Quang cảnh Hội thảo “Phát triển khu, cụm công nghiệp gắn với công nghiệp chế biến sâu và logistics liên vùng”. Ảnh: NG

Đây là nội dung trọng tâm được các chuyên gia, doanh nghiệp và nhà quản lý tập trung thảo luận tại Hội thảo "Phát triển khu, cụm công nghiệp gắn với công nghiệp chế biến sâu và logistics liên vùng", diễn ra ngày 26/6.

Hội thảo do Sở Công Thương phối hợp với Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Yên, Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh cùng các đơn vị liên quan tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị Công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Xúc tiến đầu tư năm 2026.

Hình thành hệ sinh thái công nghiệp gắn với chuỗi giá trị

Sau hợp nhất với Phú Yên, Đắk Lắk sở hữu không gian phát triển đặc thù khi hội tụ cả vùng nguyên liệu nông - lâm sản quy mô lớn của Tây Nguyên và lợi thế cảng biển, khu kinh tế, hành lang kết nối Đông - Tây của duyên hải Nam Trung Bộ.

Lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk tham dự Hội thảo “Phát triển khu/cụm công nghiệp gắn với công nghiệp chế biến sâu và logistics liên vùng”. Ảnh: NG

Theo định hướng quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh sẽ phát triển 33 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 10.885 ha; đồng thời định hướng phát triển ba khu kinh tế gồm Khu kinh tế Nam Phú Yên mở rộng lên khoảng 50.000 ha, Khu kinh tế chuyên biệt phía Tây hơn 50.000 ha và Khu kinh tế cửa khẩu Đắk Ruê quy mô khoảng 39.000 ha.

Bên cạnh đó, toàn tỉnh hiện quy hoạch 66 cụm công nghiệp với tổng diện tích gần 3.600 ha; trong đó 21 cụm công nghiệp đã được thành lập, thu hút 221 dự án đầu tư với tỷ lệ lấp đầy bình quân trên 60%.

Tham gia trao đổi và thảo luận tại hội thảo, các đại biểu cho rằng, thay vì chỉ mở rộng diện tích khu, cụm công nghiệp, Đắk Lắk cần chuyển mạnh sang phát triển không gian công nghiệp tích hợp, kết nối đồng bộ hạ tầng giao thông, năng lượng, hạ tầng số, môi trường và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp.

Khu công nghiệp ven biển cần phát huy lợi thế cảng biển, công nghiệp năng lượng và logistics; trong khi các khu công nghiệp phía Tây phải gắn chặt với vùng nguyên liệu và công nghiệp chế biến nông, lâm sản.

Một trong những mục tiêu quan trọng đến năm 2030 là hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật các cụm công nghiệp theo hướng hiện đại, bảo đảm 100% cụm công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn, từng bước trở thành "điểm tựa" cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, sản phẩm OCOP, công nghiệp nông thôn và chuỗi cung ứng địa phương.

Theo các chuyên gia, lợi thế về nông nghiệp chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được tổ chức thành chuỗi chế biến sâu với công nghệ hiện đại, thương hiệu và hệ thống logistics đồng bộ.

Vì vậy, tỉnh cần ưu tiên phát triển các ngành chế biến sâu đối với cà phê, ca cao, hồ tiêu, sầu riêng, cao su, trái cây, gỗ rừng trồng, thủy sản, dược liệu... đồng thời phát triển công nghiệp bao bì, cơ khí, kho lạnh, bảo quản sau thu hoạch, năng lượng sinh khối và dịch vụ truy xuất nguồn gốc.

Gỡ điểm nghẽn logistics, nâng sức cạnh tranh thu hút đầu tư

Các chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư cũng thống nhất nhận định, sau khi hợp nhất với Phú Yên, Đắk Lắk sở hữu nhiều lợi thế để hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ vùng nguyên liệu, chế biến sâu đến logistics và xuất khẩu.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, địa phương cần phát triển đồng bộ hạ tầng khu, cụm công nghiệp gắn với hệ thống logistics hiện đại, kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây.

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) đề xuất giải pháp thu hút các nhà đầu tư chất lượng cao vào các khu, cụm công nghiệp tại Đắk Lắk. Ảnh: NG

Theo ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), việc hợp nhất đã mở ra không gian phát triển mới cho Đắk Lắk, đặc biệt là khả năng kết nối vùng giữa Tây Nguyên và duyên hải miền Trung. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển logistics, giao thông liên vùng, thúc đẩy công nghiệp chế biến sâu và nâng cao giá trị nông sản.

Ông Phú đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm gồm: phát triển các khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái đạt tiêu chuẩn ESG; quy hoạch khu, cụm công nghiệp gắn với hệ thống logistics theo trục Đông - Tây kết nối vùng nguyên liệu với cảng biển; đồng thời bảo đảm sự đồng bộ giữa quy hoạch, thu hút đầu tư và chiến lược phát triển công nghiệp quốc gia.

Các doanh nghiệp logistics cũng nhận định, nếu thiếu công nghiệp chế biến sâu và hệ thống logistics hiện đại, các khu công nghiệp sẽ khó tạo sức hút đối với nhà đầu tư và khó tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Đại tá Nguyễn Thành Sơn, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Cảng Cát Lái trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: NG

Ông Nguyễn Thành Sơn, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Cảng Cát Lái, cho biết hoạt động logistics hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào đường bộ, chưa có cảng cạn (ICD), trung tâm logistics hay hệ thống thông quan nội địa, khiến chi phí vận chuyển hàng hóa, đặc biệt là nông sản xuất khẩu, còn ở mức cao.

Từ kinh nghiệm của nhiều quốc gia, ông Sơn đề xuất tỉnh ưu tiên đầu tư hạ tầng logistics gắn với cảng cạn, hình thành mạng lưới vận tải container hai chiều, phát triển kho lạnh, kho ngoại quan và trung tâm logistics hiện đại. Đồng thời, thành lập tổ tư vấn chuyên sâu về logistics để tham mưu giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, thu hút các nhà đầu tư chiến lược.

Các ý kiến tại hội thảo sẽ được Sở Công Thương tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển khu, cụm công nghiệp theo hướng xanh, hiện đại; thúc đẩy công nghiệp chế biến sâu, hình thành hệ thống logistics liên vùng, tạo nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh và đưa Đắk Lắk trở thành trung tâm công nghiệp chế biến, logistics của khu vực Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ trong giai đoạn phát triển mới.