(Thanh tra)- Cuộc sống vốn đã khó khăn, vất vả đối với những công nhân, người lao động xa quê tại các khu công nghiệp. Giờ cái khó đó còn nhân lên gấp bội khi họ phải cố gắng cắt giảm các nguồn chi, thắt chặt tiêu dùng đến mức tối đa để chống chọi qua mùa dịch COVID-19...
Thắt chặt chi tiêu
Chia sẻ về ảnh hưởng của dịch COVID-19 đến công việc và cuộc sống, chị Trần Thị Hậu (quê ở Thái Bình) - công nhân một công ty may ở Cầu Giấy (Hà Nội) cho biết: “Cả hai vợ chồng tôi đều làm công nhân ở hai công ty khác nhau. Gia đình nội ngoại đều ở quê, nên hai vợ chồng thuê nhà gần Cầu Giấy với giá gần 3 triệu đồng, để đi làm cho tiện. Tuy nhiên, từ khi Hà Nội xuất hiện ca bệnh đầu tiên, công ty tăng cường phòng, chống dịch bệnh nên cắt giảm biên chế, giảm lương, giảm thưởng, không còn tăng ca. Do ảnh hưởng bởi dịch bệnh, đơn hàng bị sụt giảm nên công ty buộc phải giảm giờ làm của công nhân. Nhiều bộ phận đã được công ty cho nghỉ phép dài ngày vì không có việc để làm. Công việc cầm chừng, thu nhập cũng giảm đáng kể, trong khi những chi phí tối thiểu cho sinh hoạt gia đình vẫn phải duy trì. Đời sống gia đình tôi vất vả hơn rất nhiều”.
Không chỉ riêng gia đình chị Hậu, cuộc sống của nhiều công nhân khác đều rơi vào tình cảnh tương tự. Thu nhập giảm, nhiều chi phí phát sinh như tiền thuê người trông con, tiền mua các đồ dùng y tế phòng dịch, giá thành thực phẩm lại tăng, nên mọi chi tiêu đều được thắt chặt, ăn gì, tiêu gì đều phải tính sao cho thật kỹ.
Cùng với những nỗi lo dịch bệnh, giờ đây, những lao động phổ thông tại các khu công nghiệp, vùng nông thôn ngoại thành còn thêm nỗi lo thu nhập, thậm chí mất cả việc làm.
Chị Nguyễn Thị Thậm, công nhân vệ sinh thuộc Công ty TNHH Vietcleaning chia sẻ, từ khi có dịch bệnh COVID-19, cuộc sống của gia đình chị bị ảnh hưởng rất nhiều vì bản thân thu nhập thấp, khi xảy ra dịch bệnh thì công việc không đều, nhất là việc thực hiện quy định về cách ly xã hội. Một số đơn vị làm việc online nên công nhân bắt buộc phải nghỉ.
Bên cạnh đó, việc di chuyển cũng gặp nhiều khó khăn. Đi làm phải trang bị thêm các thiết bị bảo hộ để đảm bảo an toàn cho bản thân. Trong khi đó, chi phí sinh hoạt những ngày dịch bệnh lại đắt đỏ hơn ngày thường. Gia đình có con nhỏ, lại không có người trông nên vừa đi làm vừa lo sắp xếp thời gian ở nhà trông con đang nghỉ dịch. Thu nhập lại không đều do bị trừ số ngày công không đi làm. Nếu như trước đây thu nhập khoảng 4,5 triệu đồng/tháng thì nay chỉ còn khoảng từ 1-2,5 triệu đồng/tháng.
Đối với nhiều lao động, mỗi ngày ra chợ là phải suy đi tính lại, cân nhắc xem hôm nay ăn gì, nếu giá cao quá thì phải cân nhắc lại, đổi món khác. Nhưng có lẽ điều sợ nhất là nếu công ty tạm ngừng hoạt động thì những công nhân như họ không biết làm gì để kiếm sống.
Theo nhiều công nhân đang làm việc tại khu công nghiệp Thăng Long, khu công nghiệp Phú Minh, do dịch COVID-19 có diễn biến phức tạp nên ít nhiều cũng gây tâm lý cho mọi người. Song, để phòng, chống dịch hiệu quả, các công nhân đều cố gắng duy trì và đảm bảo lối sống ổn định. Bên cạnh đó, họ thường xuyên theo dõi thông tin về tình hình dịch bệnh cũng như tăng cường các biện pháp tự phòng dịch cho bản thân và gia đình.
Thiết thực hỗ trợ người lao động
Theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH), trong quý I/2020, đã có 153.000 người phải nộp hồ sơ để hưởng chính sách thất nghiệp. Đời sống của người lao động, nhất là trong lĩnh vực du lịch, dịch vụ, nhà hàng, khách sạn, rồi lực lượng lao động tự do rất khó khăn, phần đông đã phải nghỉ việc. Bộ LĐTB&XH đã tiến hành đánh giá, khảo sát và kiểm tra thực tiễn nhiều đơn vị, cơ sở.
Lãnh đạo Bộ LĐTB&XH cho biết, nếu dịch bệnh tiếp tục kéo dài thì tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm trong tháng 4 và tháng 5 sẽ khoảng 2,5 triệu người. Nhưng nếu dịch tiếp tục bùng phát, số người mất việc hoặc thiếu việc làm có thể sẽ lên đến khoảng 3,5 đến 4 triệu người.
Trước những khó khăn của doanh nghiệp và người lao động, Chính phủ, các cấp, ngành và tổ chức công đoàn đã có nhiều giải pháp hỗ trợ thiết thực. Điển hình, Bộ LĐTB&XH đã sớm đề xuất và được Chính phủ xem xét, thông qua nhiều giải pháp, chính sách nhằm bảo đảm an sinh xã hội thời điểm dịch COVID-19.
Theo đó, ngoài chế độ, chính sách hiện hành, dự kiến trong quý II năm nay, người lao động bị tạm hoãn hợp đồng lao động, nghỉ không lương tại các doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mặt. Người sử dụng lao động được vay vốn không lãi suất từ Ngân hàng Chính sách xã hội để trả 50% mức lương tối thiểu vùng/tháng cho người lao động bị ngừng việc. Đồng thời, người sử dụng lao động cũng có trách nhiệm tự lo nguồn kinh phí để thanh toán nốt số tiền 50% còn lại cho người lao động.
Ngoài ra, người sử dụng lao động và người lao động trong doanh nghiệp có đóng bảo hiểm xã hội bị ảnh hưởng nặng nề vì dịch COVID-19, dẫn đến phải giảm từ 50% số lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội, sẽ được dừng đóng vào Quỹ Hưu trí và tử tuất trong thời gian tối đa 12 tháng…
Mới đây, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng ban hành kế hoạch tổ chức nghiên cứu, đánh giá ảnh hưởng của dịch COVID-19 đến việc làm, đời sống của công nhân, viên chức lao động và tổ chức công đoàn để đưa ra các kiến nghị về chính sách, giải pháp hỗ trợ và chủ động giải quyết các vấn đề liên quan.
Việc thu thập thông tin, dữ liệu về đời sống, việc làm của công nhân, viên chức lao động thông qua khảo sát online, phỏng vấn trực tuyến bằng các ứng dụng trên thiết bị di động, phát phiếu điều tra xã hội học, các báo cáo của địa phương, đơn vị, doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, sẽ đề xuất chính quyền các cấp có chính sách hỗ trợ một phần tiền lương, thu nhập của người lao động trong thời gian dịch bệnh; áp dụng chế độ hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp đối với người lao động không làm việc trong thời gian thực hiện cách ly.
Đặc biệt, lần đầu tiên, Chính phủ ban hành một gói hỗ trợ quốc gia về an sinh xã hội có quy mô 62 nghìn tỷ đồng bằng tiền mặt, để hỗ trợ kịp thời cho hàng triệu người lao động nghèo, người lao động thiếu việc làm, mất việc làm do ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 để đảm bảo an sinh xã hội. Thông tin trên đã khiến công nhân, người lao động nghèo cảm động, hưởng ứng.
Việc ban hành, thực hiện hiệu quả gói hỗ trợ an sinh xã hội không chỉ góp phần chia sẻ bớt khó khăn đối với những người bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, mà còn thể hiện sự quan tâm, chăm lo đời sống nhân dân của Đảng, Nhà nước… Có thể nói, đây là nỗ lực chưa từng có tiền lệ, mang tính cấp bách của Đảng, Nhà nước, Chính phủ dành cho người dân, doanh nghiệp trong cơn hoạn nạn, giúp họ chia sẻ bớt gánh nặng cơm áo gạo tiền.
Phương Anh
