Chiều 18/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi. Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, một trong những nội dung cơ bản là đề xuất thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình đối với 6 tội.

Dự kiến chỉ giữ lại hình phạt tử hình tại 4 tội

Theo đó, Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi chỉ giữ áp dụng hình phạt tử hình tại 4 tội, gồm: tội phản bội Tổ quốc, tội giết người, tội khủng bố, tội sản xuất trái phép chất ma túy.

Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an. Ảnh: quochoi.vn

Việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, theo Thứ trưởng Bộ Công an, nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, phù hợp xu hướng lập pháp tiến bộ, nâng cao vị thế của Việt Nam trong hợp tác tư pháp hình sự, dẫn độ, tương trợ tư pháp.

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành định hướng sửa đổi Bộ luật Hình sự theo hướng tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình.

Tuy nhiên, theo ông Hiếu, nhiều ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cân nhắc thận trọng việc bỏ hình phạt tử hình ở một số tội, gồm: tội mua bán trái phép chất ma túy; tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi; tội chống loài người và tội phạm chiến tranh nhằm tránh gây tác động bất lợi tới hiệu quả răn đe, phòng ngừa, xử lý tội phạm.

Theo quan điểm này, việc bỏ hình phạt tử hình ở một số tội trên cần đặt trong mối tương quan về tính chất nguy hiểm của các tội phạm cũng như tính hiệu quả trong tổng thể các biện pháp phòng, chống các tội phạm đặc biệt nguy hiểm, phù hợp với pháp luật quốc tế.

Ông Hiếu cũng cho biết, đa số ý kiến Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát tán thành việc sửa đổi theo hướng nâng mức định lượng về tiền lên gấp 2 lần mức tiền so với quy định tại các tội danh của Bộ luật Hình sự hiện hành có quy định giá trị tiền làm căn cứ định tội, định khung hình phạt.

Song nhiều ý kiến đề nghị làm rõ hơn cơ sở để quy định tăng 2 lần mức tiền đối với các tội danh có quy định về định lượng tiền.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị rà soát, đối chiếu kỹ với Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện nay đang được sửa đổi để bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý.

Cần cân nhắc kỹ lưỡng việc bổ sung tội danh mới

Một nội dung mới khác, theo Thứ trưởng Bộ Công an, dự thảo luật bổ sung 9 tội danh mới, tập trung vào các lĩnh vực: trật tự quản lý kinh tế, an ninh mạng, công nghệ cao, môi trường, an toàn công cộng, phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt….

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu. Ảnh: quochoi.vn

Dự thảo luật đồng thời bổ sung vào cấu thành của các tội danh hiện hành một số hành vi khách quan mới, đặc biệt là các tội danh trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông, lĩnh vực kinh tế, thương mại, lĩnh vực sở hữu trí tuệ...

Quy định này nhằm khắc phục các khoảng trống trong pháp luật hình sự, tránh bỏ lọt tội phạm; đáp ứng các yêu cầu về hội nhập quốc tế, phục vụ công tác phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm trong tình hình mới.

Tán thành bổ sung một số tội danh mới, nhưng cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát kỹ về cấu thành các tội, làm rõ ranh giới giữa hành vi phạm tội và vi phạm hành chính, bảo đảm thống nhất với pháp luật chuyên ngành.

Theo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, cần cân nhắc kỹ lưỡng việc bổ sung tội danh mới ở lĩnh vực mới thực hiện thí điểm (tội vi phạm quy định về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa) và lĩnh vực đang cần khuyến khích, động viên ngư dân tham gia thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng về phát triển quốc gia biển, bảo vệ chủ quyền biển đảo (tội khai thác thủy sản trái phép).

Ông Hiếu cũng cho biết, có ý kiến đề nghị nghiên cứu việc hình sự hóa hoặc bổ sung tội danh riêng để xử lý các hành vi vi phạm ở một số lĩnh vực có tác động lớn đến hiệu quả quản lý nhà nước, tác động xấu đến an ninh, trật tự xã hội, gây bức xúc dư luận thời gian qua, như hành vi vi phạm quy định về điều khiển tàu bay không người lái hoặc phương tiện bay khác; hành vi vi phạm quy định về định giá, thẩm định giá (lĩnh vực quản lý giá); hành vi vi phạm quy định của pháp luật về kiểm toán (lĩnh vực kiểm toán độc lập); hành vi vi phạm các quy định của pháp luật việc thi, kiểm tra, đánh giá, tuyển sinh, đào tạo (lĩnh vực giáo dục, đào tạo).