Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố có nhiều nhiệm vụ và quyền hạn trong tổ chức, điều hành hoạt động của thôn, tổ dân phố. Ảnh minh họa: VGP

Xác định cụ thể cả chức danh và nguyên nhân dôi dư

Bộ Nội vụ ban hành Công văn 9458/BNV-TCBC (Công văn 9458) hướng dẫn Sở Nội vụ TPHCM thực hiện chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP (Nghị định 154).

Bộ này cho biết, việc xác định người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố dôi dư do sắp xếp để hưởng chính sách đã được hướng dẫn tại Công văn 7031/BNV-TCBC ngày 7/7/2026 và Công văn 7617/BNV-TCBC ngày 17/7/2026.

Trong đó, Bộ đã hướng dẫn về việc xác định người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố dôi dư do sắp xếp thôn, tổ dân phố để hưởng chính sách theo quy định tại Nghị định 154.

Bộ Nội vụ đề nghị Sở Nội vụ TPHCM tham mưu cho UBND Thành phố giải quyết chính sách theo Nghị định 154 đối với người hoạt động không chuyên trách dôi dư do sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, gồm 3 chức danh: Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố; Bí thư Chi bộ; Trưởng Ban Công tác Mặt trận.

Như vậy, Công văn 9458 xác định cụ thể cả chức danh và nguyên nhân dẫn đến tình trạng dôi dư. Người được xem xét giải quyết chính sách phải thuộc 1 trong 3 chức danh nêu trên, đồng thời dôi dư do việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố.

Đây là căn cứ để TPHCM rà soát, phân loại người hoạt động không chuyên trách chịu tác động trực tiếp từ quá trình sắp xếp các đơn vị tự quản ở cộng đồng dân cư. Việc một người đang giữ chức danh không chuyên trách nghỉ việc chưa đủ để xác định thuộc đối tượng áp dụng Nghị định 154; nguyên nhân nghỉ việc phải gắn với việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố.

Còn đối với các chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố do HĐND thành phố quy định (Bí thư đoàn thanh niên khu phố, ấp hoặc Trưởng chỉ hội khác và Chỉ hội trưởng Phụ nữ khu phố, ấp) ngoài 3 chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố quy định tại Nghị định số 33/2023/NĐ-CP (đã được thay thế tại Nghị định 185/2026/NĐ-CP), Bộ Nội vụ đề nghị địa phương căn cứ quy định tại điểm 1 khoản 9 Điều 31 Luật Ngân sách Nhà nước 2025 để thực hiện theo thẩm quyền.

Sử dụng lại đội ngũ cấp xã nghỉ hưởng Nghị định 154 để đảm nhiệm ở thôn

Liên quan đến đội ngũ làm việc ở thôn, tổ dân phố, Bộ Nội vụ vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Cụ thể, cử tri phản ánh sau khi sắp xếp, tổ chức lại thôn, quy mô địa bàn và khối lượng công việc tăng lên; trong khi đội ngũ bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng ban công tác mặt trận phần lớn cao tuổi, hạn chế về công nghệ nên gặp khó khăn trong đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Cử tri kiến nghị Bộ Nội vụ có chủ trương cho phép địa phương được bố trí, sử dụng lại đội ngũ người hoạt động không chuyên trách cấp xã nghỉ việc theo Nghị định 154 có năng lực, uy tín để đảm nhiệm các chức danh ở thôn.

Đồng thời, xem xét có cơ chế linh hoạt đối với quy định hoàn trả chế độ hỗ trợ nhằm tạo điều kiện, khuyến khích họ tiếp tục tham gia công tác ở cơ sở.

Trả lời kiến nghị của cử tri, Bộ nội vụ nêu: Tại khoản 6 Điều 3 Nghị định 154 quy định về tinh giản biên chế đã quy định: “Đối tượng tinh giản biên chế nếu được bầu cử, tuyển dụng lại vào các cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương từ ngân sách Nhà nước hoặc bố trí làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trong thời gian 60 tháng kể từ ngày thực hiện tinh giản biên chế thì phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận cho cơ quan, tổ chức, đơn vị đã chi trả trợ cấp”.

Theo đó, người hoạt động không chuyên trách cấp xã đã được giải quyết hưởng chế độ tinh giản biên chế theo Nghị định 154 vẫn được bố trí làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nhưng nếu bố trí trong thời gian 60 tháng kể từ ngày thực hiện tinh giản biên chế thì phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận theo quy định.

Như vậy, người hoạt động không chuyên trách cấp xã đã hưởng chế độ tinh giản biên chế có thể hoàn trả số tiền trợ cấp để tiếp tục bố trí làm việc ở thôn, tổ dân phố.

Được biết, theo báo cáo kết quả 8 tháng năm 2026 của Bộ Nội vụ, tính đến ngày 15/7, các địa phương đã tiếp nhận 4.012 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã vào công chức, 395 người vào viên chức, ký hợp đồng lao động với 2.206 người.

Ngoài ra, các tỉnh, thành cũng đã bố trí 7.587 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã tiếp tục công tác ở thôn, tổ dân phố và 1.541 người vào các vị trí công tác khác.

Bên cạnh đó, sau sắp xếp, các địa phương tiếp tục bố trí 121.932 người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Số này đã giảm 103.146 người so với trước sắp xếp.