(Thanh tra) - Ngày 25/3, TAND tỉnh Lâm Đồng cùng Chi đội Kiểm ngư số 4, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Lâm Đồng, UBND xã Tân Hải tổ chức phiên tòa giả định tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Hiền – Bí thư Đảng ủy Chi đội Kiểm ngư số 4 cho biết, hơn 8 năm trôi qua kể từ khi Ủy ban Châu Âu (EC) áp đặt “thẻ vàng” đối với hải sản xuất khẩu của Việt Nam. Nếu nhìn sang các quốc gia láng giềng, như Thái Lan, chúng ta thấy rằng sau 5 năm nỗ lực, họ đã gỡ bỏ được thẻ vàng này.
Trong những năm qua, Đảng, Chính phủ, Nhà nước nói chung và các tổ chức chính trị - xã hội trong cả nước nói riêng luôn quan tâm, đặc biệt là thể hiện quyết tâm cao độ trong việc gỡ thẻ vàng của EC.
Thực tế cho thấy, đoàn thanh tra của EC vừa sang làm việc tại Việt Nam và theo kế hoạch, đến tháng 9/2026, họ sẽ quay trở lại để tiếp tục đánh giá. Điều này đồng nghĩa với việc cho đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chúng ta vẫn chưa gỡ được “thẻ vàng” IUU.
Việc bị “thẻ vàng” gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế và tác động trực tiếp, tiêu cực đến ngành thủy sản của chúng ta. Đặc biệt hơn cả, nó ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế, thu nhập cả trước mắt lẫn lâu dài của chính bà con ngư dân, những người trực tiếp vươn khơi bám biển.
Thông qua phiên tòa giả định, Ban tổ chức mong muốn truyền tải đến bà con ngư dân những thông điệp và nội dung pháp lý thiết thực về các tình huống thường xuyên xảy ra trên biển; chỉ rõ những hành vi vi phạm pháp luật khi khai thác, đánh bắt hải sản.
“Từ đó, giúp bà con ngư dân hiểu rõ hơn, thực hiện tốt hơn các quy định của pháp luật và chung tay cùng cả nước vì mục tiêu gỡ bỏ thẻ vàng IUU”, ông Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh.
Theo Ban tổ chức, phiên tòa giả định là phiên tòa xét xử vụ án đã được biên tập và mã hóa các thông tin, nhằm tuyên truyền, triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác chống khai thác IUU; cung cấp đến bà con ngư dân thông tin về một số hành vi bị nghiêm cấm trong khai thác thủy sản, cũng như chế tài của pháp luật đối với các hành vi này.
Tại buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khai thác thủy sản, các đại biểu đại diện cơ quan chức năng đã giải đáp nhiều ý kiến của ngư dân, chủ tàu đang hành nghề đánh bắt thủy sản.
Tại phiên tòa giả định, TAND khu vực 15 – Lâm Đồng xét xử các bị cáo Trần Văn Khánh, Dương Minh Hiền bị truy tố về các tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 348 Bộ luật Hình sự và tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử” theo quy định tại điểm e khoản 2 Điều 287 Bộ luật Hình sự.
Theo hồ sơ vụ án, các bị cáo Trần Văn Khánh, Dương Minh Hiền là thuyền trưởng, vì hám lợi nên các bị cáo cho 2 tàu cá xâm nhập vào vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép. Các bị cáo còn mua “vé thông tin” tuần tra của lực lượng chức năng nước bạn để tránh bị phát hiện.
Khánh lôi kéo 6 ngư phủ xâm nhập vùng biển nước ngoài, tháo thiết bị giám sát hành trình cho tàu cá khác để qua mặt cơ quan chức năng. Tuy nhiên, hai bị cáo cùng ngư phủ trên 2 tàu cá đã bị hải quân nước bạn bắt giữ sau 5 ngày đánh bắt “chui”, bị tịch thu toàn bộ phương tiện vi phạm. Sau đó, các bị cáo bị khởi tố về các tội danh nêu trên.
Tại phiên toà các bên tham gia đã tranh tụng công khai, Hội đồng xét xử phân tích, làm rõ từng hành vi của các bị cáo để mọi ngư dân theo dõi phiên tòa nắm vững kiến thức pháp luật về chống khai thác IUU.
Sau quá trình tranh tụng và phân tích, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Trần Văn Khánh 10 năm tù và bị cáo Dương Minh Hiền 8 năm tù về các tội danh nêu trên.
Nhiều ngư dân đã bày tỏ nhiều góc nhìn về câu chuyện tuân thủ pháp luật về khai thác IUU và các trăn trở rất thực tế về sinh kế của ngư dân.
Các ngư dân cũng mong muốn Nhà nước có những chính sách hỗ trợ phù hợp, đặc biệt là trong việc cân đối giá nhiên liệu, để ngư dân yên tâm bám biển, vừa phát triển kinh tế, vừa tuân thủ pháp luật.
Ông Trần Thanh Quế, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Hải đánh giá cao hiệu quả, độ lan tỏa của phiên tòa giả định. Ông nêu các khuyến cáo cụ thể với ngư dân, đồng thời mong bà con ngư dân tích cực hợp tác để xã Tân Hải không có trường hợp vi phạm khai thác IUU.
