Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Đỗ Phương Linh

Hội thảo nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp (DN), các hiệp hội, các tổ chức và các cơ quan có liên quan hiểu rõ được những lợi ích, các cơ hội, thách thức và sử dụng có hiệu quả các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) đã ký kết trong ASEAN và giữa các nước ASEAN với 6 nước: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Australia, New Zeland và Ấn Độ (ASEAN + 6).

Đến nay, Việt Nam đã tham gia đầy đủ tiến trình tự do hóa thương mại trong AFTA và ASEAN + 6. Qua đó, tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng có không ít khó khăn, thách thức cho các DN Việt Nam, như: Các rào cản phi thuế quan, các quy định về tiêu chuẩn chất lượng, nguồn gốc xuất xứ của hàng xuất khẩu… Một điều quan trọng là những khó khăn, thách thức này sẽ tăng lên khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được thành lập vào năm 2015.

Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn kinh doanh ASEAN (ASEAN - BAC) của Việt Nam, ông Đoàn Duy Khương, cho rằng, nếu tận dụng tốt cơ hội của các FTA này có thể mang lại lợi ích cho các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam, như: Thúc đẩy cải cách cơ chế, chính sách và môi trường kinh doanh, tăng trưởng kinh tế nhanh hơn, tạo ra nhiều việc làm hơn, thu hút FDI mạnh mẽ hơn, tăng cường năng lực sản xuất và tính cạnh tranh.

 Đông đảo đại diện DN tham dự hội thảo. Ảnh: Đỗ Phương Linh

 
Ông Andrew Holt, Bí thư Thứ nhất và Trưởng nhóm Thịnh vượng, Bộ Ngoại giao Anh nhận định, DN nhỏ và vừa sẽ được lợi rất nhiều từ hội nhập kinh tế. Tuy nhiên, điều đó chỉ có được nếu các DN dám đương đầu với những thách thức. DN Việt Nam chưa tận dụng hết những ưu đãi thuế quan, điều này thật đáng tiếc vì nó có nghĩa là thành quả của hội nhập đang bị bỏ qua.

Theo lộ trình cam kết, đến năm 2015, có tới 90% các dòng thuế giảm xuống 0%, phần lớn các dòng thuế sẽ đưa về 0% vào năm 2018. Trong khi đó, nhiều DN xuất khẩu trong nước chưa tận dụng được tối đa lợi thế giảm thuế theo các FTA. Hơn nữa, các DN nhỏ và vừa của Việt Nam thiếu thông tin về các cơ hội thị trường mà các FTA mang lại cũng là trở ngại lớn đối với DN trong quá trình tận dụng những cơ hội này.

 DN Việt Nam chưa tận dụng hết các lợi thế từ FTA. Ảnh: Đỗ Phương Linh

Theo bà Trần Thị Thu Hương, Giám đốc Trung tâm xác nhận chứng từ thương mại, VCCI, AEC hình thành sẽ là cơ hội lớn cho DN các nước, trong đó có Việt Nam. Lúc đó, DN Việt Nam sẽ có thị trường rộng lớn hơn, do DN không chỉ hướng vào sản xuất nội địa mà sẽ hướng ra thị trường chung. Hiện ASEAN là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của Việt Nam, chỉ sau Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu. Ở chiều ngược lại, ASEAN là đối tác cung cấp nguồn hàng hóa lớn nhất cho Việt Nam, sau Trung Quốc.

Đánh giá về những cơ hội và thách thức đối với DN Việt Nam, ông Andrew Holt cho rằng, cộng đồng DN, bao gồm cả DN nhỏ và vừa sẽ được lợi rất nhiều từ hội nhập kinh tế. Việt Nam đã ký kết 8 FTA cùng với các nước ASEAN và đang đàm phán 7 FTA. Điều này mang lại cơ hội rất lớn cho xuất khẩu, đầu tư và chuyển dịch lao động. Câu hỏi đặt ra là DN Việt Nam tận dụng các cơ hội này đến mức độ nào mà thôi.

Tại hội thảo, hầu hết các đại biểu đều cho rằng, lộ trình xây dựng AEC đang đi đúng hướng và đúng thời điểm. Thời gian từ nay đến năm 2015 không còn nhiều, do đó, các DN Việt Nam ngay từ bây giờ phải tự nỗ lực đổi mới thiết bị công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, xác định cơ hội thị trường, xác định tác động sẽ diễn ra trong tương lai để có giải pháp điều chỉnh… để khẳng định vị trí trên sân nhà và hơn thế nữa là tận dụng các cơ hội vươn ra khu vực và thế giới.

Đỗ Phương Linh