Theo biên bản này, biện pháp cưỡng chế đối với người vi phạm là “buộc khôi phục lại tình trạng của đất như trước khi vi phạm”. Nội dung biên bản cũng thể hiện người bị cưỡng chế “không ký biên bản”, cũng “không có hành vi chống đối”.

Người bị cưỡng chế “không có hành vi chống đối” thật đáng khen. Nhưng, có thể cần phải xem xét lại cách hành xử của các cơ quan Nhà nước ở huyện đã tham gia ký biên bản trong vụ này (Tư pháp, Tài nguyên - Môi trường, Công an, Thanh tra, UBND xã).

 Thật vậy, “buộc khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm” là một biện pháp chế tài áp dụng đối với người có hành vi VPHC trong lĩnh vực đất đai mà với hành vi này, Nhà nước buộc đối tượng phải “khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm”. 

Người thực hiện một hành vi VPHC cụ thể (đã được pháp luật xác định) phải bị xử phạt bởi chế tài tương ứng và theo trình tự, thủ tục quy định bởi Pháp lệnh Xử lý VPHC của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các nghị định của Chính phủ và thông tư hướng dẫn của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Không có quy định nào của pháp luật cho phép xử lý một hành vi VPHC về đất đai đến mức cần phải áp dụng một chế tài cụ thể “khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm” nhưng lại… “không ra quyết định xử phạt VPHC”.

Vì vậy, tôi cho rằng:

 1. Quyết định số 2777/QĐ-CCK ngày 15/3/2011 “về áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả trong trường hợp không ra quyết định xử phạt VPHC của Chủ tịch UBND huyện Gia Lộc” không có cơ sở pháp lý.

2. Cũng không có cơ sở pháp lý để Phòng Tư pháp huyện lập biên bản giải quyết một tình huống VPHC mà chế tài đối với hành vi vi phạm ấy đã được pháp luật quy định cụ thể. Để xử lý người vi phạm, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền bắt buộc phải thực hiện đúng các quy định của Chính phủ về trình tự, thủ tục xử phạt VPHC trong lĩnh vực đất đai.

Đề nghị các cơ quan Nhà nước có liên quan, trước hết là Bộ Tư pháp, Bộ Tài nguyên và Môi trường thẩm định và có ý kiến về việc này.

Nguyễn Chấn