lượng nhỏ RAT tại các siêu thị, cửa hàng được phép bán RAT là giá cả tương đối ổn định, và rất ít có biến động, song giá lại cao hơn rau thông thường từ 20 - 30%. Bởi vậy nhiều nguyên nhân trên dẫn đến tình trạng rau xanh vẫn lên xuống thất thường, mỗi nơi bán một kiểu đặc biệt trong các thời điểm lễ, Tết, trái vụ, giao mùa, khí hậu bất thường.

Tràng An