Ông Trương Cảnh Tuyên, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi xanh, nâng giá trị ngành lúa gạo và bảo đảm lợi ích người nông dân. Ảnh: Phú Đức.

Lúa gạo cần nâng chất lượng và tổ chức lại chuỗi giá trị

Phát biểu tại họp báo do UBND TP Cần Thơ phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức, ông Trương Cảnh Tuyên, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, nêu rõ ngành hàng đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ. Các tiêu chuẩn ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ môi trường đòi hỏi đổi mới phương thức sản xuất, tổ chức chuỗi giá trị.

Theo ông Tuyên, cần chuyển từ chú trọng sản lượng sang nâng chất lượng, giá trị gia tăng; từ sản xuất truyền thống sang sản xuất xanh, phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu. Cùng với xuất khẩu, ngành hàng phải chú trọng xây dựng thương hiệu, nâng vị thế gạo Việt Nam. Trong quá trình đó, người nông dân phải là chủ thể, trung tâm và được thụ hưởng thành quả phát triển.

Đặt trong phạm vi cả nước, ông Tuyên nhấn mạnh hạt gạo có ý nghĩa đối với sinh kế và an ninh lương thực; Đồng bằng sông Cửu Long giữ vai trò là vùng sản xuất lúa gạo hàng hóa chủ lực. TP Cần Thơ có lợi thế kết nối sản xuất với chế biến, thương mại, logistics, nghiên cứu và đào tạo. Việc đăng cai Festival vì vậy gắn với trách nhiệm thúc đẩy hợp tác, đóng góp cho sự phát triển ngành hàng của vùng.

Theo số liệu, năm 2026, diện tích gieo trồng lúa của TP Cần Thơ đạt khoảng 708.000 ha, sản lượng ước đạt 4,66 triệu tấn. Diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP trên 2.580 ha và theo hướng hữu cơ trên 20.700 ha. Thành phố xác định tiếp tục phối hợp với các địa phương, viện, trường, doanh nghiệp và hợp tác xã triển khai Đề án một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp.

Trọng tâm được ông Tuyên nêu là phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, ứng dụng khoa học, công nghệ, cơ giới hóa và chuyển đổi số để giảm chi phí, giảm phát thải. Đồng thời, cần nâng năng lực chế biến, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường. Đây cũng là những nội dung thành phố hướng tới khi phát huy vai trò đầu mối nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, xúc tiến thương mại và thu hút đầu tư cho ngành hàng.

Kết nối thị trường cho lúa gạo phải gắn với hiệu quả hợp tác

Với chủ đề “Gạo xanh Việt Nam - Vươn tầm quốc tế”, Festival dự kiến diễn ra từ ngày 22 đến 25/11/2026 tại Công viên Sông Hậu, phường Cái Khế, TP Cần Thơ và các địa điểm tổ chức hoạt động chuyên đề. Không gian triển lãm dự kiến có hơn 500 gian hàng, kết hợp giới thiệu công nghệ, trình diễn thiết bị sản xuất, hội thảo khoa học, xúc tiến đầu tư và gặp gỡ song phương.

Ngày 22/11 sẽ có hoạt động trình diễn máy móc tiên tiến phục vụ gieo trồng tại xã Vị Thủy. Ngày 23/11 dự kiến tổ chức Hội thảo “Tương lai hạt gạo xanh - Giải pháp khoa học, công nghệ, số hóa và phát thải thấp” cùng Diễn đàn xúc tiến đầu tư FDI. Ngày 24/11, Hội thảo “Gạo xanh Việt Nam - Kiến tạo giá trị, vươn tầm quốc tế” tập trung vào hướng phát triển giá trị và thị trường.

Họp báo thông tin về Festival Quốc tế Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam lần thứ II - Cần Thơ năm 2026, với chủ đề “Gạo xanh Việt Nam - Vươn tầm quốc tế”. Ảnh: Phú Đức.

Ông Tuyên yêu cầu Festival phải tạo không gian kết nối giữa nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân và đối tác quốc tế. Thành công cần được nhìn từ cơ hội hợp tác và giá trị tạo ra cho người sản xuất, doanh nghiệp, toàn ngành hàng. Các hoạt động trao đổi tri thức, chuyển giao công nghệ, kết nối cung cầu phải phục vụ mục tiêu đó.

Về trách nhiệm thực hiện, Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chuẩn bị nội dung chuyên môn, bảo đảm số liệu, mô hình trình diễn và hội thảo chính xác, thiết thực. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp rà soát nội dung, tiến độ, phân công rõ trách nhiệm, thời hạn. Trung tâm Xúc tiến Đầu tư - Thương mại và Du lịch chú trọng kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Đơn vị tổ chức sự kiện và các nhà thầu được yêu cầu bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn từng hạng mục, tuân thủ pháp luật. Lãnh đạo được phân công phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc và xử lý phát sinh. Những yêu cầu này gắn công tác tổ chức với mục tiêu tạo cơ hội hợp tác lâu dài, huy động nguồn lực phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp xanh, bền vững.