Một khu chung cư tại TPHCM. Theo quy định, việc cho thuê căn hộ du lịch trong nhà chung cư phải thực hiện đăng ký hoạt động cơ sở lưu trú du lịch và bảo đảm các quy định pháp luật về du lịch. Ảnh: Thu Huyền

Đa dạng hóa nguồn cung lưu trú

Theo Sở Du lịch TPHCM, sự phát triển của các nền tảng đặt phòng trực tuyến như Airbnb, Agoda hay Booking.com đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của mô hình kinh tế chia sẻ trong lĩnh vực lưu trú tại TP. Đây là xu hướng phát triển tất yếu, phản ánh sự năng động của thị trường du lịch cũng như khả năng hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng của TPHCM.

Sau đại dịch Covid-19, xu hướng du lịch toàn cầu có nhiều thay đổi. Nhiều du khách có nhu cầu lưu trú dài ngày hơn, kết hợp nghỉ dưỡng và làm việc từ xa, đồng thời ưu tiên các không gian lưu trú riêng tư, linh hoạt và gần gũi với đời sống địa phương.

Mô hình căn hộ lưu trú ngắn hạn với đầy đủ tiện ích như bếp, máy giặt, không gian sinh hoạt chung… đã phần nào đáp ứng nhu cầu của nhóm khách gia đình, khách đi theo nhóm hoặc khách quốc tế lưu trú dài ngày.

Tại buổi họp báo thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TPHCM, bà Nguyễn Thị Lệ, Phó Trưởng phòng Quản lý cơ sở lưu trú du lịch (Sở Du lịch TPHCM) cho biết, mô hình lưu trú ngắn hạn qua nền tảng trực tuyến đang trở thành một kênh bổ trợ hiệu quả cho ngành du lịch TP trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ hiện nay.

Trước hết, mô hình này góp phần đa dạng hóa và tối ưu hóa nguồn cung lưu trú. Bên cạnh hệ thống khách sạn truyền thống, các căn hộ lưu trú ngắn hạn cung cấp thêm nhiều lựa chọn về mức giá, loại hình không gian và vị trí lưu trú, phù hợp với nhiều phân khúc khách khác nhau.

Mô hình lưu trú ngắn hạn còn góp phần thu hút nhóm khách quốc tế, chuyên gia nước ngoài, khách lưu trú dài ngày và khách gia đình - những nhóm khách có xu hướng ưu tiên không gian lưu trú linh hoạt, riêng tư và gần gũi với đời sống địa phương.

Thông qua trải nghiệm lưu trú tại các khu dân cư, du khách có điều kiện tiếp cận sâu hơn với văn hóa, ẩm thực và sinh hoạt thường nhật của người dân TP.

Ngoài ra, mô hình này còn góp phần lan tỏa dòng khách và nguồn thu du lịch ra ngoài khu vực trung tâm. Hoạt động lưu trú tại các căn hộ ở nhiều khu vực khác nhau đã thúc đẩy nhu cầu sử dụng các dịch vụ ăn uống, mua sắm, vận chuyển và tiêu dùng tại địa phương, từ đó tạo thêm nguồn thu cho các hộ kinh doanh, dịch vụ phụ trợ và cộng đồng dân cư xung quanh.

Theo bà Nguyễn Thị Lệ, quan điểm xuyên suốt của Sở Du lịch TPHCM là khuyến khích phát triển đa dạng các loại hình dịch vụ du lịch nhằm nâng cao sức cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách. Tuy nhiên, mọi hoạt động kinh doanh cần được thực hiện trên cơ sở tuân thủ đúng quy định pháp luật, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển du lịch, quyền lợi của du khách, cộng đồng dân cư và yêu cầu quản lý đô thị của TP.

Tăng cường quản lý để hạn chế bất cập

Theo Sở Du lịch TPHCM, việc phát triển nhanh và mang tính tự phát của mô hình lưu trú ngắn hạn thông qua nền tảng trực tuyến trong thời gian qua đã đặt ra nhiều vấn đề trong công tác quản lý Nhà nước, đặc biệt liên quan đến điều kiện kinh doanh lưu trú du lịch, nghĩa vụ thuế, an ninh trật tự, phòng cháy, chữa cháy, quản lý cư trú và bảo đảm quyền lợi của cư dân tại các khu chung cư.

Bà Nguyễn Thị Lệ, Phó Trưởng phòng Quản lý cơ sở lưu trú du lịch (Sở Du lịch TPHCM) thông tin về mô hình lưu trú ngắn hạn qua nền tảng trực tuyến tại một buổi họp báo. Ảnh: Thu Huyền

Bà Nguyễn Thị Lệ, Phó Trưởng phòng Quản lý cơ sở lưu trú du lịch (Sở Du lịch TPHCM) cho rằng, một trong những khó khăn lớn hiện nay là việc tuân thủ các quy định của Luật Nhà ở và Luật Du lịch. Luật Nhà ở hiện hành quy định nghiêm cấm việc sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trong khi phần lớn các cơ sở Airbnb hiện nay lại nằm trong các chung cư. Hoạt động lưu trú ngắn ngày có thể phát sinh xung đột lợi ích với cư dân như tiếng ồn, rác thải, sử dụng chung tiện ích như hồ bơi, thang máy.

Đồng thời, nhiều cơ sở chưa bảo đảm các điều kiện tối thiểu về cơ sở vật chất, kỹ thuật và dịch vụ phục vụ khách du lịch theo quy định của Luật Du lịch 2017, chưa thông báo hoạt động kinh doanh về Sở Du lịch và chưa được kiểm tra, giám sát nhưng vẫn hoạt động, ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch TP.

Cùng với đó là khó khăn về công tác quản lý an ninh trật tự và khai báo tạm trú. Đặc thù của mô hình Airbnb là khách check-in, check-out liên tục, nhiều nơi áp dụng hình thức tự nhận phòng bằng mật khẩu mà không qua lễ tân. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều chủ nhà chậm trễ hoặc né tránh việc khai báo tạm trú cho khách, đặc biệt là khách nước ngoài, gây rủi ro về an ninh trật tự đô thị.

Để đưa loại hình này vào khuôn khổ quản lý, UBND TPHCM đã ban hành Quyết định 19/2026 quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn TP, có hiệu lực từ ngày 25/4/2026. Theo đó, trường hợp cho thuê căn hộ du lịch trong nhà chung cư phải thực hiện đăng ký hoạt động cơ sở lưu trú du lịch và bảo đảm các quy định pháp luật về du lịch.

Về giải pháp lâu dài, Sở Du lịch TPHCM kiến nghị hoàn thiện đồng bộ hành lang pháp lý nhằm tháo gỡ điểm nghẽn giữa Luật Nhà ở và Luật Du lịch. Trong đó, cần quy định rõ khu vực nào được phép kinh doanh căn hộ phục vụ khách du lịch, quy mô căn hộ và yêu cầu về sự đồng thuận của ban quản trị, cư dân liên quan. Cùng với đó, cần tăng cường ràng buộc trách nhiệm đối với các nền tảng OTA xuyên biên giới như Airbnb, Agoda, Booking.com.

Theo Sở Du lịch TPHCM, việc hoàn thiện cơ chế quản lý và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân kinh doanh sẽ là cơ sở để mô hình lưu trú ngắn hạn phát triển theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách và xây dựng hình ảnh điểm đến TPHCM an toàn, văn minh, hiện đại và thân thiện.